Kilkumilimetrowy guzek na brodzie u 13-miesięcznego chłopca

Dermatologia w przypadkach. Kilkumilimetrowy guzek na brodzie u 13-miesięcznego chłopca

19.01.2021
dr n. med. Katarzyna Anna Kisiel
Poradnia Specjalistyczna „La Clinica” w Tomaszowie Mazowieckim

Skróty: JMML – młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, JXG – żółtakoziarniniakowatość młodzieńcza, NF-1 – nerwiakowłókniakowatość typu 1

Opis przypadku

13-miesięczny chłopiec został skierowany na konsultację do poradni dermatologicznej z powodu zlokalizowanego na skórze brody kilkumilimetrowego, spoistego guzka o pomarańczowobrązowym zabarwieniu (ryc. 1.). Zmianie nie towarzyszył świąd ani ból, a skóra wokół guzka była niezmieniona.


Ryc. 1. Kilkumilimetrowy guzek u omawianego pacjenta

Według danych z wywiadu dotychczas chłopiec raczej nie chorował, był karmiony piersią, szczepiony zgodnie z kalendarzem szczepień. Z powodu nawracających od okresu wczesnoniemowlęcego zmian wypryskowych o charakterze dziecięcego łojotokowego zapalenia skóry (DŁZS) znajduje się pod opieką dermatologa. Wywiad rodzinny w kierunku chorób skóry, alergicznych, autoimmunizacyjnych i innych chorób przewlekłych był ujemny.

Drobną zmianę grudkowo-guzkową na brodzie o zabarwieniu zbliżonym do koloru skóry rodzice zauważyli około 3 miesiące temu. Pediatra zalecił obserwację, wiążąc pojawienie się zmiany skórnej z wcześniejszym DŁZS. Według rodziców zmiana stopniowo i delikatnie się powiększała, nie towarzyszyły jej żadne dolegliwości. Chłopiec nie drapał jej ani nie pocierał.

Na podstawie obrazu klinicznego i badania dermoskopowego rozpoznano żółtakoziarniniakowatość młodzieńczą (juvenile xanthogranuloma – JXG). Rodziców pacjenta poinformowano o łagodnym charakterze i samoistnym ustępowaniu choroby, zalecono konsultację okulistyczną oraz wizytę kontrolną u dermatologa za około 6 miesięcy.

Dyskusja


Ryc. 2. JXG na skórze głowy u 9-miesięcznej dziewczynki

Ryc. 3. Podrażniony JXG z nadżerką pokrytą strupem u 16-miesięcznej dziewczynki

Ryc. 4. JXG okolicy oka u kilkunastomiesięcznego dziecka

JXG jest łagodną, bezobjawową, zwykle samoograniczającą się dermatozą, której zazwyczaj nie towarzyszą objawy ogólnoustrojowe. Najczęściej występuje u niemowląt i małych dzieci, częściej u chłopców (1,5:1). Około 10–20% zmian pojawia się już w okresie noworodkowym, a większość z nich (ok. 70–90%) w 1.–2. roku życia i ustępuje w ciągu 3–6 lat. JXG ma postać pojedynczych lub licznych, dość twardych, gładkich, delikatnie uniesionych zmian grudkowo-guzkowych o czerwonawobrązowym (wczesne zmiany) lub żółtawopomarańczowym zabarwieniu i średnicy od kilku milimetrów do 2 cm (ryc. 2.). Czasem wielkość guzków przekracza 2 cm (tzw. olbrzymie JXG; rozmiar nie koreluje z obecnością zmian narządowych) lub przyjmują one postać nietypową (rogowaciejące, uszypułowane, przypominające blaszki, czasem z owrzodzeniem i strupami na powierzchni [ryc. 3.]) albo tzw. mieszaną (zgrupowane, współistniejące wykwity grudkowo-guzkowe). W typowych przypadkach JXG jest pojedynczą zmianą zlokalizowaną na skórze głowy (ryc. 2. i 4.) lub szyi, rzadziej na tułowiu (ryc. 3.), kończynach górnych i w innych okolicach. Na dłoniach i podeszwach stóp występują bardzo rzadko. Sporadycznie pojawiają się również na błonach śluzowych jamy ustnej (boczne powierzchnie języka, dziąsła, błona śluzowa policzków, pośrodkowa linia podniebienia twardego) i na narządach płciowych, przyjmując zróżnicowany obraz (żółtawe guzki, zmiany przypominające włókniaki, brodawki, czasem uszypułowane lub z centralnym, pępkowatym zagłębieniem).

Rozpoznanie JXG najczęściej ustala się na podstawie obrazu klinicznego. W przypadku zmian skórnych często pomocna jest ocena dermoskopowa, a w wątpliwych przypadkach zaleca się biopsję lub chirurgiczne usunięcie zmiany w celu wykonania badania histologicznego.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić: włókniak twardy, mięczak zakaźny (ryc. 5.), znamię mastocytarne (ryc. 6.), znamię Spitz, zmiany ziarniniakowe i inne zmiany skórne (ryc. 7.) związane z rozrostem histiocytów (np. histiocytoma, retikulohistiocytoma, histiocytoza [ryc. 8. i 9.]).


Ryc. 5. Mięczak powieki dolnej, okolicy podoczodołowej prawej i fałdu nosowo-wargowego prawego (drobne zmiany grudkowe)
 

Ryc. 7. Zwapniały, pourazowy guzek na policzku u 10-letniego chłopca

strona 1 z 2

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Konferencje i szkolenia dermatologiczne

IV Letnia Akademia Dermatologii 16-17.07.2021r.

American Academy of Dermatology Summer Meeting 05-08.08.2021r.

III Bieszczadzkie Spotkania z Dermatologią 1-3.09.2021r.

EADV’s 30th Anniversary Congress 29.09-02.10.2021r.

WAWDERM 2021 Warszawskie Dni Dermatologiczne 14-16.10.2021r.

11th World Congress on Itch (WCI) 22-23.10.2021r.

11. Konferencja CURRENT & FUTURE PERSPECTIVES OF MM & other hematological malignancies treatment 19-20.11.2021r.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.