Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Choroby przewodu pokarmowego – postępy 2017/2018. Cz. 3

21.12.2018
dr hab. n. med. Edyta Zagórowicz, dr n. med. Anna Pietrzak, lek. Andrzej Pawełas, dr hab. n. med. Michał F. Kamiński, prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
Klinika Gastroenterologii Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawa

Uwaga: Przegląd publikacji obejmuje okres od 1.05.2017 r. do 30.06.2018 r.
Jak cytować: Zagórowicz E., Pietrzak A., Pawełas A., Kamiński M.F., Reguła J.: Choroby przewodu pokarmowego – postępy 2017/2018. Med. Prakt., 2018; 9: 62–71

Skróty: ChLC – choroba Leśniowskiego i Crohna, IBS (irritable bowel syndrome) – zespół jelita drażliwego, IPP – inhibitor pompy protonowej, NChZJ – nieswoiste choroby zapalne jelit, NHS – Nurse Health Study, NSLPZ – niesteroidowe leki przeciwzapalne, WZJG – wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Nieswoiste choroby zapalne jelit

Epidemiologia

Najnowszy systematyczny przegląd poświęcony epidemiologii nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ) objął oryginalne badania populacyjne opublikowane po 1989 roku, w których badano zapadalność (119 badań) i chorobowość (69 badań) dla wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG) oraz choroby Leśniowskiego i Crohna (ChLC) w określonych obszarach geograficznych.1 W przeglądzie nie uwzględniono Polski, ponieważ takich badań w populacji polskiej nie było. Najwięcej chorych jest w krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, gdzie chorobowość przekracza 0,3%. W większości badań na tych obszarach zapadalność utrzymuje się na wysokim, ale stałym lub malejącym poziomie. Rośnie natomiast zapadalność w szybko rozwijających się krajach Ameryki Południowej (np. w Brazylii), Afryki i Azji (Tajwan). W XXI wieku NChZJ występują już na całym świecie, coraz częściej w krajach rozwijających się, co oznacza zwiększające się obciążenie opieki zdrowotnej oraz wskazuje na konieczność badań nad metodami zapobiegania tym chorobom.

Przeszczepienie mikrobioty jelitowej we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego

Znaczny odsetek chorych na WZJG nie odpowiada na leczenie lub go nie toleruje. Ponieważ mikroflora jelitowa odgrywa rolę w rozwoju i/lub aktywności NChZJ, ingerencja w jej skład może stanowić alternatywę dla farmakoterapii. W dwóch opublikowanych wcześniej badaniach z randomizacją nad przeszczepianiem mikrobioty (fecal microbiota transplantation – FMT) u chorych z aktywnym WZJG, które dały rozbieżne wyniki, zastosowano różne drogi podania zawiesiny (wlewka doodbytnicza lub przez sondę nosowo-dwunastniczą) sporządzonej z kału pobranego w każdym przypadku od pojedynczego dawcy, a całe leczenie trwało nie dłużej niż tydzień.22,3 W najnowszym i największym dotąd badaniu z wykorzystaniem tej metody biorcom wielokrotnie podawano mieszaninę kału pochodzącego od licznych dawców.4 Analiza objęła 81 pacjentów z aktywnym WZJG, losowo przydzielonych do grupy otrzymującej placebo lub FMT w postaci wlewu podanego podczas kolonoskopii, a następnie samodzielnie aplikowanych wlewek (5 wlewek/tydz. przez 8 tyg.; łącznie 40 wlewek). Główny punkt końcowy, którym była remisja bez kortykoterapii, z poprawą lub remisją endoskopową po 8 tygodniach, uzyskano u 11 (27%) osób po FMT – znamiennie częściej w porównaniu z 3 (8%) pacjentami, którzy otrzymali placebo. Objawy niepożądane były podobne w obu grupach. U chorych, którzy otrzymali przeszczep, obserwowano dywersyfikację mikroflory, a obecność określonych bakterii korelowała z wynikami leczenia. Przykładowo obecność bakterii z rodzaju Fusobacterium była niekorzystnym czynnikiem rokowniczym. FMT może się stać alternatywą dla obecnie stosowanych terapii lub ich uzupełnieniem, ale potrzebne są dalsze badania, które pozwolą zidentyfikować mikrobiologiczne czynniki predykcyjne odpowiedzi na leczenie po stronie biorców i dawców.

Tofacytynib we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego

Kinazy Janusa to 4 wewnątrzkomórkowe kinazy tyrozynowe (JAK1, JAK2, JAK3 i TYK2), które regulują liczne funkcje komórek związane z ich cyklem życia oraz odpowiedzią immunologiczną. Szlaki JAK biorą udział w utrzymywaniu przewlekłego zapalenia charakteryzującego NChZJ oraz stymulacji aktywności limfocytów B i T. Tofacytynib, doustny inhibitor kinaz Janusa, to szybko wchłaniany drobnocząsteczkowy lek o krótkim czasie półtrwania, zarejestrowany w 2017 roku do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów. Opublikowane w 2012 roku badanie 2. fazy wykazało zależną od dawki skuteczność tofacytynibu w leczeniu WZJG.5 W badaniu 3. fazy z udziałem 1139 chorych z aktywnym WZJG wykazano, że tofacytynib w dawce 10 mg 2 × dz. po 8 tygodniach pozwolił uzyskać remisję kliniczną i endoskopową u znamiennie większego odsetka pacjentów w porównaniu z placebo.6 Po 52 tygodniach leczenia remisja utrzymywała się u 34,3% pacjentów otrzymujących tofacytynib w dawce 5 mg 2 × dz., 40,6% chorych przyjmujących tofacytynib w dawce 10 mg 2 × dz. oraz 11,1% chorych przyjmujących placebo. Warto nadmienić, że istotna poprawa występowała stosunkowo szybko, bo już po 2 tygodniach leczenia. U leczonych tofacytynibem obserwuje się zwiększoną częstość zakażeń, w tym gruźlicy oraz zakażenia wirusem ospy i półpaśca, przez co nie zaleca się łączenia go z innymi lekami immunosupresyjnymi. W 2018 roku tofacytynib został zarejestrowany do leczenia WZJG.

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.