Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

Wydawanie zaświadczenia o lekarskim badaniu kwalifikacyjnym przed szczepieniem

15.05.2017
Milena Kruszewska
Rzecznik Prasowy Ministra Zdrowia
Elżbieta Otwinowska
Główny specjalista w biurze Głównego Inspektora Sanitarnego

Na jakich zasadach i w jakich sytuacjach lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne do szczepień zobowiązany jest do wypełnienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2011 nr 182, poz. 1086)?

1. Kwestię dokumentowania szczepień ochronnych regulują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art. 17 ust. 1, pkt 4 po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego, a przed wykonaniem szczepienia lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny jego przeprowadzenia. Wzór tego zaświadczenia uregulowano w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i stanowi on załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z przypisem (oznaczonym jedną gwiazdką) zawartym w formularzu, lekarz wypełnia zaświadczenie, jeśli szczepienie odbywa się w innej placówce niż ma miejsce badanie pacjenta. Zaświadczenie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań do podania szczepionki przekazuje się pacjentowi lub bezpośrednio osobom wykonującym zabieg.
Jeśli po stwierdzeniu przeciwwskazań do podania szczepionki lekarz kieruje pacjenta na konsultację specjalistyczną, wówczas również wypełnia zaświadczenie i przekazuje je pacjentowi w celu przedstawienia go specjaliście. Minister Zdrowia upoważnił Głównego Inspektora Sanitarnego do procedowania projektu ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (UD90), w której zostaną całościowo uregulowane kwestie związane z dokumentowaniem szczepień, w tym wydawania zaświadczeń. Według planów lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne do szczepienia będzie wystawiał zaświadczenie jedynie w przypadku, gdy osoba wykonująca szczepienie nie będzie miała dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta (historii zdrowia i choroby, karty uodpornienia), w której opisano wynik badania kwalifikacyjnego. Bardziej szczegółowych informacji w tej sprawie może udzielić Departament Zapobiegania oraz Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi GIS, który prowadzi przedmiotową sprawę. (MK)

2. Minister Zdrowia upoważnił Głównego Inspektora Sanitarnego do przeprowadzenia prac nad nowelizacją ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Planowane zmiany mają na celu m.in. uregulowanie kwestii związanych z prowadzeniem dokumentacji lekarskiego badania kwalifikacyjnego oraz wykonanych szczepień ochronnych i wyeliminowania związanych z tym wątpliwości interpretacyjnych. Lekarz przeprowadzający lekarskie badanie kwalifikacyjne zapisuje w historii zdrowia i choroby lub karcie uodpornienia brak przeciwwskazań do szczepienia. Zaświadczenie o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego wydaje się natomiast jedynie w sytuacji, gdy osoba wykonująca szczepienie ochronne (najczęściej pielęgniarka) nie ma dostępu do ww. dokumentacji medycznej. Taka sytuacja może zachodzić w przypadku, gdy szczepionkę podaje się poza placówką leczniczą, w której przeprowadzono lekarskie badanie kwalifikacyjne. W przeszłości rozwiązanie to dotyczyło głównie szczepień przeprowadzanych w gabinetach medycyny szkolnej przez pielęgniarkę szkolną na podstawie zaświadczeń wystawianych przez lekarza POZ. Zgodnie z informacjami zawartymi w zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego, które określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wypełnia się je w dwóch sytuacjach: podczas lekarskiego badania kwalifikacyjnego rutynowo wykonywanego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz w przypadku konsultacji specjalistycznych w związku ze wskazaniami do długotrwałego odroczenia szczepień.
W pierwszym przypadku, gdy badanie ma charakter rutynowy i odbywa się w placówce POZ (zgodnie z przypisem oznaczonym gwiazdką), zaświadczenie jest potrzebne wyłącznie w wyjątkowych obecnie przypadkach, gdy podanie szczepionki (iniekcję) planuje się w placówce innej niż badanie pacjenta, a jego adresatem jest osoba podająca szczepionkę, która nie ma dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta. Natomiast w drugiej sytuacji zaświadczenie zawsze wypełnia lekarz poradni konsultacyjnej z przeznaczeniem dla lekarza POZ, dla którego stanowi ono podstawę długotrwałego odroczenia szczepienia. (EO)

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Konferencje i szkolenia

Kraków – 22–23 września 2017 r.: Krakowska Jesień Pediatryczna 2017 - XVI Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań