Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycę

Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycęOceń:
(5.00/5 z 2 ocen)
lek. Iwona Rywczak, mgr Małgorzata Ściubisz
„Medycyna Praktyczna - Szczepienia”
Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycę
Fot. iStock

U chorych na cukrzycę stwierdza się zwiększone ryzyko zakażeń, m.in. infekcyjnego zapalenia dolnych dróg oddechowych. Zakażenia u chorych na cukrzycę mogą mieć cięższy przebieg oraz stanowić przyczynę dekompensacji cukrzycy. Są oni również narażeni na większe ryzyko przedwczesnego zgonu z powodu chorób infekcyjnych.
Dlatego różne towarzystwa naukowe zalecają szczepienia ochronne w swoich wytycznych postępowania w cukrzycy. Na szczególną uwagę zasługuje szczepienie przeciwko grypie, pneumokokom i wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW) typu B.

Chorzy na cukrzycę są narażeni na większe ryzyko hospitalizacji związanej z grypą w porównaniu z osobami niechorującymi na cukrzycę.
Dane z badań obserwacyjnych dotyczących skuteczności szczepienia przeciwko grypie u chorych na cukrzycę oraz z badań w innych grupach ryzyka, dane o bezpieczeństwie tego szczepienia u dorosłych były podstawą do zalecenia szczepień przeciwko grypie u chorych na cukrzycę przez różne towarzystwa naukowe i grupy eksperckie.

Według danych amerykańskich u dorosłych chorych na cukrzycę stwierdza się około 2-krotnie większe ryzyko zachorowania na ostre WZW typu B niż u osób niechorujących na cukrzycę.

Cukrzyca stanowi również jeden z czynników ryzyka inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP). U chorych na cukrzycę obserwowano nawet 4-krotne zwiększenie ryzyka IChP i pneumokokowego zapalenia płuc.

Zalecenia

W Polsce szczepienia chorych na cukrzycę należą do szczepień zalecanych (odpłatnych), a szczególnie wskazane u osób chorych na cukrzycę to szczepienie przeciwko WZW typu B, grypie i pneumokokom (p. tab.).
Polski PSO zaleca rewakcynację chorych na cukrzycę, którzy po szczepieniu podstawowym przeciwko WZW typu B nie wytworzyli przeciwciał anty-HBs w stężeniu ≥10 IU/l. Należy pamiętać, że wraz z upływem czasu od szczepienia podstawowego stężenie przeciwciał anty-HBs ulega zmniejszeniu, nawet u osób, które prawidłowo odpowiedziały na szczepienie. Dlatego ocenę odpowiedzi poszczepiennej najlepiej przeprowadzić 1-2 miesięcy po zakończeniu schematu podstawowego, co pozwoli na wiarygodną interpretację wyniku.

Tabela. Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycę
Szczepienie przeciwkoCzy jest wskazane?
WZW typu BTak. Szczepienie należy wykonać u osób wcześniej nieszczepionych lub u których nie ukończono szczepienia.
grypieTak. Szczepienie należy wykonać corocznie, najlepiej jesienią, jeszcze przed rozpoczęciem sezonu epidemicznego grypy.
pneumokokom (PCV-13, PPSV-23)Tak. Chorzy na cukrzycę powinni otrzymać PPSV-23. Osobom, które nie ukończyły 65 lat, koniecznie trzeba podać drugą dawkę w wieku ≥65 lat - co najmniej 5 lat od ostatniego szczepienia PPSV-23. Chorzy z niedoborem odporności oraz osoby w wieku ≥65 lat powinni otrzymać również PCV-13. Jeżeli wskazane są obie szczepionki, PCV-13 należy podać w pierwszej kolejności.
WZW typu AMoże. Wskazaniem do szczepienia jest zwiększone ryzyko zachorowania na WZW typu A.
HPVMoże. Szczepienie u dorosłych kobiet rozważa się indywidualnie.
MMRMoże. Osoby nieuodpornione powinny otrzymać 2 dawki MMR (w odstępie min. 4 tyg.). Nie stosować u osób w immunosupresji.
meningokokom (MCV-C, MCV-4, białkowa przeciwko meningokokom grupy B)Może. Szczepienie zaleca się osobom z wybranymi chorobami przewlekłymi, wyjeżdżającym w rejony endemiczne choroby meningokokowej lub narażonym na większe ryzyko zachorowania ze względu na miejsce pracy.
dTpa, TdMoże. Dorośli zaszczepieni podstawowo powinni otrzymywać co 10 lat szczepienie przypominające Td. Jedną taką dawkę warto zastąpić dTpa, szczególnie u osób mających kontakt, również zawodowy, z noworodkami i niemowlętami. Osoby, które nie otrzymały ≥3 dawek szczepionki zawierającej toksoid tężcowy i błoniczy, wymagają uzupełnienia szczepienia podstawowego. Szczepienie może być konieczne w razie zranienia i zabrudzenia rany.
poliomyelitis (IPV)Może. Szczepienie zaleca się osobom nieszczepionym w ramach szczepień obowiązkowych, szczególnie wyjeżdżającym na obszary endemiczne choroby.
ospie wietrznejMoże. Osoby, które nie chorowały na ospę lub które nie były szczepione przeciwko ospie, powinny otrzymać 2 dawki szczepionki w odstępie ≥6 tygodni. Nie stosować u osób w immunosupresji.
dTpa - szczepionka zawierająca toksoid tężca i zmniejszone dawki toksoidu błonicy i bezkomórkowych komponentów krztuśca, HPV - ludzki wirus brodawczaka, IPV - inaktywowana szczepionka przeciwko poliomyelitis, MCV-C - skoniugowana szczepionka przeciwko meningokokom grupy C, MCV-4 - 4-walentna skoniugowana szczepionka przeciwko meningokokom, MMR - szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce, PCV-13 - 13-walentna skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom, PPSV-23 - 23-walentna polisacharydowa szczepionka przeciwko pneumokokom, Td - szczepionka przeciwko tężcowi i błonicy, WZW - wirusowe zapalenie wątroby

Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych (Advisory Committee on Immunization Practices - ACIP) zaleca szczepienie przeciwko grypie chorym na cukrzycę już od wielu lat. Takich pacjentów uwzględniają również zalecenia ACIP dotyczące szczepień przeciwko pneumokokom. Dorośli chorzy na cukrzycę powinni otrzymać PPSV-23, a w przypadku osób, które ukończyły 65. rok życia, istnieje również wskazanie do podania PCV-13.

Szczepienia ochronne uwzględniono również w zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD). Dzieci chore na cukrzycę należy szczepić zgodnie z programem szczepień ochronnych. PTD zaleca coroczne szczepienie przeciwko grypie osobom >6. miesiąca życia. PTD wskazuje również, że konieczne jest aktywne wychwytywanie osób (niezależnie od wieku) nieszczepionych przeciwko WZW typu B i uzupełnienie szczepień, a także zachęcanie do szczepień przeciwko ospie wietrznej, ponieważ choroba ta może być przyczyną poważnej dekompensacji cukrzycy.

Artykuł stanowi zredagowany fragment artykułu dla lekarzy opublikowanego w MP Szczepienia (Med. Prakt. Szcz. 1/2016, str. 43-61).

Data utworzenia: 13.03.2017
Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycęOceń:
(5.00/5 z 2 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies