Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Sinica

lek. Klaudia Knap
Sinica

Sinica jest to fioletowoniebieskie zabarwienie skóry, błon śluzowych oraz paznokci będące wyrazem zwiększonej zawartości odtlenowanej hemoglobiny we krwi włośniczkowej – powyżej 5 g/dl (5g na 100 ml krwi) lub związane z obecnością hemoglobiny patologicznej (najczęściej methemoglobiny). Sinica nie jest chorobą, lecz objawem, który może być skutkiem różnych chorób. Wpływ na występowanie sinicy ma zarówno barwa skóry, jak i stężenie hemoglobiny we krwi. Oznacza to, że sinica nie występuje lub pojawia się późno u chorych z nasiloną niedokrwistością, natomiast u pacjentów z czerwienicą pojawia się wcześnie i ma większe nasilenie. U osób z ciemną karnacją może być mniej widoczna.

Hemoglobina jest to czerwony barwnik krwi (białko zawarte w erytrocytach), którego podstawową rolą jest przenoszenie tlenu – przyłączanie go w płucach i uwalnianie w tkankach obwodowych organizmu. Jedna cząsteczka hemoglobiny może przyłączyć od jednej do czterech cząsteczek tlenu. Hemoglobina utlenowana ma kolor czerwony, natomiast hemoglobina odtlenowana jest niebieska. Wyjaśnia to, dlaczego w przypadku sinicy niedobór tlenu wpływa na zmianę zabarwienia skóry, błon śluzowych oraz paznokci.

Sinica nie stanowi wiarygodnego objawu niedotlenienia (hipoksemii), dlatego w celu jego potwierdzenia należy wykonać dodatkowe badania, do których należy pulsoksymetria (pomiar wysycenia hemoglobiny krwi tętniczej tlenem, za pomocą urządzenia zakładanego zazwyczaj na palec u ręki) oraz gazometria (inwazyjne oznaczenie ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej, polegające na pobraniu krwi z tętnicy promieniowej lub udowej do specjalnie przygotowanej strzykawki).

Sinica może występować w przebiegu różnych chorób, najczęściej w przebiegu chorób serca i płuc. W zależności od warunków jej powstawania wyróżniamy sinicę centralną i obwodową.

Sinica centralna najbardziej zauważalna jest w miejscach dobrze ukrwionych, takich jak nos, błona śluzowa jamy ustnej, wargi (jej charakterystyczną cechą są sine usta) i spowodowana jest zmniejszeniem utlenowania hemoglobiny w płucnych naczyniach włosowatych (widoczna jest zwykle przy saturacji krwi 75–85%). Do najczęstszych przyczyn tego typu zaburzeń należy niewydolność oddechowa (zarówno ostra, jak i przewlekła), niektóre wrodzone wady serca powodujące przeciek żylno-tętniczy (czyli prawo-lewy) oraz obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu we wdychanym powietrzu (np. podczas przebywania na dużych wysokościach).

Sine zabarwienie skóry występuje również w zatruciach, np.: sulfonamidami, azotanami, a wynika z powstawania hemoglobiny patologicznej, np. karboksyhemoglobiny, methemoglobiny czy sulfhemoglobiny.

Methemoglobinemia jest chorobą polegającą na występowaniu znacznych ilości methemoglobiny zamiast hemoglobiny we krwi, co skutkuje utratą zdolności do przyłączania i przenoszenia tlenu. W zależności od stopnia nasilenia, może nie powodować żadnych objawów lub w przypadkach zawartości methemoglobiny powyżej 70% może prowadzić do zgonu. Przy stężeniu methemoglobiny powyżej 1,5 g/dl chorobie towarzyszy sinica. Przyczyny mogą być wrodzone lub znacznie częściej nabyte, związane z przedawkowaniem niektórych leków (np. powszechnie stosowanego paracetamolu) lub środków chemicznych.

