Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem
28 marca 2017 roku
poczta
zaloguj się
 
Podręcznik Interna
medycyna praktyczna dla lekarzy

Minuta medycznej prasówki – 19.12.2016

19.12.2016

Nasi redaktorzy polecają lekturę trzech najciekawszych artykułów, które ukazały się ostatnio w prasie medycznej.

Predyspozycje genetyczne, zdrowy styl życia a ryzyko zdarzeń wieńcowych

Khera A.V., Emdin C.A., Drake I. i wsp.: Genetic Risk, Adherence to a Healthy Lifestyle, and Coronary Disease. N. Engl. J. Med., 2016 Nov 13. doi: 10.1056/NEJMoa1605086

Uwarunkowania genetyczne mogą podwajać ryzyko wystąpienia zdarzeń wieńcowych, natomiast prowadzenie zdrowego trybu życia może je zmniejszyć o połowę. W badaniu uwzględniono dane z trzech populacji osób, u których w chwili rozpoczęcia badania nie stwierdzono choroby niedokrwiennej serca. Predyspozycje genetyczne oceniono na podstawie analizy 50 markerów, których związek z występowaniem choroby niedokrwiennej serca ustalono wcześniej (uwarunkowania genetyczne w niewielkim stopniu korelowały ze stężeniem cholesterolu LDL oraz dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku choroby niedokrwiennej serca).

Czynniki określające zdrowy tryb życia obejmowały: niepalenie tytoniu, brak otyłości (BMI <30), regularne ćwiczenia fizyczne (przynajmniej raz w tygodniu) oraz zdrową dietę (spełniającą przynajmniej połowę spośród poniższych zaleceń żywieniowych: zwiększenie spożycia owoców, orzechów, warzyw, pełnoziarnistego pieczywa, ryb i nabiału oraz zmniejszenie spożycia białego pieczywa, przetworzonego mięsa, nieprzetworzonego czerwonego mięsa, napojów słodzonych cukrem, tłuszczów trans i sodu).

Wśród obserwowanych 55 685 osób ryzyko wystąpienia zdarzenia wieńcowego (zawału serca, konieczności rewaskularyzacji wieńcowej, nagłego zgonu sercowego) było prawie dwukrotnie większe w kwartylu o największym ryzyku genetycznym – w porównaniu z kwartylem o najmniejszym ryzyku genetycznym (hazard względny [HR]: 1,91 [95% CI: 1,75–2,09]). Natomiast korzystny styl życia (oceniany na podstawie spełnienia przynajmniej 3 z 4 kryteriów zdrowego stylu życia), w porównaniu ze stylem życia niekorzystnym (spełnione nie więcej niż jedno kryterium zdrowego stylu życia) wiązał się z istotnym zmniejszeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń wieńcowych (HR, 0,54; 95% CI, 0,47–0,63).

Pregabalina w leczeniu bólu u dorosłych chorych na fibromialgię

Derry S., Cording M., Wiffen P.J. i wsp.: Pregabalin for pain in fibromyalgia in adults. Cochrane Database Syst. Rev., 2016 Sep 29; 9: CD011790 [Epub ahead of print] Review. PubMed PMID: 27684492

Okazuje się, że jeden na dziesięciu chorych na fibromialgię może odnieść istotne korzyści z leczenia pregabaliną. Przeglądem systematycznym piśmiennictwa Cochrane objęto populację ponad 3 tysięcy chorych na fibromialgię leczonych pregabaliną w dawce 150–600 mg na dobę. Uczestników badania oceniano po 2 i 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia.

Zmniejszenie nasilenia objawów co najmniej o 50% zaobserwowano u 14% chorych przyjmujących placebo i 23% leczonych pregabaliną w dawce 300–600 mg na dobę; umiarkowaną korzyść terapeutyczną (zmniejszenie nasilenia objawów o 30%) odnotowano odpowiednio u 28% i 39% chorych. Nie wykazano jednoznacznych korzyści z przyjmowania pregabaliny w dawce 150 mg na dobę.

Ciężkie zdarzenia niepożądane występowały z podobną częstością w obu grupach, ale zdarzenia niepożądane o łagodniejszym przebiegu były częstsze w grupie chorych przyjmujących pregabalinę (zawroty głowy częściej o 25%, senność częściej o 13%, przyrost masy ciała i obrzęki obwodowe częściej o 5%).

Celekoksyb, ibuprofen i naproksen a ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych

Nissen S.E., Yeomans N.D., Solomon, D.H. i wsp.: Cardiovascular Safety of Celecoxib, Naproxen, or Ibuprofen for Arthritis. N. Engl. J. Med., 2016 Nov 13. doi: 10.1056/NEJMoa1611593

Stosowanie celekoksybu, selektywnego inhibitora cyklooksygenazy 2 (COX-2), w porównaniu ze stosowaniem ibuprofenu lub naproksenu, nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych. Po wycofaniu z obrotu w 2004 roku rofekoksybu, selektywnego inhibitora COX-2, FDA (Food and Drug Administration) dopuściła do obrotu celekoksyb, stawiając jednak warunek przeprowadzenia badania pod kątem bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego.

Międzynarodowym badaniem objęto ponad 24 000 pacjentów (w tym około 90% z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz około 10% z reumatoidalnym zapaleniem stawów), którzy przyjmowali średnio 209 mg celekoksybu na dobę, w porównaniu z 852 mg naproksenu lub 2,045 mg ibuprofenu.
U pacjentów występowała choroba układu sercowo-naczyniowego lub zwiększone ryzyko jej wystąpienia (np. nadciśnienie tętnicze w wywiadzie u ok. 78%, dyslipidemia u ok. 62%, palenie tytoniu u ok. 21%, cukrzyca u ok. 35% pacjentów). Prawie połowa badanych przyjmowała dodatkowo kwas acetylosalicylowy. Średni czas leczenia wynosił 20 miesięcy; wszyscy pacjenci przyjmowali inhibitor pompy protonowej w celu profilaktyki owrzodzeń żołądka i dwunastnicy.

Częstość wystąpienia głównego punktu końcowego (zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, w tym z powodu krwawienia, zawał serca lub udar mózgu niezakończone zgonem) była podobna we wszystkich grupach (2,3% u pacjentów przyjmujących celekoksyb, 2,5% u przyjmujących naproksen, 2,7% u przyjmujących ibuprofen). Częstość występowania ciężkich powikłań żołądkowo-jelitowych, niedokrwistości z niedoboru żelaza i powikłań nerkowych była niewielka i mniejsza u pacjentów przyjmujących celekoksyb (w niektórych przypadkach różnice były istotne statystycznie).

Profesor Andrzej Szczeklik

Profesor Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, pisarz eseista i filozof medycyny, wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności, animator Akademii Młodych "PAUeczka Akademicka".