Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakie ograniczenia w przekraczaniu granic państwowych obowiązują obecnie na świecie?

07.08.2020
dr n. med. Agnieszka Wroczyńska1, dr n. med. Anna Kuna1, dr n. med. Weronika Rymer2
1 Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, Gdański Uniwersytet Medyczny
2 Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
p> Jak cytować: Wroczyńska A., Kuna A., Rymer W.: Podróże zagraniczne podczas pandemii COVID-19. Med. Prakt., 2020; 7-8: 147–156, 164

Skróty: CDC – Centers for Disease Control and Prevention, COVID-19 (coronavirus disease) – choroba spowodowana przez SARS-CoV-2, EASA – European Union Aviation Safety Agency, ECDC – European Centre for Disease Prevention and Control, IATA (Middle East respiratory syndrome coronavirus) – wirus bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej, MSZ – Ministerstwo Spraw Zagranicznych, NaTHNaC – National Travel Health Network and Centre, SARS-CoV(-2) (severe acute respiratory syndrome coronavirus [2]) – koronawirus zespołu ostrej niewydolności oddechowej (2), UE – Unia Europejska, WHO (World Health Organization) – Światowa Organizacja Zdrowia

Jakie ograniczenia w przekraczaniu granic państwowych obowiązują obecnie na świecie?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) na żadnym etapie rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2 nie zalecała jak dotąd ograniczenia transportu międzynarodowego, takie restrykcje zostały jednak wprowadzone indywidualnie przez wiele państw w odniesieniu do zagranicznych i krajowych podróży lotniczych, lądowych i morskich. Zgodnie ze stanowiskiem WHO regulacje prawne ograniczające przemieszczanie się ludności i handel międzynarodowy najczęściej nie są skutecznymi środkami kontroli zakażeń, mogą natomiast utrudnić wsparcie organizacyjne krajów najbardziej dotkniętych epidemią oraz wiązać się z negatywnymi konsekwencjami społecznymi i ekonomicznymi. Na podstawie analiz dotyczących pandemii grypy wydaje się, że zamknięcie granic państwowych może opóźnić zawleczenie wirusa do danego kraju, lecz jest to skuteczne jedynie na wczesnym etapie epidedmii pod warunkiem szybkiego i prawie całkowitego ograniczenia ruchu międzynarodowego. W warunkach europejskich takie działania byłyby możliwe tylko w odniesieniu do małych, izolowanych krajów. Z uwagi na powszechne występowanie transmisji w społeczności lokalnej większości państw ECDC nie planuje obecnie rekomendowania ograniczeń w przekraczaniu granic państwowych w obrębie UE.

W odniesieniu do restrykcji w podróżach międzykontynentalnych Rada UE wydała 30 czerwca br. zalecenie dotyczące skoordynowanego, stopniowego znoszenia ograniczeń dotyczących przyjazdów obywateli wybranych państw pozaeuropejskich do UE. Rada UE planuje aktualizować listę takich krajów co 2 tygodnie na podstawie porównania liczby nowych przypadko´w COVID-19 w przeliczeniu na 100 000 mieszkan´co´w w danym państwie i średniej w UE i oceny stabilności przebiegu epidemii oraz wdrożonych środków kontroli zakażeń. Od lipca państwa członkowskie UE powinny zacząć znosić ograniczenia dotyczące podróży do UE dla rezydentów następujących krajów: Algieria, Australia, Czarnogóra, Chiny (z zastrzeżeniem potwierdzenia wzajemności), Gruzja, Japonia, Kanada, Korea Południowa, Maroko, Nowa Zelandia, Rwanda, Serbia, Tajlandia, Tunezja, Urugwaj. Wiele krajów położonych poza Europą nadal utrzymuje pełen zakaz wjazdu obcokrajowców (aktualne informacje – p. niżej).

Niezależnie od formalnych ograniczeń w przekraczaniu granic państwowych, niektóre instytucje zdrowia publicznego wciąż rekomendują zaniechanie jakichkolwiek podróży, a poszczególne kraje wdrażają także inne środki ochrony na granicach, m.in. ankiety dotyczące objawów chorobowych, karty lokalizacyjne, pomiary temperatury, wymóg przedstawienia zaświadczenia o ujemnym wyniku badania metodą RT-PCR w kierunku zakażenia SARS-CoV-2 lub testowanie na granicy oraz obowiązek kwarantanny lub stosowania przez podróżnego aplikacji cyfrowej wspomagającej śledzenie kontaktów. ECDC ocenia graniczne procedury skriningowe jako kosztowne i mało skuteczne, sugeruje natomiast, że świadomość prowadzenia takich działań na granicach lub lotniskach może zwiększać prawdopodobieństwo rezygnacji z wyjazdu przez osoby mające objawy chorobowe, co jest kluczowe dla ograniczania rozprzestrzeniania się COVID-19 wśród podróżujących. Przykładem rozwiązań dostosowanych do lokalnej sytuacji epidemiologicznej oraz możliwości systemu ochrony zdrowia są zasady dla podróżnych, które wdrożyła Islandia: obowiązkowa kwarantanna albo przeprowadzane przy przekraczaniu granicy badanie RT-PCR materiału z nosowej części gardła u wszystkich przybywających do tego kraju osób urodzonych przed 2005 rokiem. W okresie od 15 czerwca do 15 lipca podczas kontroli granicznych w tym kraju przeprowadzono testy u 40 674 osób, z czego u 15 potwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Na obecnym etapie pandemii nie jest jeszcze możliwa wiarygodna ocena skuteczności takich działań.