Methemoglobinemia Methemoglobinemia
Fot. Methemoglobinemia


Sulfhemoglobina powstaje w wyniku reakcji hemoglobiny ze związkami zawierającymi siarkę, co prowadzi do nieodwracalnej utraty zdolności hemoglobiny do transportu tlenu. Najczęstszą przyczyną schorzenia jest przedawkowanie leków, takich jak np. sulfonamidy, azotany.

Karboksyhemoglobina jest to hemoglobina związana z tlenkiem węgla. Powinowactwo hemoglobiny do tlenku węgla jest ponad 200–300- krotnie większe niż jej powinowactwo do tlenu. Hemoglobina związana z tlenkiem węgla nie jest w stanie transportować tlenu, a wysokie stężenia karboksyhemoglobiny powodują niedotlenienie, sinicę i mogą doprowadzić do zgonu. Tlenek węgla (czad) jest najczęstszą przyczyną zatruć, do których dochodzi przez drogi oddechowe, a jego toksyczność jest wprost proporcjonalna do stężenia tego gazu w powietrzu i czasu jego działania. Stężenie karboksyhemoglobiny u ludzi zdrowych nie przekracza 3% całkowitej zawartości hemoglobiny.

Wzrost jej stężenia do 20% daje objawy zatrucia, a przy stężeniu powyżej 60% następuje utrata świadomości i najczęściej zgon.

Sinica obwodowa widoczna jest jedynie na skórze obwodowych części ciała (palce dłoni i stóp, małżowiny uszne, czerwień wargowa, nos) i jest objawem nadmiernego odtlenowania hemoglobiny w tkankach obwodowych. Towarzyszy jej szaroniebieski odcień skóry i ochłodzenie dystalnych części ciała. Do najczęstszych przyczyn sinicy obwodowej należą: znaczne wychłodzenie ciała (hipotermia), zmniejszenie objętości wyrzutowej serca (wstrząs kardiogenny, zaawansowana niewydolność serca), miejscowe zaburzenia układu tętniczego (miażdżyca, zatory tętnicze, angiopatia cukrzycowa), zaburzenia naczynioruchowe (objaw Raynauda), upośledzenie odpływu krwi żylnej (zakrzepica, zespół pozakrzepowy, zapalenie żył powierzchownych), zwiększenie lepkości krwi (czerwienica, krioglobulinemia).

Należy również pamiętać o możliwości wystąpienia sinicy rzekomej – bardzo rzadkiej postaci sinicy niezwiązanej z procesem odtlenowania hemoglobiny, tylko z obecnością nieprawidłowego barwnika w skórze (metale ciężkie – srebro, złoto; niektóre leki, np. amiodaron, chlorpromazyna). Jest to rodzaj sinicy, która nie znika pod wpływem uciśnięcia skóry palcem.

Każde sine zabarwienie skóry powinno być potraktowane poważnie, ponieważ jego przyczyną mogą być ciężkie choroby. Jeżeli wystąpi zmiana zabarwienia skóry, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, ponieważ zarówno ostra, jak i przewlekła postać sinicy wymaga stałego monitorowania i leczenia. Ostra sinica wymaga bezwzględnej i natychmiastowej interwencji lekarskiej. W sinicy przewlekłej pomoc lekarza jest również nieodzowna, ale nie tak pilna, jak w przypadku sinicy ostrej, ponieważ przewlekłe przyczyny jej występowania powodują stopniową adaptację organizmu chorego.

Podstawowym postępowaniem u chorego z sinicą jest leczenie choroby podstawowej, będącej przyczyną tego objawu. Ponadto duża ilość świeżego powietrza, dostosowany do możliwości pacjenta wysiłek fizyczny, zaprzestanie palenia tytoniu, systematyczne przyjmowanie leków rozszerzających oskrzela, leków poprawiających krążenie, a także regularne kontrole u lekarza to postępowanie, które może pomóc złagodzić objawy sinicy. Stosowana jest także terapia tlenowa.

29.03.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?