×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Barszcz Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden.) jest zawleczoną do Polski z Kaukazu parzącą, groźną dla zdrowia rośliną zielną z rodziny baldaszkowatych (selerowatych - Apiaceae). Sok wydzielany przez świeże rośliny ma właściwości drażniące i po dostaniu się na powierzchnię skóry wywołuje silne reakcje fotouczuleniowe, które mogą mieć charakter oparzeń II i III stopnia z tworzeniem się pęcherzy. Roślina, która naturalnie występuje w środkowej i wschodniej części Kaukazu, na Zakaukaziu oraz na północno-wschodnich krańcach Turcji została sprowadzona do krajów Europy wschodniej, w tym Polski, Białorusi i krajów bałtyckich w latach 50. XX wieku jako roślina pastewna. Niestety, okazała się bardzo kłopotliwym gatunkiem inwazyjnym, który zdziczał, wymknął się spod kontroli i zaczął spontanicznie się rozprzestrzeniać. Barszcz Sosnowskiego jest bardzo trudny do zwalczenia. Z tego powodu jest objęty prawnym zakazem uprawy i sprzedaży na terenie Polski. Nazwa rośliny pochodzi od nazwiska rosyjskiego botanika, Dmitrija Iwanowicza Sosnowskiego.

Budowa rośliny

Barszcz Sosnowskiego kształtem i budową przypomina popularny koper, jednak jest od niego znacznie większy. Osiąga od 1 m do 4 m wysokości, a jego podłużnie bruzdowana łodyga może mieć do 10 cm średnicy. Łodyga jest pusta w środku. Tworzy wyraźne węzły w miejscach odejścia liści. Duże liście o średnicy do 150 cm są ułożone skrętolegle. Liście mają krótkie, zaokrąglone ząbki wzdłuż brzegu blaszki i są 2-3-krotnie pierzastozłożone. Korzeń barszczu może sięgać do 200 cm głębokości. Drobne kwiaty są zebrane w duże, złożone baldachy o średnicy sięgającej 50 cm. Jedna roślina może mieć łącznie nawet 20 tysięcy drobnych kwiatów o 5 b iałych płatkach, długości do 1 cm. Z kwiatów powstają liczne, owalne owoce o barwie oliwkowej z 4 podłużnymi brunatnymi smugami, przypominające owoce kopru, lecz znacznie od nich większe (około 8-10 mm długości). W łodygach, liściach i owocach znajdują się przewody wypełnione olejkami eterycznymi, które nadają roślinie silny charakterystyczny zapach.

Liście barszczu Sosnowskiego
Liście barszczu Sosnowskiego na trawniku miejskim

Liście barszczu Sosnowskiego
Kwiaty barszczu Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego
Kaukaskie barszcze wykształcają wielkopromieniowe baldachy, z których największy (na osi pędu głównego) osiąga średnicę 30-75 cm

Barszcz Sosnowskiego, owoce
Owoce barszczu Sosnowskiego
Fotografie: barszcz.edu.pl

Toksyczność

Wodnisty sok oraz wydzielina włosków gruczołowych barszczu Sosnowskiego zawiera furanokumaryny, które w kontakcie ze skórą pod wpływem światła słonecznego (promieniowanie ultrafioletowe) powodują silne fotouczulenia przebiegające jako oparzenia II i III stopnia, zwłaszcza u osób wrażliwych.

Objawy zazwyczaj pojawiają się po kilkunastu minutach od kontaktu z rośliną i osiągają największe nasilenie po upływie od około 30 minut do 2 godzin. Stan zapalny utrzymuje się przez kilka dni. Następnie zmiany skórne ciemnieją i stopniowo ustępują z pozostawieniem brunatnych przebarwień, które mogą się utrzymywać nawet przez kilka miesięcy. Zmiany skórne zachowują nadwrażliwość na światło ultrafioletowe nawet przez kilka lat. Ze względu na czas, który upływa między kontaktem z rośliną a wystąpieniem objawów, osoby poparzone zwykle nie dostrzegają związku z rośliną. Spożycie rośliny może wywołać stan zapalny przewodu pokarmowego, biegunkę, a w rzadkich przypadkach krwotoki wewnętrzne, jednak generalnie jest mniej toksyczne niż fotouczuleniowe reakcje skórne.

Pierwsza pomoc

  • Pierwsza pomoc po kontakcie z rośliną, gdy nie wystąpiły jeszcze objawy poparzenia, polega na umyciu skóry dużą ilością letniej wody z mydłem.
  • W każdym przypadku, niezależnie od stopnia nasilenia objawów poparzenia, należy chronić skórę przynajmniej przez 48 godzin przed ekspozycją na światło słoneczne (nawet jeżeli objawy nie występują).
  • Jeżeli pojawiły się pęcherze surowicze, ale nie doszło do ich pęknięcia, można zastosować miejscowo łagodne kremy kortykosteroidowe, np. 1% hydrokortyzon.
  • Jeżeli wystąpią objawy, należy obowiązkowo niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

20.10.2016

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.