Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Zmiany niezłośliwe

15.05.2015
J.A. Marrero, J. Ahn, K.R. Reddy; American College of Gastroenterology

Gruczolak wątrobowokomórkowy

Czynniki ryzyka wystąpienia gruczolaka wątrobowokomórkowego to: doustna antykoncepcja, stosowanie steroidów androgennych i anabolicznych, duże stężenie endogennych androgenów lub estrogenów, glikogenozy typu Ia i III, a także otyłość i zaburzenia występujące u osób z zespołem metabolicznym, takie jak cukrzyca, insulinooporność, nadciśnienie tętnicze i dyslipidemia.

Warianty kliniczne gruczolaków wątrobowokomórkowych:
1) gruczolakowatość wątroby – mnogie gruczolaki wątrobowokomórkowe (w liczbie 3–10)
2) telangiektatyczny gruczolak wątrobowokomórkowy (dawniej: telangiektatyczny ogniskowy rozrost guzkowy) – w ostatnim czasie został sklasyfikowany jako rodzaj zapalnego gruczolaka wątrobowokomórkowego.

Mnogie gruczolaki wątrobowokomórkowe powodują zwykle wystąpienie objawów klinicznych, a przypadkowo są wykrywane tylko u 15–25% chorych. W USG są heterogenne; jeśli występuje krwawienie, środek zmiany jest bezechowy. Do rozpoznania gruczolaka wątrobowokomórkowego można wykorzystać TK (dobrze odgraniczona, zwykle homogenna zmiana wzmacniająca się obwodowo), ale ostatnie doniesienia wskazują, że MR umożliwia także identyfikację poszczególnych podtypów nowotworu, co pozwala odstąpić od biopsji wątroby. Użycie do MR środków kontrastowych, takich jak gadobenian dimegluminy i gadoksetat disodowy, umożliwia skuteczne odróżnienie gruczolaka wątrobowokomórkowego od ogniskowego przerostu guzkowego i innych zmian ogniskowych.

Biopsja wątroby może być pomocna w określeniu podtypu gruczolaka wątrobowokomórkowego dzięki swoistym markerom genetycznym i molekularnym. Należy jednak pamiętać, że ze względu na bogate unaczynienie tego typu zmian oraz ich skłonność do krwawień, jest to procedura obarczona dużym ryzykiem.

Ze względu na ryzyko krwotoku oraz transformacji w HCC leczenie gruczolaka wątrobowokomórkowego jest zwykle bardziej agresywne niż w przypadku innych niezłośliwych guzów wątroby.

Resekcję zmiany należy rozważyć u chorych z gruczolakami o średnicy ≥5 cm. Metody leczenia niechirurgicznego, takie jak embolizacja, mogą być stosowane u chorych obciążonych dużym ryzykiem okołooperacyjnym lub w przypadku zmian trudno dostępnych chirurgicznie.

W razie krwotoku doraźnym postępowaniem pozwalającym na stabilizację hemodynamiczną oraz uniknięcie konieczności resekcji wątroby w trybie nagłym jest leczenie zachowawcze z zastosowaniem krwi i jej składników. W celu opanowania krwotoku można też wykonać tamponadę wątroby, hepatektomię w trybie nagłym, embolizację tętnicy wątrobowej czy nawet przeszczepienie wątroby.

Gruczolaki wątrobowokomórkowe o wielkości do 5 cm można leczyć zachowawczo, ponieważ rzadko są przyczyną krwotoków lub ulegają transformacji do zmiany złośliwej.

Zalecenia

  1. Kobiety z gruczolakiem wątrobowokomórkowym nie powinny stosować doustnej antykoncepcji ani wkładek domacicznych uwalniających hormony; zarówno kobiety, jak i mężczyźni nie powinni przyjmować steroidów anabolicznych. [S, U]
  2. Biopsję wątroby należy wykonywać tylko w przypadkach niejednoznacznego obrazu radiologicznego, gdy jej wynik może wpłynąć na decyzję co do sposobu leczenia. [S, N]
  3. Gruczolak wątrobowokomórkowy o wielkości <5 cm nie jest przeciwwskazaniem do ciąży. [Sł, N]
  4. W przypadku gruczolaków wątrobowokomórkowych o wielkości ?5 cm zaleca się leczenie operacyjne lub inne inwazyjne, ze względu na ryzyko pęknięcia zmiany oraz transformacji do nowotworu złośliwego. [Sł, N]
  5. Jeśli nie zastosowano żadnego leczenia, zmiany mogące odpowiadać gruczolakowi wątrobowokomórkowemu powinno się kontrolować za pomocą TK lub MR co 6–12 miesięcy. Długość czasu monitorowania należy uzależnić od dynamiki wzrostu lub stabilności zmiany. [Sł, N]

Naczyniak wątroby

W patogenezie naczyniaków wątroby mogą odgrywać rolę żeńskie hormony płciowe, ale nie wykazano bezpośredniego wpływu doustnej antykoncepcji. Zwykle naczyniaki stwierdza się między 30. a 50. rokiem życia; większość tego typu zmian jest bezobjawowa.

Rozpoznanie można ustalić za pomocą TK, MR lub USG, dzięki występowaniu charakterystycznych objawów radiologicznych: obwodowego wzmocnienia guzkowego oraz dośrodkowego wypełniania zmian kontrastem. MR jest preferowany w przypadkach zmian <3 cm lub zlokalizowanych w bliskim sąsiedztwie serca lub naczyń wewnątrzwątrobowych. Zastosowanie środków kontrastowych w USG pozwala zwiększyć czułość i swoistość tego badania.

Wysoka czułość i swoistość badań radiologicznych pozwala odstąpić od biopsji wątroby. W przypadku małych zmian, gdy rozpoznanie nie jest pewne, kontrolne badania obrazowe wydają się lepszym sposobem postępowania niż wykonanie biopsji.

Leczenie operacyjne można rozważyć w przypadku zmian bardzo dużych (>10 cm) lub w razie wystąpienia objawów uciskowych lub nawracającego bólu. W przypadku klasycznych naczyniaków wątroby kontrolne badania obrazowe nie są konieczne.

Zalecenia

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.