Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Kwasica ketonowa

dr n. med. Barbara Katra
Klinika Chorób Metabolicznych UJ CM, Kraków
Kwasica ketonowa
www.pixabay.com

Definicja kwasicy ketonowej

Kwasica ketonowa to zaburzenia metaboliczne wynikające z dużego stężenia glukozy we krwi, które prowadzą do nadmiernej produkcji ciał ketonowych (substancji kwaśnych w organizmie). Kwasica ketonowa częściej występuje w przebiegu cukrzycy typu 1 niż typu 2, dotyczy więc zwykle młodych pacjentów. Przyczyną kwasicy ketonowej jest niedobór insuliny powodujący znaczne zwiększenie stężenia glukozy we krwi, określane mianem hiperglikemii. Hiperglikemia z kolei prowadzi do licznych zaburzeń metabolicznych przebiegających z nadmierną produkcją ciał ketonowych i do znacznego odwodnienia organizmu. Chcąc obronić się przed dużymi stężeniami glukozy we krwi, organizm pobudza ośrodek pragnienia w mózgu i zwiększa oddawanie moczu, aby wypłukać nadmiar glukozy. Jeśli jednak ilość oddawanego moczu jest większa niż ilość przyjmowanych przez pacjenta płynów, doprowadza to do odwodnienia organizmu. Kwasica ketonowa rozwija się w ciągu kilku godzin.

Objawy kwasicy ketonowej

  • Ból głowy
  • Nudności i wymioty
  • Zmęczenie
  • Osłabienie
  • Uczucie suchości w jamie ustnej
  • Oddawanie dużej ilości moczu
  • Oddawanie moczu w nocy
  • Pragnienie

Przyczyny kwasicy ketonowej

  • Świeżo wykryta, jeszcze nieleczona cukrzyca typu 1 - kwasica bardzo często występuje przy rozpoznaniu cukrzycy
  • Zaprzestanie przyjmowania insuliny przez pacjenta z już rozpoznaną cukrzycą typu 1
  • Niedrożność wkłucia podskórnego albo drenu w pompie insulinowej lub awaria pompy
  • Infekcja (zapalenie gardła, grypa, zakażenie dróg moczowych)
  • Ciąża u kobiet chorych na cukrzycę typu 1 nawet przy nieznacznie zwiększonych stężeniach glukozy we krwi może stymulować szybkie tworzenie ciał ketonowych
  • Ostre ciężkie choroby: zawał serca, udar mózgu
  • Nadużywanie alkoholu

Nie każde zwiększenie stężenia glukozy we krwi prowadzi do kwasicy ketonowej. Zwykle dodatkowe podanie dawki korekcyjnej insuliny powoduje powrót glikemii do prawidłowych wartości. Niemniej utrzymywanie się glikemii >250 mg/dl (14 mmo/l) przez kilka godzin może doprowadzić do rozwoju kwasicy ketonowej.

O zagrożeniu wystąpieniem kwasicy ketonowej świadczy pojawienie się ciał ketonowych w moczu albo we krwi. Obecność ciał ketonowych (tzw. aceton) można stwierdzić za pomocą pasków testowych (Keto-Diastix) w warunkach domowych. Badanie takie można wykonać w próbce moczu o dowolnej porze dnia i nocy. Paski Keto-Diastix można nabyć w aptece za pełna odpłatnością bez recepty, a także wykupić z refundacją na receptę. Każdy chory na cukrzycę powinien je mieć. Na rynku dostępne są także glukometry, za pomocą których oprócz oznaczania stężenia glukozy we krwi można oznaczać również stężenie ciał ketonowych we krwi. Niestety koszt pasków do oznaczania stężenia ciał ketonowych w tych glukometrach jest dość duży i nie są one refundowane.

Zwykle przy glikemii we krwi >250 mg/dl (14 mmo/l) oprócz glukozy w moczu można już wykryć ciała ketonowe (czasem pojawiają się dopiero przy większej glikemii). Ich obecność świadczy o rozwijającej się kwasicy ketonowej. Stan taki jest wskazaniem do hospitalizacji. Zanim pacjent uzyska fachową pomoc lekarską, powinien pić wodę mineralną niegazowaną oraz otrzymać dodatkową korekcyjną dawkę insuliny krótko działającej albo analogu szybko działającego. W szpitalu stosuje się nawodnienie dożylne (wlewy 0,9% roztworu NaCl) i dożylne podawanie insuliny (insulina w warunkach odwodnienia organizmu słabo się wchłania z tkanki podskórnej), a także dożylne preparaty potasu. Nieleczona kwasica ketonowa może doprowadzić do wystąpienia śpiączki ketonowej, która zagraża życiu.

20.02.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?