Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

67-letnia kobieta z bezobjawowym guzem trzustki - strona 2

Gastroenterologia. 67-letnia kobieta z bezobjawowym guzem trzustki

02.03.2018
dr hab. n. med. Marcin Polkowski, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie, Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Ryzyko onkologiczne i przebieg naturalny małych NET nie są dobrze poznane. Z jednej strony wiadomo, że nawet guzy <5 mm mogą dawać przerzuty. Przyjmuje się, że usunięcie małego guza pozwala zapobiec jego progresji, chociaż nie ma pewnych dowodów, że takie postępowanie wydłuża przeżycie chorych. Leczenie chirurgiczne nawet w najlepszych, wyspecjalizowanych ośrodkach jest obciążone istotnym ryzykiem poważnych powikłań (30%), w tym śmiertelnych (0–2%); poza wyspecjalizowanymi ośrodkami jest większe. Analiza danych z rejestrów niemieckich z lat 2009–2013 wykazała, że śmiertelność wewnątrzszpitalna związana z operacjami złośliwych i niezłośliwych nowotworów trzustki wynosi w skali całego kraju odpowiednio 8,6% i 4%. Zabiegi resekcyjne wiążą się również z odległymi następstwami. Niewydolność zewnątrz- i/lub wewnątrzwydzielniczą trzustki 2–3 lata po zabiegu stwierdza się u 20–40% operowanych osób.
Coraz więcej danych wskazuje, że obserwacja w przypadku małych, bezobjawowych NET jest bezpieczna, i rośnie odsetek chorych, którzy nie są operowani. W ostatnich latach opublikowano wyniki kilku badań, w których obserwowano łącznie 353 takich chorych. Mediana wielkości guza w badanych grupach wahała się od 10 do 14 mm, a mediana okresu obserwacji od 27 do 45 miesięcy. Nie stwierdzano zgonów z powodu NET, przerzutów do węzłów chłonnych ani przerzutów odległych. Jedynie 12% chorych po początkowym okresie obserwacji poddano operacji z powodu wzrostu guza lub decyzji chorego. Wnioski z omawianych badań są ograniczone przez ich retrospektywny charakter, stosunkowo krótki okres obserwacji i brak pewności co do długoterminowego bezpieczeństwa takiego postępowania.

U omawianej chorej rozważano leczenie operacyjne, ale ostatecznie zdecydowano się na obserwację. Wpływ na tę decyzję miało spełnienie wszystkich wymaganych kryteriów, lokalizacja guza w cieśni trzustki mogąca wymagać wykonania pankreatoduodenektomii, choroby przebyte (rak piersi z przerzutami do kości) i współistniejące (otyłość) oraz nastawienie pacjentki, która preferowała postępowanie zachowawcze. Od wykrycia guza minęły 2 lata. Guz nie powiększył się i nie ma przerzutów. Zgodnie z zaleceniami ENETS badania kontrolne (najlepiej rezonans magnetyczny lub EUS) wykonuje się co 6–12 miesięcy. Wskazaniem do operacji jest powiększenie się guza o >5 mm lub przekroczenie wielkości 20 mm.
Ablacja NET trzustki pod kontrolą EUS polega na wstrzyknięciu do guza stężonego alkoholu lub wywołania uszkodzenia termicznego specjalną sondą. Nieliczne opisane zabiegi tego typu wykonywano przede wszystkim u chorych z niekontrolowanymi epizodami hipoglikemii w przebiegu wyspiaka trzustki (insulinoma), którzy mieli poważne przeciwwskazania do operacji. Doświadczenie z wykorzystaniem tych metod w leczeniu nieczynnych hormonalnie NET jest bardzo ograniczone i nie pozwala określić ich skuteczności ani bezpieczeństwa. W związku z tym ablacja pod kontrolą EUS nie powinna być stosowana poza badaniami naukowymi (odpowiedź C jest nieprawidłowa).

Zapamiętaj

• Podstawowym sposobem leczenia małych (≤20 mm) guzów neuroendokrynnych (NET) trzustki jest resekcja guza.
• U wybranych chorych z bezobjawowym, małym, dobrze zróżnicowanym NET trzustki, bez cech złośliwości w badaniach obrazowych, można rozważyć obserwację.
• Obserwację rozważa się przede wszystkim u osób starszych, z chorobami zwiększającymi ryzyko operacyjne oraz przy lokalizacji guza wymagającej wykonania pankreatoduodenektomii.
• Obserwacja polega na powtarzaniu badań obrazowych co 6–12 miesięcy. Wzrost guza o >5 mm lub przekroczenie wielkoci 20 mm jest wskazaniem do resekcji.

Piśmiennictwo:

1. Dietrich C.F., Sahai A.V., D’Onofrio M. i wsp.: Differential diagnosis of small solid pancreatic lesions. Gastrointest. Endosc., 2016; 84: 933–940
2. Falconi M., Eriksson B., Kaltsas G. i wsp.: ENETS consensus guidelines update for the management of patients with functional pancreatic neuroendocrine tumors and non-functional pancreatic neuroendocrine tumors. Neuroendocrinology, 2016; 103: 153–171
3. NCCN guidelines version 3.2017. Neuroendocrine tumors of the pancreas. https://www.nccn. org/ (dostęp: 7.11.2017)
4. Sallinen V., Le Large T.Y., Galeev S. i wsp.: Surveillance strategy for small asymptomatic non-functional pancreatic neuroendocrine tumors – a systematic review and meta-analysis. HPB (Oxford), 2017; 19: 310–320
5. Nimptsch U., Krautz C., Weber G.F. i wsp.: Nationwide in-hospital mortality following pancreatic surgery in Germany is higher than anticipated. Ann. Surg., 2016; 264: 1082–1090

strona 2 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.