Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Mężczyzna z rakiem okrężnicy esowatej

Ultrasonografia. 64-letni mężczyzna z rakiem okrężnicy esowatej

04.10.2017
dr hab. n. med. Andrzej Smereczyński, Międzynarodowe Centrum Nowotworów Dziedzicznych, Zakład Genetyki i Patomorfologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Jak cytować: Smereczyński A.: Praktyka kliniczna – ultrasonografia: 64-letni mężczyzna z rakiem okrężnicy esowatej. Med. Prakt., 2017; 5: 75–77

Skróty: MR – rezonans magnetyczny, TK – tomografia komputerowa

Na badanie USG jamy brzusznej zgłosił się 64-letni mężczyzna z wykrytą kolonoskopowo zmianą w okrężnicy esowatej rozpoznaną histologicznie jako gruczolakorak. W myśl obowiązującego algorytmu diagnostycznego wykonano tomografię komputerową (TK) jamy brzusznej i klatki piersiowej. W V segmencie wątroby znaleziono dobrze uwapnione ognisko wielkości 35 mm, co nie pozwoliło na określenie jego charakteru, mimo poprawnie przeprowadzonego trójfazowego badania. Podobny wynik uzyskano w rezonansie magnetycznym (MR).
W ultrasonografii stwierdzono podobny obraz – zmiana była jednolicie uwapniona, co powodowało cień akustyczny (ryc. 1A), i nie wykazywała unaczynienia w kolorowym doplerze (ryc. 1B). Dwa lata wcześniej takiej zmiany nie wykryto w TK wykonanej z powodu złożonej torbieli nerki lewej (kategoria IIF wg Bosniaka). Stężenie markera antygenu rakowo-płodowego (CEA) było zwiększone – 12,7 ng/ml (norma do 5 ng/ml).


Ryc. 1

Pytanie

Zmiana wykryta w wątrobie to
A. uwapniony przerzut raka esicy
B. uwapniona zmiana niezłośliwa

Prawidłowa odpowiedź: A

Uwzględniając wszystkie dane z wywiadu, wyniki badań obrazowych i zwiększone stężenie CEA, uznałem, że jest to uwapniony przerzut gruczolakoraka esicy. Przemawiały za tym również dane z piśmiennictwa wskazujące na częste występowanie zwapnień w przerzutach raka jelita grubego (10,5–28%).1-3 Pacjent po usunięciu 30 cm esicy nie zgodził się na resekcję segmentu wątroby, w którym znajdowało się ognisko przerzutowe. W wyniku namowy rodziny udał się do Genewy, gdzie poddał się terapii za pomocą noża cybernetycznego (w 3 frakcjach radioablacji otrzymał 40 Gy). Opisane ognisko zmniejszyło się o około 50% (do 18 mm) i stało się jeszcze silniej wysycone (ryc. 2). Pacjent ponownie odrzucił propozycję chirurgicznego usunięcia zmiany, choć nie ma dowodów na to, że radioterapia niszczy wszystkie komórki raka.

Ryc. 2

Zwapnienia w przerzutach raka jelita grubego mogą się pojawić dopiero po chemioterapii – w materiale Hale i wsp. taki efekt wystąpił u 4% pacjentów.2 W wyciętych u tych osób częściach wątroby stwierdzono w badaniu histologicznym żywe komórki rakowe położone na obwodzie, co świadczyło o niecałkowitej skuteczności leczenia. Podobne wyniki obserwował Benoist z zespołem.4 Analiza takich przypadków dowodzi, że u części pacjentów bez patologicznych ognisk w TK przerzuty nowotworowe nadal istnieją i jedyną skuteczną metodą leczniczą jest wycięcie części wątroby z przerzutami.
W ocenie skuteczności leczenia onkologicznego w TK i MR obowiązują kryteria zawarte w akronimie RECIST 1.1 (Response Evaluation Criteria in Solid Tumors).5 Jeśli chodzi o zmiany ogniskowe, to w jednym narządzie pod uwagę bierze się maksymalnie do 5 zmian nie mniejszych niż 1 cm. Po określeniu tylko największych wymiarów ognisk sumuje się je i oblicza średnią.
Po zastosowanym leczeniu można oczekiwać następujących wyników:
1) całkowita odpowiedź (CR) – wszystkie ogniska ustąpiły,
2) częściowa odpowiedź (PR) – zmniejszenie wielkości ognisk co najmniej o 30%,
3) choroba ustabilizowana (SD) – brak regresji i progresji,
4) progresja choroby (PD), gdy zmiany są większe co najmniej o 20%.
Więcej danych na ten temat znajdzie Czytelnik w cytowanym artykule.5 Choć wymienione kryteria oceny skuteczności leczenia nie odnoszą się do ultrasonografii, to jednak uwzględniając wyniki wcześniej wykonanych TK i MR u pacjenta z zagadki, które całkowicie pokrywały się z wynikiem USG, można przyjąć że zmniejszenie wielkości ogniska o 50% odpowiada częściowej odpowiedzi na zastosowane leczenie (PR).

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.