ECDC wskazuje na niezasadność stosowania „certyfikatów odporności” bazujących na dodatnim wyniku badania serologicznego jako narzędzia warunkującego decyzje dotyczące podróży. Podkreśla także znaczenie informowania o ryzyku (przez przewoźników, biura podróży, instytucje zdrowia publicznego) oraz edukacji podróżnych w zakresie indywidualnej profilaktyki jako szczególnie ważnych aspektów bezpieczeństwa i redukcji zagrożenia transmisją SARS-CoV-2 w podróży.

W czerwcu br. Polska przywróciła ruch graniczny w ramach granic wewnętrznych UE, a od lipca dotyczy to także przekraczania granic zewnętrznych UE przez Polaków. Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) w swoim serwisie internetowym informował o sytuacji epidemiologicznej na świecie do kwietnia br., a ostatnie zalecenia dla podróżujących opublikował w marcu (stan na 27 lipca br.).

Sytuacja w zakresie ograniczeń w ruchu międzynarodowym oraz zasad obowiązujących podróżnych na granicach podczas obecnej pandemii zmienia się dynamicznie. Aktualizowane na bieżąco informacje dla podróżujących publikuje Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA; www.iatatravelcentre.com).

Piśmiennictwo:

  1. European Centre for Disease Prevention and Control: Considerations for travel-related measures to reduce spread of COVID-19 in the EU/EEA. ECDC, Stockholm, 2020. https:// www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/considerations-travel-related-measures-reduce-spread-covid-19-eueea (dostęp: 23.07.2020)
  2. International Air Transport Association: Restarting aviation following COVID-19 medical evidence for various strategies being discussed as at 09 June 2020 IATA Medical Advisory Group. https://www.iata.org/contentassets/f1163430bba94512a583eb6d6b24aa56/ covid-medical-evidence-for-strategies-200 609.pdf (dostęp: 23.07.2020)
  3. Centers for Disease Control and Prevention: Global COVID-19 pandemic notice. https:// wwwnc.cdc.gov/travel/notices/warning/coronavirus-global (dostęp: 05.06.2020)
  4. World Health Organization: Updated WHO recommendations for international traffic in relation to COVID-19 outbreak. https://www.who.int/news-room/articles-detail/ updated-who-recommendations-for-international-traffic-in-relation-to-covid-19-outbreak (dostęp: 29.02.2020)
  5. Vaidya R., Herten-Crabb A., Spencer J. i wsp.: Travel restrictions and infectious disease outbreaks. J. Travel Med., 2020; doi: 10.1093/jtm/taaa050
  6. European Centre for Disease Prevention and Control: Resurgence of reported cases of COVID-19 in the EU/EEA, the UK and EU candidate and potential candidates – 2 July 2020. ECDC, Stockholm, 2020
  7. European Centre for Disease Prevention and Control: Considerations for infection prevention and control measures on public transport in the context of COVID-19. Stockholm, ECDC, 29.04.2020. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/covid-19-prevention-and-control-measures-public-transport (dostęp: 23.07.2020)
  8. World Health Organization: Advice on the use of masks in the context of COVID-19. Interim guidance. 05.06.2020. https://apps.who.int/iris/handle/10 665/331 693 (dostęp: 23.07.2020)
  9. Chiodini J.: COVID-19 and the impact on malaria. Travel Med. Infect. Dis., 2020; 35: 101 758; doi: 10.1016/j.tmaid.2020.101 758
  10. Nghochuzie N.N., Olwai Ch.O., Udoakang A.J. i wsp.: Pausing the fight against malaria to combat the COVID-19 pandemic in Africa: is the future of malaria bleak? Front Microbiol., 2020; 11: 1476; doi: 10.3389/fmicb.2020.01 476
  11. Vasquez-Chavesta A., Morán-Marinos C., Rodrigo-Gallardo P.K. i wsp.: COVID-19 and dengue: pushing the peruvian health care system over the edge. Travel Med. Infect. Dis., 2020; 36: 101 808; doi: 10.1016/j.tmaid.2020.101 808
  12. Junfang C., Hanqing H., Wei C. i wsp.: Potential transmission of SARS-CoV-2 on a flight from Singapore to Hanghzou, China: an epidemiological investigation. Travel. Med. Infect. Dis., 2020; 36: 101 816; doi: 10.1016/j.tmaid.2020.101 816
