Czy stosowanie miejscowych inhibitorów kalcyneuryny zwiększa ryzyko nowotworów skóry?

13.09.2021
Omówienie artykułu: Association Between Topical Calcineurin Inhibitor Use and Risk of Cancer, Including Lymphoma, Keratinocyte Carcinoma, and Melanoma: A Systematic Review and Meta-analysis.
Lam M., Zhu J.W., Tadrous M., Drucker A.M.
JAMA Dermatol. 2021; 157(5): 549–558.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty:mIK – miejscowe inhibitory kalcyneuryny, RR (relative risk) – ryzyko względne, CI (confidence interval) – przedział ufności

Miejscowe inhibitory kalcyneuryny (mIK), do których należą pimekrolimus oraz takrolimus, są lekami o działaniu immunomodulującym i przeciwzapalnym. W 2006 r. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków, powołując się na dane pochodzące z opisów przypadków i badań na zwierzętach, wydała ostrzeżenie o potencjalnie zwiększonym ryzyku występowania nowotworów skóry po ich użyciu. Celem przeglądu systematycznego i metaanalizy była ocena, czy stosowanie mIK wiąże się ze zwiększoną zapadalnością na czerniaka, raki oraz chłoniaki skóry.

Przegląd literatury i metaanaliza objęły artykuły opublikowane w bazach MEDLINE, Embase oraz Web of Science do 21. sierpnia 2020 r.; uwzględniono badania, oceniające związek pomiędzy stosowaniem mIK, a występowaniem nowotworów skóry. Nie zastosowano żadnych kryteriów wyłączenia ze względu na rodzaj choroby, z którą wiązało się stosowanie mIK, wiek lub płeć pacjentów. Łącznie w przeglądzie uwzględniono 11 oryginalnych badań obserwacyjnych (8 kohortowych oraz 3 kliniczno-kontrolne). Dane pochodzące z badań kohortowych dotyczyły łącznie 408 366 osób stosujących mIK; kohorty porównawcze stanowiły osoby stosujące miejscowe glikokortykosteroidy oraz osoby bez leczenia. Badania kliniczno-kontrolne obejmowały 3898 pacjentów z nowotworami skóry oraz 14 026 osób zdrowych w grupach kontrolnych. Wyniki wyszukiwania przedstawiono zgodnie ze schematem PRISMA; celem oszacowania zbiorczych wartości ryzyka względnego (RR) zastosowano model metaanalizy efektów losowych.

Nie wykazano związku pomiędzy stosowaniem mIK, a zwiększonym ogólnym ryzykiem występowania nowotworów skóry względem pozostałych kohort (RR 1,03; 95% CI: 0,92-1,16). Ponadto nie stwierdzono istotnego związku między stosowaniem mIK, a występowaniem czerniaka oraz raków skóry. Ryzyko występowania chłoniaków było zwiększone w przypadku stosowania mIK zarówno względem kohorty bez leczenia (RR: 1,86; 95% CI, 1,39-2,49), jak i kohorty stosującej miejscowe glikokortykosteroidy (RR: 1,35; 95% CI: 1,13-1,61). Autorzy podkreślili jednak, że uwzględniając niewielkie populacyjne ryzyko występowania chłoniaków, wpływ mIK na jego zwiększenie jest znikomy.

Wnioski

  • Stosowanie miejscowych inhibitorów kalcyneuryny nie zwiększa ryzyka występowania czerniaka ani raków skóry; mIK wpływają natomiast na ryzyko rozwoju chłoniaków.
  • Biorąc pod uwagę niewielkie populacyjne ryzyko występowania chłoniaków skóry, wpływ mIK na ich występowanie jest znikomy.

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Konferencje i szkolenia dermatologiczne

EADV’s 30th Anniversary Congress 29.09-02.10.2021r.

WAWDERM 2021 Warszawskie Dni Dermatologiczne 14-16.10.2021r.

11th World Congress on Itch (WCI) 22-23.10.2021r.

11. Konferencja CURRENT & FUTURE PERSPECTIVES OF MM & other hematological malignancies treatment 19-20.11.2021r.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.