Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

Stanowisko PTW ws. stosowania szczepionki Tetraxim w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. rż.

Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii z dnia 10 marca 2017 roku w sprawie stosowania szczepionki Tetraxim w szczepieniu podstawowym przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. roku życia

28.06.2017
dr n. med. Jacek Mrukowicz, dr n. med. Joanna Kazubska, mgr Małgorzata Ściubisz, prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki, dr n. med. Hanna Czajka, dr hab. n. med. Leszek Szenborn, dr n. med. Ilona Małecka, dr n. med. Ewa Talarek, dr hab. n. med. Ernest Kuchar

Ze względu na utrzymujące się od kilku lat znaczne ograniczenia w dostępności szczepionek nisko skojarzonych przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi zawierających bezkomórkowy komponent krztuścowy (DTPa), istotnym problemem w praktyce podczas realizacji Programu Szczepień Ochronnych (PSO) jest uzupełnianie szczepienia przeciwko krztuścowi u dzieci po 3. roku życia, których do tej pory nie szczepiono przeciwko tym chorobom (tzn. błonicy, tężcowi i krztuścowi). W tym wieku nie można już zastosować szczepionki całokomórkowej przeciwko krztuścowi (DTPw) ani szczepionek wysoce skojarzonych typu „5 w 1” (DTPa-IPV-Hib) lub „6 w 1” (DTPa-IPV-HBV-Hib). Szczepionki dTpa (ze zmniejszoną dawką antygenu krztuścowego) zarejestrowane ≥3. roku życia (Boostrix i Boostrix Polio [dTpa-IPV]) lub >4. roku życia (pozostałe preparaty dTpa) do realizacji szczepień przypominających można wykorzystać do uzupełnienia brakującej dawki lub podać jednorazowo dzieciom dotychczas niezaszczepionym przeciwko krztuścowi. Szczepionki te nie są jednak przeznaczone do realizacji schematu podstawowego.

Zalecenie

Po przeanalizowaniu danych naukowych, składu różnych preparatów DTPa i zarejestrowanych dla nich schematów szczepień oraz dokonaniu bilansu korzyści i potencjalnego ryzyka w aktualnej, wyjątkowej sytuacji braku preparatów DTPa, Zarząd Polskiego Towarzystwa Wakcynologii zaleca:

  • zastosowanie szczepionki DTPa-IPV (Tetraxim) do obowiązkowego szczepienia podstawowego przeciwko krztuścowi dzieci do ukończenia 6. roku życia, których wcześniej nie zaszczepiono przeciwko krztuścowi zgodnie z PSO lub do uzupełnienia obowiązkowego szczepienia u dzieci zaszczepionych niekompletnie, mających opóźnienia w realizacji uodpornienia (dotyczy dzieci, których z powodu wieku lub przeciwwskazań nie można zaszczepić preparatem DTPw)
  • realizację opóźnionego szczepienia podstawowego DTP-IPV według 4-dawkowego schematu (3 dawki w odstępie co najmniej 4 tyg. i czwarta co najmniej 6 mies. po trzeciej – schemat: 0, 1, 2, 8 mies.), zgodnie z liczbą dawek tego szczepienia zalecaną w PSO
  • rezygnację z podania dawki przypominającej szczepienia DTP-IPV w 6. roku życia, jeżeli czwartą dawkę szczepionki podano po ukończeniu 4. roku życia.

Zalecenie dotyczy dzieci, u których nie występują przeciwwskazania do zastosowania szczepionki DTPa-IPV.

Uzasadnienie

W celu realizacji obowiązkowego szczepienia przypominającego przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i polio w 6. roku życia Ministerstwo Zdrowia zakupiło w 2016 roku szczepionkę DTPa-IPV (Tetraxim).
Ze względu na zwiększającą się zachorowalność na krztusiec należy dołożyć wszelkich starań, aby wszystkie dzieci zaszczepić podstawowo przeciwko tej chorobie. Optymalnie szczepienie podstawowe należy zrealizować zgodnie z wiekiem i zaleceniami w PSO, a jeżeli nie było to możliwe – w najbliższym możliwym terminie, szczepionką optymalną dla wieku dziecka.
Skład i dawka antygenów Bordetella pertussis w szczepionce Tetraxim są podobne do jednego z brakujących preparatów DTPa (Infanrix DTPa), które stosowano w poprzednich latach do uzupełniania szczepienia podstawowego przeciwko krztuścowi u dzieci do ukończenia 6. roku życia (tab.). Szczepionka Tetraxim zawiera nieco mniej antygenów B. pertussis (2 vs 3) w nieznacznie mniejszej dawce sumarycznej (50 vs 58 µg) oraz mniejszą dawkę adiuwantu glinowego (0,3 vs 0,5 mg) niż Infanrix-DTPa, co przemawia za co najmniej takim samym profilem bezpieczeństwa i tolerancją tego preparatu.