  13. Nir-Paz R., Grotto I., Strolov I. i wsp.: Absence of in-flight transmission of SARS-CoV-2 likely due to use of face masks on board. J. Travel Med., 2020; https://doi.org/10.1093/ jtm/taaa117
  14. Eldin C., Lagier J.C., Mailhe M., Philippe Gautret P.: Probable aircraft transmission of Covid-19 in-flight from the Central African Republic to France. Travel Med. Infect. Dis., 2020; 35: 101 643; doi: 10.1016/j.tmaid.2020.101 643
  15. Bourns L., Meghani H., Finkelstein M. i wsp.: Lack of COVID-19 transmission on an international flight. CMAJ, 2020; 192: E410; doi: 10.1503/cmaj.75 015
  16. European Union Aviation Safety Agency, European Centre for Disease Prevention and Control: COVID-19 Aviation Health Safety Protocol. Operational guidelines for the management of air passengers and aviation personnel in relation to the COVID-19 pandemic. Issue No: 02 – Issue date: 30/06/2020 (https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/ covid-19-aviation-health-safety-protocol)
  17. Kuna A., Gajewski M., Stańczak J. i wsp.: Evaluation of knowledge and use of the malaria prevention measures among the patients of the Department of Tropical and Parasitic Diseases University Center of Maritime and Tropical Medicine, Gdynia, based on a questionnaire performed in the years 2012–20. Przegl. Epidemiol., 2017; 71: 33–44
  18. World Health Organization: Regional Office for Europe: Guidance on routine immunization services during COVID-19 pandemic in the WHO European Region. 20.03.2020. https:// www.euro.who.int/en/health-topics/communicable-diseases/hepatitis/publications/2020/ guidance-on-routine-immunization-services-during-covid-19-pandemic-in-the-who-european-region, -20-march-2020 (dostęp: 23.07.2020)
  19. Rocklöv J., Sjödin H., Wilder-Smith A.: COVID-19 outbreak on the Diamond Princess cruise ship: estimating the epidemic potential and effectiveness of public health countermeasures. J. Travel Med., 2020; 27: taaa030; doi: 10.1093/jtm/taaa030
  20. Hogan A., Jewell B., Sherrard-Smith E. i wsp.: The Lancet Global Health Potential impact of the COVID-19 pandemic on HIV, tuberculosis, and malaria in low-income and middle-income countries: a modelling study. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(20)30 288–6
  21. Goeijenbier M., van Genderen P., Ward B.J. i wsp.: Travellers and influenza: risks and prevention. J. Travel Med., 2017; 24: taw078. https://doi.org/10.1093/jtm/taw078
  22. Wroczyńska A., Rymer W.: COVID-19 – co nowego. Med. Prakt., 2020; 5: 112–133
  23. Matkowska-Kocjan A., Wroczyńska A.: Szczepienia ochronne przeciwko chorobom związanym z podróżami zagranicznymi w codziennej praktyce lekarza POZ. Med. Prakt. Szczepienia, 2020, 2 (w druku)
  24. U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention. Order Under Sections 361 & 365 of the Public Health Service Act (42 U.S.C. 264, 268) and 42 Code of Federal Regulations Part 70 (Interstate) and Part 71 (Foreign): No Sail Order and Other Measures Related to Operations https://www.cdc.gov/quarantine/pdf/ No-Sail-Order-Cruise-Ships-Second-Extension_07_16_2020-p.pdf (dostęp: 19.07.2020)
  25. Farnham A., Röösli M., Blanke U. i wsp.: Streaming data from a smartphone application: A new approach to mapping health during travel. Travel Med. Infect. Dis., 2018; 21: 36–42; doi: 10.1016/j.tmaid.2017.11.005
  26. Chu D., Akl E., Duda S. i wsp. Physical distancing, face masks, and eye protection to prevent person-to-person transmission of SARS-CoV-2 and COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Lancet, 2020; https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31 142–9
  27. Steffen R.: Travel vaccine preventable diseases—updated logarithmic scale with monthly incidence rates. J. Travel Med., 2018; 25. https://doi.org/10.1093/jtm/tay046

Zobacz także

Aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce

COVID-19 - zapytaj eksperta

Masz pytanie dotyczące zakażenia SARS-CoV-2 (COVID-19)?
Zadaj pytanie ekspertowi!

Partnerem serwisu jest