Kilkumilimetrowy guzek na brodzie u 13-miesięcznego chłopca

Dermatologia w przypadkach. Kilkumilimetrowy guzek na brodzie u 13-miesięcznego chłopca

19.01.2021
dr n. med. Katarzyna Anna Kisiel
Poradnia Specjalistyczna „La Clinica” w Tomaszowie Mazowieckim

Skróty: JMML – młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, JXG – żółtakoziarniniakowatość młodzieńcza, NF-1 – nerwiakowłókniakowatość typu 1

Opis przypadku

13-miesięczny chłopiec został skierowany na konsultację do poradni dermatologicznej z powodu zlokalizowanego na skórze brody kilkumilimetrowego, spoistego guzka o pomarańczowobrązowym zabarwieniu (ryc. 1.). Zmianie nie towarzyszył świąd ani ból, a skóra wokół guzka była niezmieniona.


Ryc. 1. Kilkumilimetrowy guzek u omawianego pacjenta

Według danych z wywiadu dotychczas chłopiec raczej nie chorował, był karmiony piersią, szczepiony zgodnie z kalendarzem szczepień. Z powodu nawracających od okresu wczesnoniemowlęcego zmian wypryskowych o charakterze dziecięcego łojotokowego zapalenia skóry (DŁZS) znajduje się pod opieką dermatologa. Wywiad rodzinny w kierunku chorób skóry, alergicznych, autoimmunizacyjnych i innych chorób przewlekłych był ujemny.

Drobną zmianę grudkowo-guzkową na brodzie o zabarwieniu zbliżonym do koloru skóry rodzice zauważyli około 3 miesiące temu. Pediatra zalecił obserwację, wiążąc pojawienie się zmiany skórnej z wcześniejszym DŁZS. Według rodziców zmiana stopniowo i delikatnie się powiększała, nie towarzyszyły jej żadne dolegliwości. Chłopiec nie drapał jej ani nie pocierał.

Na podstawie obrazu klinicznego i badania dermoskopowego rozpoznano żółtakoziarniniakowatość młodzieńczą (juvenile xanthogranuloma – JXG). Rodziców pacjenta poinformowano o łagodnym charakterze i samoistnym ustępowaniu choroby, zalecono konsultację okulistyczną oraz wizytę kontrolną u dermatologa za około 6 miesięcy.

Dyskusja


Ryc. 2. JXG na skórze głowy u 9-miesięcznej dziewczynki

Ryc. 3. Podrażniony JXG z nadżerką pokrytą strupem u 16-miesięcznej dziewczynki

Ryc. 4. JXG okolicy oka u kilkunastomiesięcznego dziecka

JXG jest łagodną, bezobjawową, zwykle samoograniczającą się dermatozą, której zazwyczaj nie towarzyszą objawy ogólnoustrojowe. Najczęściej występuje u niemowląt i małych dzieci, częściej u chłopców (1,5:1). Około 10–20% zmian pojawia się już w okresie noworodkowym, a większość z nich (ok. 70–90%) w 1.–2. roku życia i ustępuje w ciągu 3–6 lat. JXG ma postać pojedynczych lub licznych, dość twardych, gładkich, delikatnie uniesionych zmian grudkowo-guzkowych o czerwonawobrązowym (wczesne zmiany) lub żółtawopomarańczowym zabarwieniu i średnicy od kilku milimetrów do 2 cm (ryc. 2.). Czasem wielkość guzków przekracza 2 cm (tzw. olbrzymie JXG; rozmiar nie koreluje z obecnością zmian narządowych) lub przyjmują one postać nietypową (rogowaciejące, uszypułowane, przypominające blaszki, czasem z owrzodzeniem i strupami na powierzchni [ryc. 3.]) albo tzw. mieszaną (zgrupowane, współistniejące wykwity grudkowo-guzkowe). W typowych przypadkach JXG jest pojedynczą zmianą zlokalizowaną na skórze głowy (ryc. 2. i 4.) lub szyi, rzadziej na tułowiu (ryc. 3.), kończynach górnych i w innych okolicach. Na dłoniach i podeszwach stóp występują bardzo rzadko. Sporadycznie pojawiają się również na błonach śluzowych jamy ustnej (boczne powierzchnie języka, dziąsła, błona śluzowa policzków, pośrodkowa linia podniebienia twardego) i na narządach płciowych, przyjmując zróżnicowany obraz (żółtawe guzki, zmiany przypominające włókniaki, brodawki, czasem uszypułowane lub z centralnym, pępkowatym zagłębieniem).

Rozpoznanie JXG najczęściej ustala się na podstawie obrazu klinicznego. W przypadku zmian skórnych często pomocna jest ocena dermoskopowa, a w wątpliwych przypadkach zaleca się biopsję lub chirurgiczne usunięcie zmiany w celu wykonania badania histologicznego.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić: włókniak twardy, mięczak zakaźny (ryc. 5.), znamię mastocytarne (ryc. 6.), znamię Spitz, zmiany ziarniniakowe i inne zmiany skórne (ryc. 7.) związane z rozrostem histiocytów (np. histiocytoma, retikulohistiocytoma, histiocytoza [ryc. 8. i 9.]).


Ryc. 5. Mięczak powieki dolnej, okolicy podoczodołowej prawej i fałdu nosowo-wargowego prawego (drobne zmiany grudkowe)
 

Ryc. 7. Zwapniały, pourazowy guzek na policzku u 10-letniego chłopca

strona 1 z 2
Wybrane treści dla pacjenta:
  • Wyprysk pieniążkowaty
  • Fotoalergie (fotouczulenia)
  • Rybia łuska
  • Przyłuszczyca plackowata
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.