×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Dieta ubogosalicylanowa

dr n. med. Dominika Wnęk

Zawartość salicylanów zależy od wielu czynników, dlatego trudno dokładnie ocenić ich ilość w żywności. Decyduje o tym nie tylko pochodzenie żywności, ale także jej sposób przygotowania i produkcji, a w przypadków owoców ich dojrzałość.


Fot. pixabay.com

Kiedy należy rozważyć wprowadzenie diety ubogosalicylanowej?

Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) należy do najczęstszych – po antybiotykach – przyczyn reakcji nadwrażliwości. Może się manifestować w różny sposób. NLPZ mogą:

  • zaostrzać przebieg astmy oskrzelowej i nieżytu/polipów nosa
  • zaostrzać przebieg przewlekłej pokrzywki
  • wywoływać pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy oraz
  • wywoływać reakcje opóźnione (np. kontaktowe zapalenie skóry).

Wprowadzenie diety ubogosalicylanowej można rozważyć w dwóch pierwszych z wymienionych powyżej przypadków. Pamiętając, że dowody na jej skuteczność nie są zadowalające, przed podjęciem decyzji o ewentualnym długotrwałym jej stosowaniu należy zalecić wprowadzenie diety diagnostycznej, a następnie po 6 tygodniach jej stosowania wrócić do uprzednio stosowanej diety. Takie postępowanie ma na celu potwierdzenie skuteczności diety ubogosalicylanowej.

Realizacja diety ubogosalicylanowej w praktyce

Dietę ubogosalicylanową zalicza się do łatwostrawnych diet eliminacyjnych. Polega ona na zmniejszeniu spożycia produktów bogatych w salicylany.

Szczególnie duża zawartość salicylanów cechuje zioła i przyprawy. Występują także w warzywach, owocach i orzechach. Do produktów zawierających niewielkie ilości salicylanów zalicza się z kolei produkty zbożowe, mięsa i ryby oraz jaja. Pozostałe produkty, będące źródłem salicylanów, to napoje alkoholowe, takie jak piwo i wino. Wolne od salicylanów są inne alkohole – wódka, gin, whisky i brandy.

Zawartość salicylanów zależy od wielu czynników, dlatego trudno dokładnie ocenić ich ilość w żywności. Decyduje o tym nie tylko pochodzenie żywności, ale także jej sposób przygotowania i produkcji, a w przypadków owoców ich dojrzałość. Większa zawartość salicylanów cechuje warzywa i owoce suszone. Zaobserwowano, że ich zawartość maleje po ugotowaniu produktów. W diecie ubogosalicylanowej – poza wykluczeniem produktów z dużą zawartością salicylanów – należy zwrócić także uwagę na wyeliminowanie syntetycznych barwników, substancji smakowych i zapachowych oraz konserwantów.

Podział produktów w zależności od zawartości salicylanów

W diecie ubogosalicylanowej zaleca się spożycie produktów zawierających salicylany w ilości 0,01–0,09 mg/porcję. W zależności od ich zawartości produkty podzielono na 5 grup. Są to produkty o zawartości salicylanów śladowej, małej, umiarkowanej, dużej i bardzo dużej.

Zawartość salicylanów w 100 g produktów żywnościowych
Śladowa <0,01 mg Mała 0,01–0,09 mg Umiarkowana 0,1–0,5 mg Duża 0,51–1,0 mg Bardzo duża >1,0 mg
owoce dojrzałe i obrane gruszki, limonki, winogrona zielone jabłka Golden Delicious, jabłka Red Delicious, mango, melon żółty i miodowy, maliny, grejpfruty, banany, jeżyny, jagody, kiwi, nektarynki, pomarańcze, truskawki jabłka Granny Smith, Jonathan, aronie, wiśnie, brusznica, winogrona czerwone, cytryny, brzoskwinie, śliwki inne jabłka owoce suszone, daktyle, porzeczki, borówki, żurawina, ananas
warzywa kapusta biała i zielona, sałata lodowa, ziemniaki obrane, brukiew, seler, kabaczki kalafiory, szparagi, fasola szparagowa, zielony groszek, papryka czerwona i żółta, marchew, ogórki, pomidory brokuły, cebula zielona papryka
przyprawy ocet winny miód czosnek, grzyby chat masala, biały ocet winny kumin, kardamon czarny i zielony, chilli, cynamon, goździki, kolendra siewna, curry, koper włoski, kozieradka pospolita, Garam Masala, imbir, mięta, gałka muszkatołowa, oregano, ostra papryka, czarny pieprz, kurkuma, tymianek
napoje białe i czerwone wino, sok: jabłkowy, grejpfrutowy, pomarańczowy kawa w proszku, herbata, sok: żurawinowy, ananasowy, pomidorowy

Źródło: Ignacak M., Mastalerz L.: Dieta ubogosalicylanowa w nadwrażliwości na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przegl. Lek., 2015; 72 (12): 759–762

Podsumowanie

Osoby z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy (aspiryna) i inne NLPZ powinny unikać przyjmowania leków z tej grupy. Ponieważ skuteczność i bezpieczeństwo stosowania diety ubogosalicylanowej nie została dostatecznie oceniona, konieczne jest przeprowadzenie liczniejszych, dobrze zaplanowanych badań.

Piśmiennictwo

Ignacak M., Mastalerz L.: Dieta ubogosalicylanowa w nadwrażliwości na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przegl. Lek., 2015; 72 (12): 759–762.
Makowska J., Bochenek G., Glück J. i wsp.: Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Polish Journal of Allergology, 2018; 5, (1): 10–22.
dr hab. n. med. Grzegorz Porębski: Czy stosowanie diety ubogosalicylanowej przy nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy znajduje potwierdzenie w badaniach klinicznych? https://www.mp.pl/pytania/pediatria/najnowsze-pytania/203706,stosowanie-diety-ubogosalicylanowej-przy-nadwrazliwosci-na-kwas-acetylosalicylowy data dostępu: 04.03.2019
21.03.2019

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.