Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Nietrzymanie stolca - część 3.

Rozpoznanie

Nietrzymanie stolca jest to mimowolne oddawanie stałego lub płynnego stolca. Do nietrzymania stolca predysponują choroby jelit i/lub osłabienie mięśni dna miednicy. Główne czynniki usposabiające to:
1) osłabienie zwieraczy odbytu
a) urazowe – położnicze, chirurgiczne (np. fistulotomia, sfinkterotomia wewnętrzna)
b) nieurazowe – twardzina układowa, idiopatyczne zwyrodnienie zwieracza wewnętrznego
2) neuropatia – obwodowa (np. nerwu sromowego) lub uogólniona (np. cukrzycowa)
3) zaburzenia dna miednicy – wypadanie odbytnicy, obniżenie krocza
4) zapalenia – popromienne zapalenie odbytnicy, choroba Leśniowskiego i Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego
5) choroby ośrodkowego układu nerwowego – otępienie, udar mózgu, guz mózgu, stwardnienie rozsiane, uszkodzenia rdzenia kręgowego
6) biegunka – zespół jelita drażliwego, biegunka po cholecystektomii
7) inne – retencja stolca z „biegunką z przepełnienia” (overflow diarrhea), zaburzenia behawioralne.

Najczęstsze objawy przedmiotowe to zmniejszone napięcie spoczynkowe i osłabiony skurcz zwieracza odbytu. Inne zaburzenia stwierdzane u chorych z nietrzymaniem stolca to nieprawidłowa (zwiększona lub zmniejszona) ruchomość dna miednicy podczas defekacji, zaleganie kału w bańce odbytnicy i brudzenie okolicy odbytu.

Zalecenia

Należy:
1) aktywnie pytać pacjentów o nietrzymanie stolca, a nie polegać tylko na spontanicznie zgłaszanych dolegliwościach [S, W]
2) identyfikować stany predysponujące do nietrzymania stolca [S, W]
3) oceniać nasilenie objawów, wykorzystując klasyfikację uformowania stolca w skali bristolskiej, a także odnotowując częstotliwość i objętość wycieków oraz występowanie parcia naglącego [S, U]
4) korzystać z dzienniczków wypróżnień prowadzonych przez pacjentów, ponieważ pozwalają one lepiej niż zwykły wywiad scharakteryzować częstość i rodzaj wypróżnień oraz nietrzymanie stolca [S, U]
5) przeprowadzać badanie przedmiotowe w celu wykluczenia chorób z wtórnym nietrzymaniem stolca [S, U]
6) wykonywać badanie per rectum, aby wykryć patologiczne struktury oraz ocenić napięcie zwieracza odbytu spoczynkowe, podczas dowolnego skurczu zwieracza i mięśni dna miednicy i podczas symulowanej defekacji [S, U]
7) wykonywać badanie per rectum przed skierowaniem na manometrię odbytowo-odbytniczą [S, U].

Dalsze postępowanie zależy od oceny klinicznej. U chorych z niezbyt dokuczliwymi objawami wystarczają metody leczenia zachowawczego. Jeśli dolegliwości ustępują i nie ma podejrzenia zmian organicznych, dalsze badania diagnostyczne mogą nie być konieczne. Jeśli objawy się nie zmniejszają, dalsze postępowanie zależy od wyników badań.

Leczenie zachowawcze

Chorych należy zapewnić, że nietrzymanie stolca nie jest rzadkością i często ustępuje po zastosowaniu prostych środków. Powinno się ich pouczyć o wpływie zaburzeń jelitowych na nietrzymanie stolca, w tym o możliwym związku między pokarmami zawierającymi nie w pełni trawione cukry (np. fruktozę, laktozę) i kofeinę, a luźnymi stolcami i nagłym parciem. Należy ich też poinformować o skuteczności behawioralnych metod wstrzymywania nagłego parcia. Dzienniczek odżywiania i objawów może pomóc zidentyfikować czynniki powodujące biegunkowe stolce i ich nietrzymanie. Często zaleca się suplementację błonnika w celu zwiększenia masy kału i zmniejszenia wodnistych wypróżnień, ale nie ma opublikowanych danych na temat skuteczności takiego postępowania.

Dostępne są różne leki przeciwbiegunkowe, takie jak loperamid, difenoksylat z atropiną, leki wiążące sole kwasów żółciowych (cholestyramina i kolesewelam), leki przeciwcholinergiczne czy klonidyna.

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.