Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Pacjentka przygotowywana do przeszczepienia wątroby, z bezobjawową torbielą trzustki - strona 2

Gastroenterologia. 58-letnia kobieta przygotowywana do przeszczepienia wątroby, z bezobjawową torbielą trzustki

28.09.2017
dr hab. n. med. Marcin Polkowski, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie, Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Tabela 2. Czynniki ryzyka raka lub dysplazji dużego stopnia w bezobjawowej torbieli trzustki2
Czynnik ryzykaIloraz szans
wielkość >3 cm 2,97 (95% CI: 1,82–4,85)
część lita 7,73 (95% CI: 3,38–17,67)
poszerzenie przewodu trzustkowego 2,38 (95% CI: 0,71–8,00)

W omawianym przypadku dodatkowe czynniki ryzyka nie występują. Jednak pacjentka jest przygotowywana do przeszczepienia wątroby, po którym będzie wymagać leczenia immunosupresyjnego. Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów de novo. Ryzyko zachorowania na raka trzustki jest 2–3,6 razy większe niż w populacji ogólnej. Immunosupresja może mieć też wpływ na progresję istniejących zmian potencjalnie złośliwych. W odniesieniu do nowotworowych torbieli trzustki zagadnienie to analizowano w 6 badaniach, w których obserwowano łącznie 323 chorych po przeszczepieniu wątroby, innych narządów lub – w nielicznych przypadkach – poddanych immunosupresji z innych przyczyn.1,4-8 Mediana czasu obserwacji wynosiła od 16 do 54 miesięcy. W trakcie obserwacji czynniki ryzyka wymienione w tabeli 2 pojawiły się tylko u 15 chorych (4,6%), a raka trzustki lub dysplazję dużego stopnia stwierdzono u dwóch osób (0,6%).1,4-8 Odsetek osób z progresją choroby nie różnił się od odsetka w odpowiednio dobranych grupach kontrolnych osób z torbielami bez immunosupresji.5-8 Omawiane badania mają istotne ograniczenia: były retrospektywne, analizowały niewielkie grupy wyselekcjonowanych chorych, a czas obserwacji był zbyt krótki, aby pewnie ocenić odległe ryzyko progresji niewielkich torbieli nowotworowych do raka. Jednak pomimo tych ograniczeń prawdopodobnie ryzyko jest znikome, przynajmniej w okresie kilku lat po przeszczepieniu, i nie różni się od ryzyka u chorych z torbielami niepoddawanych immunosupresji.
Na podstawie tych danych przyjmuje się, że bezobjawowa torbiel trzustki podejrzana o charakter nowotworowy, bez dodatkowych czynników ryzyka, nie jest przeciwwskazaniem do przeszczepienia wątroby (odpowiedź A jest nieprawidłowa). Nie jest też wskazaniem do resekcji (odpowiedź B jest nieprawidłowa). Chora może mieć przeszczepioną wątrobę, a następnie powinna być nadzorowana (odpowiedzi C i D są prawidłowe). Zasady nadzoru w tej szczególnej sytuacji nie są określone, ale nie ma powodu, by zakładać, że powinny się różnić od ogólnie przyjętych zasad u osób z torbielą trzustki. Badanie kontrolne, najlepiej MR, należy wykonać po roku.3

Zapamiętaj

• Bezobjawowe torbiele trzustki często się wykrywa u chorych przygotowywanych do przeszczepienia wątroby lub w trakcie obserwacji po przeszczepieniu.
• Stwierdzane w tej sytuacji torbiele mogą mieć charakter nowotworowy (najczęściej jest to IPMN z gałęzi bocznej), jednak jeżeli nie ma dodatkowych czynników ryzyka (wielkość torbieli >30 mm, część lita, poszerzenie przewodu trzustkowego), to ryzyko raka jest znikome i nie ma wskazań do resekcji torbieli ani przeciwwskazań do przeszczepienia wątroby.
• Nie ma dowodów na to, że immunosupresja po przeszczepieniu wątroby lub innego narządu zwiększa ryzyko progresji nowotworowych torbieli trzustki.

Piśmiennictwo:

1. Ngamruengphong S., Seeger K.M., McCrone L.M. i wsp.: Prevalence and outcomes of cystic lesion of the pancreas in immunosuppressed patients with solid organ transplantation. Dig. Liver Dis., 2015; 47: 417–422
2. Scheiman J.M., Hwang J.H., Moayyedi P.: American Gastroenterological Association technical review on the diagnosis and management of asymptomatic neoplastic pancreatic cysts. Gastroenterology, 2015; 148: 824–848
3. Vege S.S., Ziring B., Jain R., Moayyedi P.: American gastroenterological association institute guideline on the diagnosis and management of asymptomatic neoplastic pancreatic cysts. Gastroenterology, 2015; 148: 819–822
4. Vidhyarkorn S., Siripongsakun S., Yu J. i wsp.: Longterm follow-up of small pancreatic cystic lesions in liver transplant recipients. Liver Transpl., 2017; 23: 324–329
5. Dorfman V., Verna E.C., Poneros J.M. i wsp.: Progression of incidental intraductal papillary mucinous neoplasms of the pancreas in liver transplant recipients. Pancreas, 2016; 45: 620–625
6. Agarwal A., Scott F.I., Ahmad N.A., Chandrasekhara V.: Chronic immunosuppression does not potentiate the malignant progression of mucinous pancreatic cystic lesions. Pancreatology, 2016; 16: 900–904
7. Lennon A.M., Victor D., Zaheer A. i wsp.: Liver transplant patients have a risk of progression similar to that of sporadic patients with branch duct intraductal papillary mucinous neoplasms. Liver Transpl., 2014; 20: 1462–1467
8. Gill K.R., Pelaez-Luna M., Keaveny A. i wsp.: Branch duct intraductal papillary mucinous neoplasm of the pancreas in solid organ transplant recipients. Am. J. Gastroenterol., 2009; 104: 1256–1261

strona 2 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.