Jak postępować z niemowlęciem, u którego wykryto „termolabilną” mutację genu reduktazy metylotetrahydrofolianu (MTHFR) C677T?

prof. nadzw. dr hab. n. med. Jolanta Sykut-Cegielska
Zakład Badań Przesiewowych Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie

Obecność często występującego polimorfizmu C677T genu MTHFR powoduje zwiększoną termolabilność reduktazy metylotetrahydrofolianu (MTHFR), enzymu zaangażowanego w procesy przemiany homocysteiny do metioniny. Prowadzi to do tzw. łagodnej hiperhomocysteinemii. Zwiększeniu stężenia homocysteiny sprzyja zwłaszcza niedobór kwasu foliowego. Łagodną hiperhomocysteinemię definiuje się zwykle jako stężenie całkowitej homocysteiny we krwi w zakresie 12–30 µmol/l. Szacuje się, że łagodna hiperhomocysteinemia dotyczy od 5 do 10% osób w populacji europejskiej.

W wielu badaniach dowiedziono, że polimorfizm C677T w genie MTHFR stanowi niezależny czynnik ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób z niedoborem kwasu foliowego. W części badań nie potwierdzono jednak takiej zależności. Wykazano, że wariant homozygotyczny polimorfizmu C677T wpływa na ryzyko rozwoju niektórych złośliwych nowotworów – zwiększa ryzyko w przypadku np. raka żołądka, ale zmniejsza ryzyko raka okrężnicy i odbytu. Zgodnie z ostatnimi doniesieniami – zwiększone ryzyko wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych i epizodów zakrzepowo-zatorowych u osób z deficytem MTHFR wiąże się z dodatkowymi czynnikami, jak hiperlipidemia czy obecność mutacji czynnika V Leiden.

Ponadto wykazano, że polimorfizm C677T w genie MTHFR może wywoływać zwiększoną wrażliwość na niektóre chemioterapeutyki, np. 5-fluorouracyl i metotreksat. W przypadku metotreksatu (leku z grupy antagonistów kwasu foliowego) udowodniono, że polimorfizm C677T modyfikuje wrażliwość określonych typów komórek nowotworowych na ten lek.

W metaanalizie opublikowanej w Cochrane Library w 2009 roku, oceniającej wyniki ośmiu badań klinicznych z randomizacją, nie udowodniono skuteczności interwencji prowadzonych w celu zmniejszenia stężenia homocysteiny. Analizowano wpływ suplementacji witaminami B6, B9 i B12 w różnych dawkach, stosowanych zarówno łącznie, jak i oddzielnie, i porównywano z placebo. Żadna z analizowanych interwencji nie zapobiega wystąpieniu zdarzeń sercowo-naczyniowych ani nie zmniejsza śmiertelności u osób ze zidentyfikowanym polimorfizmem w genie MTHFR. Niektórzy autorzy sugerują jednak, że w pewnej wyselekcjonowanej grupie osób interwencje w celu zmniejszenia stężenia homocysteiny mogą być wskazane.

Podsumowując: kliniczne efekty obecności polimorfizmu C677T w genie MTHFR nie są jeszcze do końca poznane. Na podstawie dotychczasowych obserwacji za wskazane uważa się dążenie do utrzymania prawidłowego stężenia kwasu foliowego we krwi i okresowe monitorowanie stężenia homocysteiny całkowitej. Dotychczas nie udowodniono jednak, że suplementacja wybranymi witaminami z grupy B wpływa na zmniejszenie stężenia homocysteiny. (2015)

Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej