Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

Czy 13-walentną szczepionkę przeciwko pneumokokom można podać w schemacie 2+1?

27.03.2017
dr hab. n. med. Leszek Szenborn, prof. nadzw.
Katedra i Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

W świetle wprowadzenia powszechnych (obowiązkowych) szczepień niemowląt przeciwko pneumokokom szczepionką PCV-10 w schemacie 2+1, jaki schemat zastosować, gdy rodzice zdecydują się na zakupienie i podanie dziecku PCV-13 w ramach szczepień zalecanych?

Do realizacji szczepień obowiązkowych niemowląt w 2017 roku zakupiono PCV-10 i przewidziano szczepienie w schemacie 2+1 dla dzieci nienależących do grup ryzyka. U dzieci urodzonych przedwcześnie i w innych grupach ryzyka obowiązuje natomiast schemat zalecany przez producenta dla danej grupy wiekowej, czyli w przypadku niemowląt w pierwszym półroczu życia 3+1.

W przypadku, gdy rodzice zdecydują się na zakupienie i podanie dziecku PCV-13, należy się stosować do tych samych zaleceń dotyczących terminów i liczby podanych dawek, jak w PSO (tj. w populacji zdrowych niemowląt urodzonych w fizjologicznym terminie schemat 2+1).

Możliwość skorzystania z tego uproszczonego schematu dla PCV-13 w ramach szczepień zalecanych, zgodnie z zapisem w ChPL produktu, wynika ze stosowania innej szczepionki skoniugowanej (PCV-10) w całej populacji, co stwarza warunki do stopniowego wytworzenia ochrony populacyjnej rekompensującej mniejszą liczbę dawek w pierwszym półroczu. Schemat 2+1 dla szczepień powszechnych w ramach PSO zarejestrowano także dla PCV-10. W praktyce pierwsze szczepienia obowiązkowe przeciwko pneumokokom rozpoczną się na początku marca 2017 roku i od tej pory niemowlęta zaczynające cykl uodpornienia przeciwko pneumokokom także odpłatną szczepionką w ramach szczepień zalecanych można szczepić według schematu uproszczonego 2+1.

W ocenie skuteczności klinicznej PCV bierze się pod uwagę 2 cele:
1) zapobieganie inwazyjnej chorobie pneumokokowej,
2) wpływ szczepień na nosicielstwo serotypów pneumokoka uwzględnionych w ich składzie, co jest istotne dla uzyskania dodatkowego efektu ochrony populacyjnej.

Dysponujemy licznymi dowodami naukowymi, ale tylko w odniesieniu do dzieci urodzonych w fizjologicznym terminie porodu, że skuteczność schematu 2+1 jest praktycznie zbliżona do efektów schematu 3+1.

Dobrą skuteczność programów szczepień w schemacie 2+1 potwierdzono w badaniach epidemiologicznych obu aktualnie dostępnych szczepionek skoniugowanych (PCV-10, PCV-13). Zaobserwowane różnice immunogenności na korzyść większej liczby dawek w pierwszym półroczu życia są niewielkie, dlatego w wielu krajach stosuje się schemat uproszczony, który jest efektywniejszy kosztowo.

Dobrą skuteczność schematu 2+1 w zapobieganiu IChP potwierdzają wyniki badań z randomizacją, które przeprowadzono ze szczepionkami PCV-7 i PCV-10 oraz liczne badania obserwacyjne, które przeprowadzono porównując rzeczywistą kliniczną skuteczność w okresie przed i po wprowadzeniu szczepień w różnych schematach (3+1, 2+1, 3+0 i 2+0) w różnych krajach lub ich prowincjach. Te ostatnie badania podsumowano w metaanalizie, wykazując podobną skuteczność schematów 3+1 i 2+1 także w odniesieniu do wpływu szczepień na nosicielstwo serotypów pneumokoka uwzględnionych w szczepionkach.

Piśmiennictwo:

1. Spijkerman J., Veenhoven R.H., Wijmenga-Monsuur A.J. i wsp.: Immunogenicity of 13-valent pneumococcal conjugate vaccine administered according to 4 different primary immunization schedules in infants: a randomized clinical trial. JAMA, 2013; 310 (9): 930
2. Deloria Knoll M., Park D.E., Johnson T.S. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on immunogenicity. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S119
3. Palmu A.A., Jokinen J., Borys D. i wsp.: Effectiveness of the ten-valent pneumococcal Haemophilus influenzae protein D conjugate vaccine (PHiD-CV10) against invasive pneumococcal disease: a cluster randomised trial. Lancet, 2013; 381: 214–222
4. Black S., Shinefield H., Fireman B. i wsp.: Efficacy, safety and immunogenicity of heptavalent pneumococcal conjugate vaccine in children. Northern California Kaiser Permanente Vaccine Study Center Group. Pediatr. Infect. Dis. J., 2000; 19: 187–195
5. Conklin L., Loo J.D., Kirk J. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on vaccine-type invasive pneumococcal disease among young children. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S109–118
6. Fleming-Dutra K.E., Conklin L., Loo J.D. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on vaccine-type nasopharyngeal carriage. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (suppl. 2): S152
7. Loo J.D., Conklin L., Fleming-Dutra K.E. i wsp.: Systematic review of the effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on prevention of pneumonia. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33 (supl. 2): S140–151
8. Loo J.D., Conklin L., Fleming-Dutra K.E. i wsp.: Systematic review of the indirect effect of pneumococcal conjugate vaccine dosing schedules on pneumococcal disease and colonization. Pediatr. Infect. Dis. J., 2014; 33: supl. 2

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Konferencje i szkolenia

Kraków – 22–23 września 2017 r.: Krakowska Jesień Pediatryczna 2017 - XVI Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań