Urazy

UrazyOceń:
(3.60/5 z 5 ocen)

Zabezpieczenie miejsca wypadku

Zanim przystąpisz do udzielania pomocy poszkodowanej osobie:

  • Upewnij się, że miejsce zdarzenia jest bezpieczne i niezwłocznie wezwij pomoc (numer 112 lub 999).



  • Jeśli uznasz, że miejsce nie jest bezpieczne, przekaż tę informację odpowiednim służbom.
  • Jeżeli jesteś świadkiem wypadku, przed rozpoczęciem działań ratunkowych zadbaj o własne bezpieczeństwo (ustaw trójkąt odblaskowy w odpowiedniej odległości, włóż kamizelkę, włącz światła awaryjne w swoim samochodzie).



  • Pamiętaj o komforcie termicznym (okrycie) i psychologicznym (zapewnienie, że pomoc jest w drodze) poszkodowanego.





Uraz głowy i kręgosłupa szyjnego

Uraz głowy może spowodować otarcia naskórka, obrzęki tkanki podskórnej lub zasinienia w miejscu urazu. Poważniejszym urazom towarzyszą objawy wskazujące na obrażenia ośrodkowego układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, senność, zaburzenia świadomości, dezorientacja co do swojej osoby, miejsca lub czasu, utrata przytomności (także krótkotrwała) oraz drgawki.

Objawy

Uraz głowy

  • poszkodowany nieprzytomny, splątany lub senny, nie odpowiada logicznie na pytania, jęczy
  • nudności, wymioty
  • ból głowy
  • zaburzenia widzenia
  • osłabienie lub problemy z poruszaniem się (dotyczy jakiejkolwiek części ciała)
  • drgawki

Uraz kręgosłupa

  • zaburzenia świadomości
  • ból, sztywność karku i/lub bolesność przy dotyku szyi u przytomnych pacjentów
  • osłabienie lub problemy z poruszaniem się (dotyczy jakiejkolwiek części ciała).

Pamiętaj!

Jeżeli nie stwierdza się żadnego z tych objawów, poszkodowany jest przytomny i wiarygodny (bez podejrzeń spożycia alkoholu bądź leków), to prawdopodobieństwo uszkodzenia kręgosłupa szyjnego wynosi tylko 1–2%.

Postępowanie

  1. Upewnij się, czy miejsce jest bezpieczne.
  2. Wezwij pomoc medyczną.
  3. Unieruchom odcinek szyjny kręgosłupa, najlepiej za pomocą własnych rąk. Przytrzymaj głowę poszkodowanego tak, aby nie mógł nią poruszać.


  4. Ręczna stabilizacja kręgosłupa u dorosłych


    Ręczna stabilizacja kręgosłupa u dzieci

  5. Oceń stan poszkodowanego (ABCD).
  6. Jeśli poszkodowany nie oddycha, rozpocznij resuscytację.
  7. Obracając poszkodowanego na bok (np. z powodu wymiotów), staraj się, aby kręgosłup i głowa pozostawały cały czas w jednej linii.
  8. Przemieszczaj poszkodowanego tylko w sytuacjach, gdy:
  • miejsce, w którym się znajduje, jest niebezpieczne
  • jest to konieczne do prawidłowego prowadzenia resuscytacji.

W przypadku urazu głowy zawsze należy podejrzewać uraz szyjnego odcinka kręgosłupa. Jeżeli pacjent po urazie głowy jest nieprzytomny, wtedy rozpocznij resuscytację.

Jeśli nastąpiła krótkotrwała utrata przytomności lub pamięci okoliczności urazu, prawdopodobnie doszło do wstrząśnienia mózgu i poszkodowany wymaga opieki lekarskiej.

Zranienia i krwawienia

Zranienie lub rana to każde przerwanie ciągłości skóry. Jeśli z rany wydobywa się krew, należy szybko zatamować krwawienie, nie można jednak zapominać o własnym bezpieczeństwie (rękawiczki).

Objawy

  1. Z rany wypływa krew. Krew jasnoczerwona wypływająca pulsacyjnie może świadczyć o uszkodzeniu dużego naczynia tętniczego.


  2. Krwotok tętniczy


    Krwotok włośniczkowy


    Krwotok żylny

  3. Niekiedy poszkodowany skarży się na ból w okolicy rany.

Rodzaje ran

Otarcie – uszkodzenie najczęściej dotyczy naskórka, ale może dojść do uszkodzenia całej grubości skóry. Krwawienie jest zwykle niewielkie.

