Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem
31 sierpnia 2015 roku
poczta
zaloguj się
 
Szczepienia - serwis dla lekarzy - Medycyna Praktyczna
medycyna praktyczna dla lekarzy

Jak stosować szczepionki wysoce skojarzone u wcześniaków z masą urodzeniową <2000 g w związku ze zmianą zapisu w PSO 2013 dotyczącego schematu szczepień tych dzieci przeciwko WZW typu B?

04.02.2013
prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki
Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Jak realizować szczepienia u wcześniaków z masą urodzeniową <2000 g z zastosowaniem szczepionek wysoce skojarzonych (5- lub 6-składniowych) w związku ze zmianą zapisu w programie szczepień ochronnych (PSO) na 2013 rok dotyczącego schematu szczepienia wcześniaków przeciwko WZW typu B aktualnie schemat 0, 1, 2, 12 miesięcy, a wcześniej 0, 1, 2, 6 miesięcy).

Zmiana schematu dawkowania dla wcześniaków szczepionki przeciwko WZW typu B w polskim PSO wynikała z dostosowania do zaleceń stosowanych na świecie. Wykazano bowiem, że pierwsza dawka tej szczepionki podawana wcześniakom z masą urodzeniową <2000 g w 1. dobie życia wiąże się z mniejszym odsetkiem serokonwersji, niż u dzieci z masą urodzeniową ≥2000 g. Mniejszy odsetek serokonwersji obserwowano tylko po pierwszej dawce szczepionki podanej w 1. dobie życie, natomiast na drugą dawkę szczepionki, podawaną po upływie 1 miesiąca od urodzenia, uzyskiwano już dobrą odpowiedź, które nie różniła się znamiennie od uzyskiwanej u noworodków z prawidłową urodzeniowa masą ciała. Z tego względu zalecono – biorąc także pod uwagę naszą rodzimą sytuację epidemiologiczną zachorowań na WZW typu B, która wciąż stwarza zagrożenie zakażeniem okołoporodowym - aby noworodki z masą urodzeniową <2000 g szczepić przeciwko WZW typu B w 1. dobie życia, ale aby dawki tej nie zaliczać do schematu, tylko po ukończeniu 1. miesiąca życia podawać jeszcze trzy dawki szczepionki w schemacie 0, 1, 6 miesięcy. W PSO na 2013 rok dostosowano schemat czterodawkowy szczepienia do schematów zalecanych w charakterystykach produktu leczniczego (ChPL) najczęściej stosowanych w Polsce szczepionek przeciwko WZW typu B (Engerix B, Euvax). W przypadku obu produktów producenci zalecają schemat 0, 1, 2, 12 miesięcy.

Lekarz, który prowadzi szczepienie dziecka urodzonego z masą ciała <2000 g przy pomocy monowalentnej szczepionki przeciwko WZW typu B powinien zastosować schemat 0, 1, 2, 12 miesięcy, przy czym jako dawkę „0” należy uznać dawkę podaną dziecku w dniu urodzenia. Monowalentną szczepionkę przeciwko WZW typu B można podać razem z pierwszą i drugą dawką szczepionek DTPw, DTPa lub 5-składnikową szczepionką DTPa-IPV-Hib. W przypadku zastosowania szczepionki 6-składnikowej DTPa-IPV-Hib-HBV należy uwzględnić zapisy zawarte w ChPL Infanrix hexa. Wynika z nich, że szczepienie pierwotne może składać się z trzech dawek podanych w jednym ze schematów: w 2., 3., 4. miesiącu, w 3., 4., 5. miesiącu lub w 2., 4. i 6. miesiącu. Dawkę uzupełniającą należy podać w odstępie co najmniej 6 miesięcy od ostatniej dawki szczepienia pierwotnego, najlepiej przed ukończeniem 18. miesiąca życia. Jeśli dziecko zaszczepiono dawką szczepionki przeciwko WZW typu B tuż po urodzeniu, Infanrix hexa można podać od 6. tygodnia życia zamiast kolejnych dawek szczepionki przeciwko WZW typu B.

W ChPL szczepionki Infanrix hexa producent podaje także: „Ograniczone dane uzyskane u 169 przedwcześnie urodzonych niemowląt wskazują, że Infanrix hexa może być podany wcześniakom. Jednakże w takim przypadku odpowiedź immunologiczna może być słabsza, a stopień ochrony klinicznej pozostaje nieznany”.

Należy pamiętać także o informacji podanej w tym dokumencie: „Należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia bezdechu oraz konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48 do 72 godzin w przypadku podawania dawek szczepienia pierwotnego bardzo niedojrzałym wcześniakom (urodzonym ≤28. tygodnia ciąży), szczególnie dotyczy to dzieci, u których występowały objawy niedojrzałości układu oddechowego. Z uwagi na znaczne korzyści wynikające ze szczepienia tej grupy niemowląt, nie należy rezygnować ze szczepienia ani go odraczać.”

Podsumowując, podany w PSO schemat szczepienia przeciwko WZW typu B dzieci urodzonych z masą ciała <2000 g dotyczy zastosowania szczepionki monowalentnej. Jeśli rodzice i lekarz decydują się na szczepionkę 6-składnikową (DTPa-IPV-Hib-HBV), to schemat szczepienia powinien być zgodny z ChPL. Wydaje się, że pomimo braku całkowitej pewności co do skuteczności szczepionki 6-składnikowej u wcześniaków, warto ją stosować u tych dzieci, gdyż zgodnie z aktualnym PSO dzieci te na pierwszej wizycie związanej ze szczepieniami mogą otrzymać 4 wstrzyknięcia (DTP, Hib, WZW B, PCV), 3 wstrzyknięcia (DTPa-IPV-Hib, WZW B, PCV) lub tylko 2 (DTPa-IPV-Hib-HBV, PCV), co bardzo ułatwia realizację PSO. I tę ostatnią opcję najczęściej wybierają rodzice.

Zobacz także: Czy u wcześniaków bezpieczniej jest stosować szczepionki pojedyncze, czy wysoce skojarzone?

Piśmiennictwo
1. Pickering L.K., Baker C.J., Kimberlin D.W. i wsp. (red.): Red Book: 2012 Report of the Committee on Infectious Diseases. Wyd. 29, Elk Grove Village, IL, American Academy of Pediatrics, 2012
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Engerix B
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Euvax
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Infanrix hexa
5. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 października 2012 w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2013. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 2012, poz. 78 http://www.mp.pl/szczepienia/programszczepien/polska.html