Tabela. Porównanie skojarzonych szczepionek przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowych) do realizacji szczepienia podstawowego u dziecia
Nazwa handlowa Tetraxim Tripacel Infanrix-DTPa
opis szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona) i poliomyelitis (inaktywowana), adsorbowana szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), adsorbowana szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), adsorbowana
skrót DTPa-IPV DTPa DTPa
postać farmaceutyczna zawiesina do wstrzykiwań zawiesina do wstrzykiwań zawiesina do wstrzykiwań
skład 1 dawki (0,5 ml) toksoid błoniczy (≥30 j.m.)
toksoid tężcowy (≥40 j.m.)
antygeny B. pertussis:
– toksoid krztuścowy (25 µg)
– hemaglutynina włókienkowa (25 µg)
– wirus polio (inaktywowany)b
– typ 1 (Mahoney [40 j. antygenu D])c
– typ 2 (MEF-1 [8 j. antygenu D])c
– typ 3 (Saukett [32 j. antygenu D])c

adsorbowany na wodorotlenku glinu uwodnionym (0,3 mg Al3+)
toksoid błoniczy (≥30 j.m.)
toksoid tężcowy (≥40 j.m.)
antygeny B. pertussis:
– toksoid krztuścowy (10 µg)
– hemaglutynina włókienkowa (5 µg)
– pertaktyna (3 µg)
– fimbrie typu 2 i 3 (5 µg)






adsorbowany na fosforanie glinu uwodnionym (1,5 mg [0,33 mg glinu])
toksoid błoniczy (≥30 j.m.)
toksoid tężcowy (≥40 j.m.)
antygeny B. pertussis:
– toksoid krztuścowy (25 µg)
– hemaglutynina włókienkowa (25 µg)
– pertaktyna (8 µg)




adsorbowany na wodorotlenku glinu uwodnionym (0,5 mg Al3+)
wskazania szczepienie podstawowe i uzupełniające przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis u niemowląt i dzieci w wieku od ukończenia 2. mż. szczepienie podstawowe i przypominające przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci od ukończenia 2. mż. do ukończenia 7. rż. szczepienie podstawowe przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci od 2. mż. i szczepienie przypominające u dzieci w 6. rż., które wcześniej otrzymały 3 lub 4 dawki szczepionki DTPa lub DTPw
dawkowanie szczepienie podstawowe:
– 3 dawki w odstępie 1–2 mies. (w wieku 2, 3, 4 mies. lub 2, 4, 6 mies., lub 3, 4, 5 mies., lub 3, 5, 12 mies.)

dawka uzupełniająca:
– jeżeli szczepienie podstawowe przeprowadzono między ukończeniem 2. mż. a ukończeniem 6. mż., czwartą dawkę należy podać w 2. rż.
– niezależnie od schematu szczepienia 1 dawkę przypominającą należy podać między ukończeniem 5. rż. a 12. rż.
– w przypadku szczepienia podstawowego oraz dawki uzupełniającej szczepionkę można podać, odtwarzając ją w jednej strzykawce ze szczepionką Act-HIB (przeciwko Haemophilus influenzae typu b, skoniugowana) lub jednocześnie z tą szczepionką w dwa różne miejsca ciała (dotyczy dzieci kwalifikujących się do szczepienia przeciwko Hib)
szczepienie podstawowe:
– 4 dawki w schemacie 2, 4, 6, i 18. mies.
– jeżeli z jakiegoś powodu rozpoczęcie cyklu szczepienia jest opóźnione, zaleca się podać 3 dawki w odstępie 2 mies., a czwartą dawkę ok. 6–12 mies. po trzeciej dawce
– zaleca się, aby rozpoczęte szczepienie kontynuować tym samym preparatem, ponieważ nie ma wyników badań na poparcie zamiany szczepionki TRIPACEL na jakąkolwiek inną zarejestrowaną skojarzoną szczepionkę przeciwko krztuścowi (bezkomórkową) w tych samych schematach szczepień

szczepienia przypominające:
– 1 dawka w wieku 4–6 lat
– dawka przypominająca nie jest potrzebna, jeżeli czwartą dawkę podano po ukończeniu 4 lat.
szczepienie podstawowe:
– 3 dawki + 1 dawka uzupełniająca w 2. rż.
– schemat szczepienia powinien być zgodny z PSO
sposób podawania domięśniowo w przednioboczną powierzchnię uda (środkowa 1/3) u niemowląt i w mięsień naramienny u dzieci od ukończenia 5. rż. do ukończenia 12. rż. domięśniowo w przednioboczną powierzchnię uda (środkowy odcinek) u dzieci <1. rż., u starszych dzieci w mięsień naramienny głęboko domięśniowo, kolejna dawka w inne miejsce
a Opracowano na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Tetraxim, Tripacel, Infanrix-DTPa udostępnionych przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: www.urpl.gov.pl/pl (dostęp na dzień 08.03.2017 r.)
b namnażany w hodowli komórek Vero
c lub ekwiwalent tej ilości antygenu określony za pomocą odpowiedniej metody immunochemicznej

Piśmiennictwo:

1. Kroger A.T., Sumaya C.V., Atkinson W.L., Pickering L.K.: General recommendations on immunization. Recommendation of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 2011: 60
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego: Infanrix DTPa
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego: Tetraxim
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego: Tripacel

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Konferencje i szkolenia

Warszawa – 20–21 października 2017 r.: Warszawska Jesień Pediatryczna 2017 - Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań