Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Endokrynologia – postępy 2010

13.10.2011
prof. dr hab. med. Andrzej Lewiński, Klinika Endokrynologii i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi

Skróty: α-MSH – α-melanotropina, AACE – Amerykańskie Towarzystwo Endokrynologów Klinicznych, ACTH – hormon adrenokortykotropowy, ADA – Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne, AFP – α-fetoproteina, AITD – choroba autoimmunologiczna tarczycy, AME – Stowarzyszenie Lekarzy Endokrynologów (Włochy), APS3v – wariant autoimmunologicznego zespołu niedoczynności wielogruczołowej typu 3, ASCO – Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej, ATA – Amerykańskie Towarzystwo Tarczycowe, AVS – cewnikowanie żył nadnerczowych, BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, BMD – gęstość mineralna kości, ChGB – choroba Gravesa i Basedowa, CMI – karbimazol, CRH – kortykoliberyna, CTLA-4 – antygen 4 cytotoksyczny limfocytów, DHEA – dehydroepiandrosteron, DOC – deoksykortykosteron, E2 – estradiol, EGF – czynnik wzrostu naskórka, ETA – Europejskie Towarzystwo Tarczycowe, FDA – Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków, FGD – rodzinny niedobór glikokortykosteroidów, FNMTC – rodzinny rak nierdzeniasty tarczycy, FSH – folitropina, hormon folikulotropowy, FT3 – wolna trijodotyronina, FT4 – wolna tyroksyna, GCT – guzy z komórek rozrodczych, GH – hormon wzrostu, GKS – glikokortykosteroidy, GO – orbitopatia Gravesa, HbA1c – hemoglobina glikowana, hCG – ludzka gonadotropina kosmówkowa, IGF-I – insulinopodobny czynnik wzrostu I, K – keratyna, LA-SMSA – długo działające analogi somatostatyny, LDH – dehydrogenaza mleczanowa, L-T4 – L-tyroksyna, MCT8 – transporter hormonów tarczycy, MGMT – metylotransferaza metyloguaniny, MMI – tiamazol (metimazol), MR – rezonans magnetyczny, MTC – rak rdzeniasty tarczycy, NAMS – Północnoamerykańskie Towarzystwo Menopauzy, NIS – symporter sodowo-jodkowy, NMTC – nierdzeniasty rak tarczycy, OGTT – doustny test tolerancji glukozy, PCOS – zespół policystycznych jajników, PI3K – kinaza 3-fosfatydyloinozytolu, Prl – prolaktyna, PSA – antygen swoisty dla prostaty, PTH – parathormon, PTU – propylotiouracyl, rhTSH – rekombinowana ludzka TSH, RTH – zespół oporności na hormony tarczycy, SERM – selektywny modulator receptora estrogenowego, SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, SLC10A1 – polipeptyd kotransportujący hormony tarczycy, tetrac – kwas tetrajodotyreooctowy, Tg – tyreoglobulina, TK – tomografia komputerowa, TM – markery guzów, TNFα – czynnik martwicy guzów α, TPO – tyreoperoksydaza, TRH – tyreoliberyna, TSH – tyreotropina, TSHR – receptor TSH, USG – ultrasonografia, VEGF-R – receptor naczyniowego czynnika wzrostu śródbłonka, WPN – wrodzony przerost nadnerczy, ZM – zespół metaboliczny, ZT – zespół Turnera

W artykule przedstawiam przegląd istotnych pozycji piśmiennictwa endokrynologicznego w roku 2010. Niektóre prace opublikowane on-line w 2010 roku ukazały się ostatecznie drukiem w 2011 roku. Sporadycznie, w celu uczynienia łatwiejszym zrozumienia, na czym polega postęp zanotowany w ubiegłym roku, powracałem do istotnych publikacji z lat wcześniejszych.

Przysadka

Akromegalia i hormon wzrostu

Rok 2010 zaowocował opublikowaniem nowego stanowiska uzgodnień dotyczącego kryteriów wyleczenia, a bardziej precyzyjnie – zadowalającej kontroli przebiegu akromegalii.1 W wyniku postępu oraz wobec rozwoju technik diagnostycznych wiele informacji zawartych w poprzednim stanowisku z 2000 roku wymagało uaktualnienia. Wprowadzenie antagonisty receptora hormonu wzrostu (growth hormone – GH) – pegwisomantu, spowodowało, że właściwie u wszystkich pacjentów udaje się osiągnąć kontrolę biochemiczną choroby. Dokument definiuje zadowalającą i oczekiwaną kontrolę biochemiczną akromegalii jako stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostu I (IGF-I) w zakresie wartości referencyjnych dla wieku chorego i przygodne stężenie GH <1 µg/l (oznaczane za pomocą ultraczułego testu diagnostycznego). Jeśli stężenia obu tych parametrów przekraczają te wartości, należy traktować chorobę jako aktywną i zachodzi konieczność wdrożenia bardziej intensywnego leczenia bądź zmiany sposobu terapii. W przypadku rozbieżności w uzyskanych wynikach stężeń IGF-I i GH zaleca się powtórzenie oznaczeń, bez rozpoczęcia dodatkowego leczenia. Po zabiegu neurochirurgicznym chorobę uznaje się za właściwie kontrolowaną, jeśli najniższe stężenie GH w doustnym teście obciążenia glukozą (OGTT) jest mniejsze niż 0,4 µg/l. U chorych leczonych pegwisomantem jedynie IGF-I może świadczyć o stopniu kontroli choroby, ponieważ stężenie GH pozostaje zwiększone. Wyzwaniem pozostaje włączenie nowych rekomendacji1 do ogólnych wytycznych postępowania w akromegalii.2

O tym się mówi

  • Co z tymi SOR-ami?
    Pozorne działania nie poprawią funkcjonowania SOR-ów i Izb Przyjęć. Fundamentalnym problemem jest skrajne niedofinansowanie. A po pieniądze musimy zgłosić się my. Nie tylko lekarze, personel medyczny. My, obywatele – pisze Bartosz Fiałek z OZZL.
  • 6 proc. PKB na zdrowie? W 2050 roku
    W najbliższej dekadzie powinniśmy zapomnieć o 6 proc. PKB na zdrowie – wynika z opublikowanego we wtorek Wieloletniego Planu Finansowego Państwa na lata 2019-2022. Dokument Ministerstwa Finansów wskazuje, że w najbliższych latach wydatki na zdrowie będą oscylować wokół 4,5 proc. PKB.
  • Idzie nowe na SOR-ach
    Będą zmiany w funkcjonowaniu szpitalnych oddziałów ratunkowych. Od 1 października w największych SOR-ach obowiązkowo zostanie wdrożony system triage.