Dieta cukrzycowa

Dieta cukrzycowaOceń:
(2.80/5 z 15 ocen)
dr n med. Dominika Wnęk, dietetyk

W profilaktyce cukrzycy dieta jest bardzo istotnym elementem terapii. Warunkuje ona utrzymanie właściwego poziomu glukozy i  lipidów (tłuszczów) we krwi oraz optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Dobrze dobrana dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, jak również redukuje ryzyko chorób naczyniowych. Właściwy model żywienia odgrywa także ważną rolę w prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy (mikroangiopatii, retinopatii i nefropatii cukrzycowej).

Niezwykle ważne jest takie skomponowanie posiłków, by uwzględniało Twoje indywidualne preferencje żywieniowe. Dzięki temu znacznie zwiększa się prawdopodobieństwo, że będziesz przestrzegał swojej diety ze szczególną starannością, a odstępstwa od zaleceń będą tylko pojedynczymi epizodami.

Zwróć uwagę na całkowitą kaloryczność diety, rozkład posiłków w ciągu dnia oraz podstawowe źródła energii, które są najwłaściwsze dla wyrównania metabolicznego cukrzycy.

Węglowodany – tak, ale jakie?

W przypadku cukrzycy rodzaj węglowodanów ma szczególne znaczenie. Powinieneś znacznie ograniczyć, a  jeśli to możliwe – całkowicie wyeliminować węglowodany (cukry) proste. Zalicza się do nich ciasta, słodkie bułki, czekoladę, cukierki, a  także słodzone przetwory owocowe (dżemy, powidła, marmolady, konfitury) oraz miód.

Podstawą Twojego jadłospisu powinny być węglowodany złożone:

  • ciemne pieczywo z mąki z pełnego przemiału
  • chleb graham
  • płatki owsiane
  • grube kasze (gryczana, jęczmienna, pęczak)
  • ryż brązowy
  • makarony przygotowane al dente i razowe.

Zawierają one dużo błonnika pokarmowego, poprawiającego parametry gospodarki lipidowej (obniżają poziom cholesterolu całkowitego i frakcji miażdżycorodnej LDL) oraz regulującego pracę przewodu pokarmowego.

Czytaj więcej o węglowodanach »

Indeks glikemiczny węglowodanów

Istotnym czynnikiem doboru produktów w twojej diecie jest indeks glikemiczny węglowodanów. Powinieneś spożywać węglowodany o jak najniższym indeksie glikemicznym (zobacz tabelę poniżej). Pamiętaj, że węglowodany charakteryzujące się wysokim indeksem glikemicznym gwałtownie podnoszą poziom glukozy we krwi, co z kolei przyczynia się do wyrzutu insuliny i nagłego spadku poziomu glukozy. Potęguje to uczucie głodu, a wtedy bardzo prawdopodobne jest spożycie niekontrolowanej ilości pożywienia.

Osoby cierpiące na cukrzycę powinny spożywać głównie węglowodany o niskim indeksie glikemicznym. Dają one większe uczucie sytości, minimalizują wydzielanie insuliny po posiłku, przez co opóźniają wystąpienie uczucia głodu. Liczne badania wskazują także, że dieta z niskim indeksem glikemicznym poprawia insulinowrażliwość (czyli wrażliwość tkanek na działanie insuliny).

Czytaj więcej o indeksie glikemicznym »

Tłuszcz tłuszczowi nierówny

Tłuszcze są grupą bardzo niejednorodną chemicznie i  różnią się znacznie właściwościami zdrowotnymi. Zdecydowanie ogranicz spożycie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, tzw. nasyconych kwasów tłuszczowych, gdyż podnoszą one poziom cholesterolu całkowitego we krwi, a zwłaszcza poziom jego frakcji miażdżycorodnej LDL. Do tej grupy produktów zalicza się: pełnotłuste mleko, masło, śmietanę, słoninę, smalec, a także tłuste wędliny i sery (pełnotłuste sery żółte i sery pleśniowe). Zapomnij także o pasztetach, parówkach, pasztetowej, salcesonie, baleronie, boczku, salami i kiełbasach wiejskich. Niebezpieczne dla zdrowia są także kwasy tłuszczowe typu trans, obecne głównie w tłuszczach piekarniczych, posiłkach typu fast food i margarynach twardych.

Osobną grupę stanowią jedno- i  wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Liczne badania przypisują im prozdrowotne właściwości. Obniżają one poziom cholesterolu całkowitego oraz jego frakcję miażdżycorodną. Szczególne znaczenie przypisuje się wielonienasyconym kwasom tłuszczowym n-3, znajdującym się w rybach, oraz n-6, obecnych głównie w olejach roślinnych. Największe ilości wielonienasyconych kwasów n-3 znajdują się w  rybach morskich. Należy tu wymienić: łososia, tuńczyka, sardynki, śledzie i makrelę. Kwasy te mają korzystny wpływ nie tylko na układ krążenia, liczne badania wskazują, że wpływają także na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, zwłaszcza mózgu i narządu wzroku. Obniżają podatność na depresje i wzmacniają układ odpornościowy.

Aby te wszystkie właściwości wykorzystać, spożywaj ryby przynajmniej 2 razy w tygodniu. Źródłem wielonienasyconych kwasów n-6 są: olej kukurydziany, słonecznikowy, sojowy, orzechy włoskie oraz pestki dyni.

Czytaj więcej o tłuszczach »

Jakie białko?

Dobrym źródłem białka w  twojej diecie będą chude gatunki mięsa i wędliny oraz chude przetwory nabiałowe. Na obiad przygotuj porcję kurczaka, indyka lub ryby. Raz na jakiś czas dozwolone jest także chude mięso wołowe i cielęcina. Do drugiego śniadania warto włączyć jogurt, kefir bądź maślankę, ale najlepiej naturalne. Produkty owocowe, aby wydobyć ich smak i aromat, są słodzone dużą ilością cukru bądź innych substancji słodzących.

Bogate w białko roślinne są także nasiona roślin strączkowych, niestety trochę zapomniane w naszej kuchni.

Staraj się jadać groch, soczewicę, soję przynajmniej raz w tygodniu. Poza dużą ilością białka, to także cenne źródło witamin (z grupy B) i składników mineralnych (wapń, fosfor, żelazo).

A co z alkoholem?

Niestety, jako osoba chorująca na cukrzycę nie powinieneś/powinnaś spożywać alkoholu. Alkohol hamuje wytwarzanie i wydzielanie glukozy przez wątrobę, co w  konsekwencji może doprowadzić do niedocukrzenia. Okazjonalnie możesz pozwolić sobie na wypicie do posiłku lampki wytrawnego wina, najlepiej rozcieńczonego wodą.

Jak przygotowywać posiłki?

Najlepszą metodą obróbki kulinarnej w  twoim przypadku jest: gotowanie, duszenie, grillowanie, pieczenie bez dodatku tłuszczu, przygotowywanie w  folii, pieczenie w piekarniku oraz stosowanie naczyń niewymagających użycia tłuszczu.

Staraj się ograniczać tłuszcz: śmietanę zastąp jogurtem naturalnym, wybieraj chude gatunki mięs, wędlin i serów.

Jeśli przygotowujesz warzywa, staraj się ich nie rozgotowywać. Wysoka temperatura i przedłużający się czas obróbki kulinarnej podnoszą wartość indeksu glikemicznego potrawy. Owoce należy spożywać w ograniczonych ilościach (do 300 g dziennie) i jak najmniej dojrzałe. Im bardziej owoc jest dojrzały, tym wyższy ma indeks glikemiczny.

Zapamiętaj!

  1. Dieta cukrzycowa to nic innego jak zdrowy sposób odżywiania, który powinni stosować zarówno chorzy, jak i zdrowi. Jedz posiłki regularnie o stałych porach – czyli mało, a często, unikniesz w ten sposób ryzyka niedocukrzenia (w zależności od zaleceń lekarza spożywaj od 3 do 5 posiłków w ciągu dnia). Unikaj słodyczy, węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym oraz nasyconych kwasów tłuszczowych.
  2. Aby uniknąć nadwagi, a w konsekwencji otyłości, nie przekraczaj swojego dziennego zapotrzebowania kalorycznego.
  3. Jeśli jesteś otyły(-a), ogranicz spożycie kalorii (najlepiej udaj się do specjalisty, który ustali twoje dzienne zapotrzebowanie na kalorie i tak zbilansuje dietę, aby służyła twojemu zdrowiu, a nie szkodziła).
  4. Staraj się jeść jak najbardziej urozmaicone posiłki. Dbaj nie tylko o ilość, ale także o jakość spożywanych posiłków – zwróć uwagę na witaminy, składniki mineralne, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik oraz inne dobroczynne składniki żywności.


Tabela indeksu glikemicznego
Produkt spożywczy Indeks glikemiczny
PRODUKTY ZBOŻOWE
Chleb pszenny 75
Chleb z mąki z pełnego przemiału 74
Chleb pełnoziarnisty 53
Biały ryż 73
Brązowy ryż 68
Kasza perłowa 28
Makaron al dente 49
Makaron razowy 48
Płatki śniadaniowe typu cornflakes 80
Owsianka 49
Muesli 66
PRODUKTY NABIAŁOWE I ALTERNATYWNE
Pełnotłuste mleko 39
Mleko odtłuszczone 37
Lody 51
Jogurt owocowy 41
Mleko sojowe 34
Mleko ryżowe 86
OWOCE I PRODUKTY OWOCOWE
Jabłko 39
Pomarańcza 40
Banan 62
Ananas 59
Mango 51
Arbuz 76
Sok jabłkowy 41
Sok pomarańczowy 50
Rodzynki 64
WARZYWA
Ziemniaki gotowane 78
Ziemniaki pure 87
Buraki ćwikłowe 64
Marchewka gotowana 92
CUKRY
Miód 61
Glukoza 103
Maltoza (piwo) 105

Tabele indeksu glikemicznego znajdziesz również na stronach serwisu dieta.mp.pl, w artykule: Indeks glikemiczny

Data utworzenia: 08.03.2012
Dieta cukrzycowaOceń:
(2.80/5 z 15 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies