24 lipca 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Otolaryngologia dla lekarzy - Medycyna Praktyczna
medycyna praktyczna dla lekarzy
 

Ostre zapalenie zatok u dzieci i dorosłych (EPOS 2012)

17.02.2014
dr n. med. Barbara Lorkowska-Zawicka
Katedra Farmakologii UJCM

Ostre zapalenie zatok u dorosłych

Definicja

Ostre zapalenie zatok u dzieci i dorosłych (acute rhinosinusitis – ARS) można rozpoznać w przypadku nagłego wystąpienia dwóch lub więcej z następujących objawów:

  • niedrożność/zatkanie/przekrwienie nosa
  • wydzielina z nosa (przedni/tylny katar)
  • ból twarzy/rozpieranie
  • osłabienie lub utrata węchu.

Czas trwania ww. objawów obejmuje okres <12 tygodni, z okresami bezobjawowymi, jeśli choroba ma charakter nawracający.
Konieczne do rozpoznania jest występowanie jednego z dwóch objawów: niedrożność/zatkanie/przekrwienie nosa lub wydzielina z nosa (przedni/tylny katar).
Istnieje możliwość potwierdzenia objawów podczas rozmowy telefonicznej lub na podstawie bezpośredniego wywiadu, z uwzględnieniem pytań dotyczących objawów alergii (np. kichanie, wodnisty wyciek z nosa, świąd nosa, świąd oczu z łzawieniem).
ARS może wystąpić jeden raz lub więcej razy w określonym czasie (w zdefiniowanym okresie). Z reguły ARS wyraża się za pomocą liczby epizodów w ciągu roku (liczba epizodów/rok); prawdziwe (typowe) nawrotowe ARS można rozpoznać, jeśli pomiędzy epizodami choroby następuje całkowite ustąpienie objawów.

Podział ARS

• ostre wirusowe zapalenie zatok (przeziębienie) – czas trwania objawów krótszy niż 10 dni
• ostre powirusowe zapalenie zatok – narastanie objawów po 5 dniach lub utrzymywanie się objawów po 10 dniach, z czasem trwania krótszym niż 12 tygodni
• ostre bakteryjne zapalenie zatok – występowanie co najmniej 3 objawów/oznak spośród następujących:
- przebarwiona wydzielina z nosa (z jednostronną przewagą) i ropna wydzielina w jamie nosowej
- ostry miejscowy ból (z jednostronną przewagą)
- gorączka (>38°C)
- podwyższony poziom OB/CRP
- „podwójne chorowanie” (tzn. pogorszenie po wstępnej łagodnej fazie choroby; zapalenie zatok po przeziębieniu – sinusitis after cold).

Ostre zapalenie zatok u dzieci

Definicja

ARS można rozpoznać w przypadku nagłego wystąpienia dwóch lub więcej z następujących objawów:

  • niedrożność/zatkanie/przekrwienie nosa
  • lub przebarwiona wydzielina z nosa
  • lub kaszel (w ciągu dnia i w nocy).

Czas trwania ww. objawów obejmuje okres <12 tygodni, z okresami bezobjawowymi, jeśli choroba ma charakter nawracający.
Istnieje możliwość potwierdzenia objawów podczas rozmowy telefonicznej lub na podstawie bezpośredniego wywiadu, z uwzględnieniem pytań dotyczących objawów alergii (np. kichanie, wodnisty wyciek z nosa, świąd nosa, świąd oczu z łzawieniem).
ARS może wystąpić jeden raz lub więcej razy w określonym czasie (w zdefiniowanym okresie). Z reguły ARS wyraża się za pomocą liczby epizodów w ciągu roku (liczba epizodów/rok); prawdziwe (typowe) nawrotowe ARS można rozpoznać, jeśli pomiędzy epizodami choroby następuje całkowite ustąpienie objawów.

Podział ARS

• ostre wirusowe zapalenie zatok (przeziębienie) – czas trwania objawów krótszy niż 10 dni
• ostre powirusowe zapalenie zatok – narastanie objawów po 5 dniach lub utrzymywanie się objawów po 10 dniach, z czasem trwania krótszym niż 12 tygodni
• ostre bakteryjne zapalenie zatok – występowanie co najmniej 3 objawów/oznak spośród następujących:
- przebarwiona wydzielina z nosa (z jednostronną przewagą) i ropna wydzielina w jamie nosowej
- ostry miejscowy ból (z jednostronną przewagą)
- gorączka (>38°C)
- podwyższony poziom OB/CRP
- „podwójne chorowanie” (tzn. pogorszenie po wstępnej łagodnej fazie choroby).

Rozpoznanie

Objawy

ARS można rozpoznać w przypadku nagłego wystąpienia dwóch lub więcej z następujących objawów:
- niedrożność/zatkanie/przekrwienie nosa
- wydzielina z nosa (przedni/tylny katar)
- ból twarzy/rozpieranie
- osłabienie lub utrata węchu.
Konieczne do rozpoznania jest występowanie jednego z dwóch objawów: niedrożność/zatkanie/przekrwienie nosa lub wydzielina z nosa (przedni/tylny katar).

Oznaki

badanie nosa: obrzęk zaczerwienienie, ropna wydzielina
badanie gardła: spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła (posterior discharge).
Należy wykluczyć infekcję stomatologiczną.
Należy przeprowadzić badanie otolaryngologiczne z uwzględnieniem endoskopii nosowej.

Badania obrazowe

• RTG przeglądowe niezalecane
• tomografia komputerowa zatok niezalecana, z wyjątkiem:
- bardzo poważnej choroby
- pacjentów z obniżoną odpornością
- stwierdzenia powikłań

Leczenie

Leczenie wstępne należy ustalić w zależności od nasilenia choroby (patrz rycina).

Ryc. Ostre zapalenie zatok u dzieci i dorosłych (acute rhinosinusitis – ARS) – schemat postępowania dla otolaryngologów oparty na zasadach EBMgt (EPOS 2012)

Komentarze: Dodaj swoją opinię

Dodawanie komentarzy tylko dla zalogowanych osób zawodowo związanych z ochroną zdrowia i uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi oraz studentów medycyny.

Zaloguj