  • Rana cięta – zadana ostrym przedmiotem. W zależności od głębokości i lokalizacji może stanowić zagrożenie dla życia. Czasem krwawienie jest obfite, szczególnie w dobrze ukrwionych okolicach jak głowa czy szyja. Ten typ rany ma równe brzegi, więc po chirurgicznym zaopatrzeniu goi się dobrze, pozostawiając niewielkie blizny.
  • Rana kłuta – rozległość obrażeń zadanych długim, wąskim ostrzem lub przedmiotem jest trudna do oceny, ponieważ otwór zewnętrzny jest mały. Rewizję czy sondowanie rany (ocenę przebiegu kanału i głębokości) należy pozostawić chirurgowi. W przypadku uszkodzenia narządów wewnętrznych w obrębie szyi, klatki piersiowej bądź brzucha może nastąpić gwałtowne krwawienie wewnętrzne i zgon poszkodowanego.
  • Rana tłuczona – powstaje najczęściej wskutek tępego urazu. W przypadku silnego uderzenia może nastąpić przerwanie skóry. Charakterystyczny dla tego typu rany jest obrzęk, zasinienie i bolesność. Ulgę przynosi schłodzenie okolicy rany.
  • Rana kąsana – rana po ugryzieniu przez zwierzę lub człowieka. Może mieć postać szeregu ran kłutych (odwzorowanie szczęki) lub rany tłuczonej. Czasem dochodzi do wyszarpania fragmentu tkanek. Ważne jest upewnienie się, że zwierzę było szczepione. W przeciwnym razie poszkodowany musi otrzymać szczepionkę przeciwko wściekliźnie. Rany kąsane są zanieczyszczone i źle się goją, powinien je ocenić i oczyścić chirurg.
  • Rana postrzałowa – powstaje wskutek uszkodzenia skóry i leżących głębiej tkanek przez pocisk, fragmenty pocisku lub odłamki. Trzy podstawowe typy ran postrzałowych:
    • ślepa – widoczny jest wlot pocisku i kanał rany, na końcu którego tkwi pocisk (bez rany wylotowej)
    • styczna – powstaje, kiedy pocisk „prześlizguje się” po powierzchni skóry, nie wnikając do wnętrza.

    Na rozmiar rany postrzałowej wpływa wielkość i rodzaj pocisku, a także jego energia.

    Postępowanie

    1. Upewnij się, czy miejsce jest bezpieczne.
    2. Oceń stan poszkodowanego i jeśli trzeba, wezwij pomoc medyczną.
    3. Połóż lub posadź poszkodowanego.
    4. Przed rozpoczęciem opatrunku umyj ręce wodą z mydłem i – o ile to możliwe – włóż rękawiczki.
    5. Przemyj ranę dużą ilością czystej wody.
    6. Przyłóż do rany sterylny opatrunek z gazy (lub innego sterylnego materiału) i dociśnij mocno dłonią. Jeśli to możliwe, przyłóż następną warstwę gazy i mocno zabandażuj.


    7. Jeśli opatrunek nasiąka krwią, dołóż warstwę gazy i uciśnij ranę ręką.
    8. NIE stosuj wody utlenionej, jodyny, ani spirytusu na uszkodzone powierzchnie.
    9. Ranę zaopatrz stosownie do jej rozmiarów (plaster z opatrunkiem, jałowa gaza, bandaż). Jeśli rana znajduje się w okolicy stawu lub poszkodowany poruszając się, powoduje rozwieranie się brzegów rany, gojenie się może być utrudnione. W takich wypadkach unieruchom okolice rany.


    10. Jeśli rana znajduje się na kończynie i nie ma podejrzenia złamania, unieś kończynę powyżej poziomu serca.


    11. Nie usuwaj przedmiotów tkwiących w ranie. Działają one jak korek na uszkodzone naczynia krwionośne, a ich usunięcie może spowodować niebezpieczne krwawienie. Jeśli te przedmioty przeszkadzają w poruszeniu poszkodowanego, poinformuj o tym dyspozytora pogotowia ratunkowego.
    12. Jeśli doszło do wytrzewienia, czyli wypadnięcia narządów z jamy brzusznej, nie wkładaj ich do środka. Przykryj ranę jałową gazą (w miarę możliwości zwilżoną) oraz powiadom pogotowie ratunkowe.

    Amputacje urazowe

    Amputacja, czyli całkowite oddzielenie części ciała, może być spowodowana wskutek zmiażdżenia lub poprzez zadziałanie ostrego przedmiotu.

    Postępowanie

    1. Upewnij się, czy miejsce jest bezpieczne.
    2. Oceń stan poszkodowanego i wezwij pomoc medyczną.
    3. Na ranę załóż opatrunek uciskowy w celu minimalizacji krwawienia i zabezpieczenia tkanek.
    4. Amputowaną część zawiń w suchą, w miarę możliwości sterylną tkaninę i włóż do czystego worka plastikowego, a ten z kolei umieść w worku wypełnionym wodą z lodem.
    5. Nie używaj innych metod schładzania; nie umieszczaj amputowanego fragmentu ciała bezpośrednio w wodzie.
    6. Jeśli nie możesz opanować intensywnego krwawienia, rozważ zastosowanie opaski uciskowej. Opaskę stosuje się na kończynach i zakłada w miejscu, gdzie można docisnąć tętnicę do jednej kości (ramię lub udo). Szerokość opaski powinna wynosić co najmniej 4–5 cm (nie wolno używać drutu czy sznurka). Opaskę uciskową można stosować tylko w ostateczności (upośledza ukrwienie wszystkich tkanek poniżej miejsca jej założenia) i nie dłużej niż 2 godziny.

    Złamania

    Złamanie to całkowite przerwanie ciągłości kości. Złamanie otwarte to złamanie z przerwaniem skóry (nie zawsze są widoczne wystające odłamy kostne).

    Objawy

    • ból w miejscu urazu
    • obrzęk
    • patologiczna ruchomość
    • zasinienie

    Po stwierdzeniu co najmniej dwóch z ww. objawów należy zgłosić się do lekarza.

    Postępowanie

    1. Upewnij się, czy miejsce jest bezpieczne.
    2. Oceń stan poszkodowanego; jeśli trzeba, wezwij pomoc medyczną.
    3. Nie prostuj i nie poruszaj części ciała podejrzanych o złamanie w wyniku urazu.
    4. Zaopatrz widoczne rany.
    5. Na miejsce urazu przyłóż zimny okład (np. zawinięty w materiał worek z wodą i lodem).
    6. Unieś zranioną część ciała, jeśli nie powoduje to silnego bólu.
    7. Możesz unieruchomić kończynę, stosując się do następujących zasad: w przypadku złamania kości należy unieruchomić dwa sąsiednie stawy (np. w przypadku złamania przedramienia należy unieruchomić staw łokciowy i nadgarstek).
      Do unieruchomienia można wykorzystać dowolne przedmioty o odpowiedniej długości, dostosowane do kształtu kończyny (nie odwrotnie) i nieraniące skóry.


    8. Unieruchamianie przedramienia



      Unieruchamianie ramienia


      Unieruchamianie kończyny dolnej

    9. Unieruchom poszkodowanego na miejscu zdarzenia i powiadom pogotowie ratunkowe, jeśli podejrzewasz złamanie kości kończyny dolnej, miednicy, kręgosłupa lub czaszki.
    10. Rozważ wezwanie pomocy medycznej, jeśli: kończyna poniżej miejsca urazu sinieje, jest chłodna w dotyku (uszkodzenie naczyń krwionośnych), drętwieje, występują zaburzenia czucia (uraz nerwów) lub najmniejszy ruch powoduje u poszkodowanego silny ból.

    Zwichnięcia i skręcenia

    Skręcenia i zwichnięcia powstają wskutek przekroczenia zakresu ruchu stawu – uszkodzeniu najczęściej ulegają struktury współtworzące staw (więzadła, torebka stawowa).

    Objawy

    • ból (w spoczynku lub przy ruchach w stawie), obrzęk stawu, zasinienie okolicy stawu, czasem zwiększony zakres ruchu w stawie. Skręcone powierzchnie stawowe wracają do fizjologicznej pozycji.
    • zwichnięcie to przemieszczenie się powierzchni stawowych względem siebie wraz z uszkodzeniem struktur współtworzących staw (więzadła, torebka stawowa). Zwichnięty staw najczęściej ma zniekształcone obrysy oraz całkowicie zniesioną ruchomość.

    Postępowanie

    1. Unieruchom uszkodzony staw w pozycji zastanej (nie nastawiaj) zgodnie z następującą zasadą: w przypadku uszkodzenia stawu unieruchamia się dwie sąsiednie kości.
    2. Poszkodowany stara się nie wykonywać żadnych ruchów i nie obciążać stawu.
    3. Zastosuj chłodny kompres na uszkodzony staw w celu złagodzenia bólu.
    4. Jak najszybciej przetransportuj poszkodowanego do szpitala – to ważne, ponieważ zwichnięcia i skręcenia często przebiegają z uciskiem lub przerwaniem nerwów lub naczyń krwionośnych.

    Oparzenia termiczne

    Oparzenie termiczne może być spowodowane przez kontakt z ogniem, gorącą powierzchnią, płynem lub parą.

    W przypadku oparzenia postępuj jak poniżej:

    • Upewnij się, że nie ma zagrożeń dla Ciebie i poszkodowanego (bezpieczeństwo).
    • Wyślij kogoś po zestaw pierwszej pomocy (apteczkę).
    • Niewielkie oparzenia schładzaj zimną wodą bieżącą, ale NIE lodem lub wodą z lodem.
    • Możesz założyć opatrunek z czystego, nieprzywierającego materiału.
    • Zadzwoń na numer alarmowy, jeśli:
      • jest pożar
      • oparzenie jest duże
      • nie wiesz, jak postępować.

      W przypadku dużych oparzeń:

      1. Upewnij się, że nie zagraża Ci niebezpieczeństwo.
      2. Czy widzisz płomienie? Jeśli nie, sprawdź, czy chory jest przytomny (p. pkt 7).
      3. Jeśli nie jesteś sam, wyślij kogoś po apteczkę i każ mu zadzwonić pod nr 112.
      4. Jeśli na oparzonym pali się ubranie, każ mu się położyć i przewracać, co powinno ugasić płomienie.
      5. Okryj oparzonego kocem i polej wodą.
      6. Po ugaszeniu ognia zdejmij koc, spalone ubranie i całą biżuterię z oparzonej okolicy.
      7. Czy chory jest przytomny?
      8. Jeśli tak, okryj go suchym kocem, by się nie wychłodził.
      9. Jeśli nie reaguje, rozpocznij BLS.

      Pamiętaj!

      Oparzenia należy jedynie okryć opatrunkiem. Nie należy podawać żadnych innych środków na rany. Nie należy przekłuwać pęcherzy!

      Oparzenia chemiczne

      Oparzenie chemiczne może nastąpić wskutek kontaktu skóry poszkodowanego z rozpuszczalnikami, kwasami, zasadami i innymi substancjami żrącymi.

      Objawy

      • zawroty głowy
      • nudności
      • wymioty
      • zaburzenia świadomości
      • utrata przytomności
      • ból i zmiany skórne w miejscu kontaktu ze związkiem chemicznym.

      Postępowanie

      1. Pamiętaj o bezpieczeństwie własnym.
      2. Jeżeli poszkodowany został oblany trującą substancją, zdejmij jego ubranie, unikając kontaktu z trucizną.
      3. Oceń stan poszkodowanego (ABCD).
      4. Wezwij pogotowie ratunkowe.
      5. Jeżeli poszkodowany jest przytomny, pomóż mu wejść pod prysznic z ciepłą wodą i usuń substancję chemiczną ze skóry, używając dużej ilości wody.
      6. Kontynuuj prysznic przez około 20 minut lub do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego.
      7. Oceniaj stan przytomności poszkodowanego do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego.
      8. Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, ułóż go w pozycji bezpiecznej.


      9. Jeżeli poszkodowany nie oddycha, rozpocznij resuscytację.

      Pamiętaj!

      Niebezpieczne substancje należy zabezpieczać i przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Ważna jest stała ocena stanu poszkodowanego. W przypadku utraty przytomności postępuj zgodnie z wytycznymi zawartymi w rozdziale Podstawowe zabiegi resuscytacyjne.

      Ciało obce w oku

      Objawy

      • ból/zaczerwienienie oka
      • łzawienie
      • zaburzenia widzenia /nieostre widzenie
      • zaciśnięcie powiek.

      Postępowanie

      1. Posadź chorego twarzą w kierunku światła.
      2. Delikatnie rozchyl powieki używając palca wskazującego i kciuka.
      3. Obejrzyj dokładnie całą widoczną część gałki ocznej, poproś chorego, by spojrzał do góry, na dół, w prawo i w lewo.

      4. Ciało obce na spojówce (biała część gałki ocznej)
      5. Wypłucz gałkę czystą wodą:
        • poproś chorego, by przechylił głowę na bok (na stronę urazu) i połóż ręcznik na ramieniu
        • płucz oko od strony nosa, tak by woda wypływała zewnętrznym kącikiem oka
        • jeśli obiekt nadal pozostaje na spojówce, spróbuj usunąć go wilgotnym gazikiem
        • jeśli próba nie zakończyła się powodzeniem, udaj się do lekarza.

        Ciało obce pod górną powieką
      6. Poproś chorego, aby pociągnął górną powiekę nad dolną. W ten sposób drobne ciała obce mogą zatrzymać się na rzęsach.

      Pamiętaj!

      Nie dotykaj niczego, co jest wbite w spojówkę lub przylega do rogówki (kolorowa część oka). Przed wyjazdem do szpitala załóż opatrunek na oboje oczu – unikniesz wtórnych urazów przy mimowolnym poruszaniu oczami.

    Data utworzenia: 29.11.2012
    Udostępnij:
    Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
      • Illuminati
        2017-04-25 10:30
        Mateusz Gajczak hahahahhahahahahahahaahahahahahaha Super Mati hahjahahahaahahahahjaodpowiedz
      • asiula96
        2016-07-05 23:05
        Dobry wieczór. Miałam RTG lewego kolana i wyszło mi " odcinkowe poszerzenie przynasady bliższej lewej kości piszczelowej po stronie bocznej ,sąsiadujące z głowa kości strzałkowej-odmiana rozwojowa/wyrośl kostna." Czy to poważne? Jakoś się leczy? Otropede mam dopiero za miesiąc a chciałabym wiedzieć. Pozdrawiamodpowiedz
        • mateusz gajczak
          2017-04-25 10:21
          to jest bardzo powarzne jak wyszło ci kolanoodpowiedz
      • asiula96
        2016-07-05 23:02
        Dobry wieczór. kostna lewego kolanawyszło mi " odcinkowe poszerzenie przynasady bliższej lewej kości piszczelowej po stronie bocznej ,sąsiadujące z głowa kości strzałkowej-odmiana rozwojowa/wyrośl kostna." Czy to poważne? Jakoś się leczy? Otropede mam dopiero za miesiąc a chciałabym wiedzieć. Pozdrawiamodpowiedz

    Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

    Leki

    Zaprenumeruj newsletter

    Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

    Dziękujemy.

    Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

    Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

    Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

    Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

    Nie, dziękuję.

    Na co choruje system ochrony zdrowia

    • Czy resort leczy się prywatnie?
      Politycy nie mają pojęcia, jak funkcjonuje system ochrony zdrowia, bo żyją w kokonie stworzonym przez sieć znajomości i kontaktów oraz system nie do końca przejrzystych przywilejów. Teza to o tyleż prawdziwa, co nienowa. Jednak ostatnie publikacje medialne na ten temat trudno uznać za przykład obiektywnego, jakościowego dziennikarstwa.
    • Jak walczyć o zmianę
      O rosnącej emigracji lekarzy mówi się już od dawna. Jak dotąd nie wywarło to wrażenia na rządzących. Tymczasem jeżeli trend się utrzyma, może dojść do załamania niewydolnego już dzisiaj systemu – przekonuje w rozmowie z mp.pl Damian Patecki, przewodniczący PR OZZL.
    • Rezydent: Czas wyjeżdżać
      - Jeden z wiceministrów nieoficjalnie nas poinformował, że przed 2019 rokiem rezydenci nie mają szans na podwyżki. Zdałem sobie sprawę, że jedyną ewentualnością dla lekarza na normalne życie jest emigracja. Podjąłem kroki w tym kierunku, ucząc się kolejnego języka - przyznał Damian Patecki, Przewodniczący Porozumienia Rezydentów OZZL.
    • NIK: Kolejki do lekarzy nie maleją
      Zwiększanie nakładów na świadczenia zdrowotne i tworzenie kolejnych programów nie przynosi oczekiwanych efektów: kolejki pacjentów do lekarzy nie maleją, nie skraca się też czas oczekiwania na większość zabiegów - stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli.

    Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies