Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

33-letnia kobieta z polipem pęcherzyka żółciowego

33-letnia kobieta z polipem pęcherzyka żółciowego Ocena:

Ultrasonografia. 33-letnia kobieta z polipem pęcherzyka żółciowego

28.04.2017
dr hab. n. med. Andrzej Smereczyński
Międzynarodowe Centrum Nowotworów Dziedzicznych, Zakład Genetyki i Patomorfologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Jak cytować: Smereczyński A.: Praktyka kliniczna – ultrasonografia: 33-letnia kobieta z polipem pęcherzyka żółciowego. Med. Prakt., 2016; 12: 81–83

Na kontrolne badanie USG jamy brzusznej zgłosiła się szczupła 33-letnia kobieta, u której 6 miesięcy wcześniej wykryto polipa wielkości 5 mm w pęcherzyku żółciowym. Pacjentka od lat nie toleruje mleka, co się objawia wzdęciem i luźnym stolcem po spożyciu pokarmu z zawartością mleka. Dotychczas nie przebyła żadnych poważnych chorób i nie jest obciążona rodzinnie predyspozycją do nowotworów, a corocznie wykonywane badania laboratoryjne krwi i moczu nie ujawniały żadnych nieprawidłowości. Urodziła siłami natury dwoje zdrowych dzieci, a cykl miesiączkowy ma w miarę regularny, co 26–28 dni.

W aktualnej sonografii jamy brzusznej stwierdziłem polipa o wielkości 5 mm na ścianie wolnej trzonu pęcherzyka żółciowego. Ponadto w wątrobie obecne były pojedyncze torbiele do 8 mm. Pozostałe narządy jamy brzusznej nie wykazywały żadnych nieprawidłowości poza wyglądem trzustki: jej bliższa część miała mniejszą echogeniczność niż dalsza część (ryc. 1).


Ryc. 1

Pytanie

Odmienny wygląd części trzustki u pacjentki to zmiana
A. rzeczywista
B. pozorna

Prawidłowa echostruktura trzustki nie musi być jednorodna. Znaną kwestią jest nierzadko spotykana mniejsza echogeniczność tylno-dolnej części głowy z wyrostkiem haczykowatym, co wynika z różnej budowy histologicznej obu zawiązków rozwojowych tego gruczołu. Zawiązek brzuszny, z którego powstaje tylno-dolna część głowy i wyrostek haczykowaty, zawiera mniej tkanki tłuszczowej, natomiast więcej tkanki włóknistej, a same zraziki są mniejsze i bardziej zbite. W tej części gruczołu występuje też mniejsza liczba komórek egzokrynnych.1 Jeśli jednak dokładnie przyjrzymy się rycinie 1 to zauważymy, że mniejsza echogeniczność trzustki dotyczy nie tylko całej głowy, ale także szyjki i fragmentu trzonu.

Pytanie 2

Co więc jest przyczyną takiego wyglądu trzustki?
A. gaz w żołądku
B. więzadło obłe wątroby
C. gaz w okrężnicy

Czynnikiem sprawczym takiego zróżnicowania trzustki pod względem echogeniczności jest właśnie więzadło obłe wątroby, krzyżujące ten narząd od przodu. Jest to włókniste pasmo będące pozostałością po zarośniętej płodowej żyle pępkowej, otoczone komórkami mięśni gładkich, a na zewnątrz blaszkami więzadła sierpowatego.2 Taka postronkowata struktura powoduje utrudnienie w propagacji wiązki ultradźwiękowej, co w efekcie przyczynia się do powstania cienia akustycznego. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia u opisanej pacjentki.

Pytanie 3

W celu potwierdzenia, że trzustka nie wykazuje zmian chorobowych, należy wykonać
A. tomografię komputerową
B. rezonans magnetyczny
C. zmodyfikowane badanie USG przezbrzuszne
D. USG endoskopową

Najprostszym rozwiązaniem będzie albo zmiana pozycji pacjenta albo odmienne położenie głowicy, tak aby ominąć w obrazowaniu więzadło obłe wątroby. W tym konkretnym przypadku wybrano opcję pierwszą, czyli ułożono pacjentkę na prawym boku. Efekt takiego manewru pokazuje rycina 2, na której poprzednio hipoechogeniczna część bliższa trzustki ma identyczną echogeniczność jak część dalsza. W innym przypadku uzyskano podobny efekt, przykładając głowicę nieco na prawo od więzadła obłego i wykonując skan lekko skośny (ryc. 3 – pacjent ułożony na plecach: lewa strona sonogramu pokazuje cień akustyczny pozornie zmniejszający echogeniczność części przyśrodkowej głowy i szyjki, natomiast prawa strona sonogramu pokazuje ten sam fragment trzustki ujęty z prawej strony z ominięciem więzadła obłego). U innego pacjenta równie przydatne okazało się przesunięcie głowicy nieco w lewo, gdyż obrazowanie od strony prawej utrudniałby gaz zgromadzony w opuszce dwunastnicy (ryc. 4 – pacjent ułożony na plecach: lewa strona sonogramu wykazuje wyraźny cień akustyczny przesłaniający bliższą część trzustki, natomiast przesunięcie głowicy w lewo odsłania ten fragment gruczołu – prawa część sonogramu). Innym trickiem technicznym do wykorzystania może być badanie w pozycji stojącej lub po wypełnieniu żołądka około 500 ml płynu.


Ryc. 2


Ryc. 3


Ryc. 4

Prawidłowe odpowiedzi

1B, 2B, 3C

Piśmiennictwo:

1. Smereczyński A.: Jednorodna echogeniczność prawidłowej trzustki – nadal istniejący mit. Pol. Przeg. Radiol., 1999; 64: 227–229
2. Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka. T. II. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1998

Udostępnij:

Dodaj swoją opinię

Dodawanie komentarzy tylko dla zalogowanych osób zawodowo związanych z ochroną zdrowia i uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi oraz studentów medycyny.

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie leczenia chorób żołądka, przełyku, trzustki? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!