Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Produkty zalecane i przeciwwskazane w chorobach wątroby

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy w przypadku podwyższonych wyników AlaT i AspAT oraz cholesterolu konieczne jest stosowanie ścisłej diety wątrobowej? Otrzymałam broszurę od lekarza, według której nie powinnam spożywać pełnoziarnistych przetworów zbożowych, orzechów, pestek dyni. Czuję się po tych produktach dobrze. Nie mam żadnych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – wzdęć, bólów brzucha. Czy w związku z tym muszę się stosować do wszystkich dietetycznych zaleceń zaproponowanych przez lekarza?

Odpowiedziała

dr n. med. Lucyna Pachocka
kierownik Ogólnopolskiego Centrum Dietetyki Instytutu Żywności i Żywienia

Szanowna Pani,
w mailu brakuje informacji na temat rozpoznania choroby, nadmieniono tylko o zwiększonej aktywności ALT, AST i zwiększonym stężeniu cholesterolu. Duże stężenie ww. wskaźników biochemicznych występuje często u osób ze stłuszczeniem wątroby. Przyczyny stłuszczenia są różnorodne. Powstaje na ogół w wyniku przewlekłego nadmiernego spożycia alkoholu, często rozwija się w cukrzycy i otyłości, głodzeniu i niedoborach białka w organizmie, może też być wywołane działaniem różnych substancji toksycznych i leków.

U osób z otyłością brzuszną oraz towarzyszącymi zaburzeniami przemiany węglowodanów i lipidów nieleczenie niealkoholowego stłuszczenia wątroby może prowadzić do niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby. Dlatego jak najszybciej należy zredukować nadmierną masę ciała i normalizować stężenie nieprawidłowych wskaźników biochemicznych. Jest to możliwe po usunięciu przyczyny, czyli np. wykluczeniu spożycia alkoholu, ograniczeniu spożycia błonnika nierozpuszczalnego, dostarczeniu organizmowi zgodnie z zaleceniami wszystkich potrzebnych składników odżywczych, uregulowaniu cukrzycy itp. Dieta powinna mieć charakter diety lekkostrawnej niskotłuszczowej. Dlatego otrzymała Pani od lekarza prowadzącego broszurę, wg której nie należy spożywać pełnoziarnistych przetworów zbożowych i orzechów. Węglowodany w diecie lekkostrawnej należy dostarczyć w postaci drobnych i średnioziarnistych kasz, płatków błyskawicznych, jasnego pieczywa, biszkoptów, sucharów drożdżowych, drobnych makaronów i gotowanych ziemniaków w postaci puree.

Głównym źródłem białka powinny być produkty mleczne, głównie w postaci naturalnych napojów fermentowanych, takich jak: kefir, jogurt, maślanka czy mleko zsiadłe o zawartości 1–2% tłuszczu oraz jaja, chude sery twarogowe, chude gatunki mięs i ryb, najlepiej w postaci gotowanej, duszonej na wodzie i ewentualnie pieczone bez dodatku tłuszczu.

Warzywa z dużą zawartością celulozy i hemiceluloz oraz lignin należy wykluczyć, np. suche nasiona roślin strączkowych, kapustę, szpinak, szczaw.

Warzywa korzeniowe, takie jak: marchew, buraki, pietruszka, seler najlepiej spożywać w postaci gotowanej. Z kolei z warzyw liściastych należy wyrwać łodygę i rozdrobnić. Owoce najlepiej podawać w formie gotowanej lub pieczonej, np. jabłka.

W przypadku niedostosowania się do zaleceń lekarza i dietetyka zapalenie przybiera charakter przewlekły i stopniowo uszkadza wątrobę. Należy podkreślić, że przewlekłe zapalenie wątroby przez wiele lat może objawiać się tylko np. zmęczeniem czy niestrawnością. Natomiast w fazie marskości wątroby, która jest chorobą przewlekłą i nieodwracalną dochodzi do utraty ważnych życiowo funkcji tego narządu związanych z przyswajaniem z przewodu pokarmowego składników odżywczych oraz metabolizmem (syntezą i przekształcaniem substancji oraz ich rozkładem do cząsteczek ulegających wydaleniu). Niewydolność wątroby objawia się zaburzeniami krzepnięcia, żółtaczką, niedobiałczeniem i wodobrzuszem. Z czasem prowadzi do uogólnionych zaburzeń czynności ośrodkowego układu nerwowego (encefalopatii), której końcową postacią jest śpiączka wątrobowa.

Poniżej przedstawiono w tabeli listę produktów zalecanych i przeciwwskazanych w chorobach wątroby przebiegających z wydolnością tego narządu.

Tabela. Produkty zalecane i przeciwwskazane w chorobach wątroby
produkty zalecane produkty przeciwwskazane
pieczywo jasne: chleb, bułki, bułki grahamki bez karmelu, chleb grahampieczywo razowe: z karmelem, z miodem, ze słodem
kasze średnioziarniste: jęczmienna mazurska, wiejska, kasza krakowska, jaglanakasze grube: jęczmienna pęczak, gryczana
płatki zbożowe błyskawiczne: jęczmienne, kukurydziane, pszenne, ryżowe, owsianepłatki owsiane górskie, musli
ryż na sypko
drobne makarony (nitki)grube makarony
napoje mleczne (1,0%–2% tłuszczu): mleko zsiadłe, jogurt naturalny, kefir, maślanka naturalna, mleko acidofilneśmietana, śmietanka, cremona
ser biały chudy, półtłusty, serki naturalne, homogenizowane chude, ew. półtłusteser biały tłusty, serki wiejskie, sery żółte i topione, feta, pleśniowe
jaja na miękko, w potrawachjaja na twardo i smażone
wędliny i mięso chude, podroby i niektóre wyroby z podrobów (kaszanki, pasztety domowe chude)wędliny i mięso tłuste, niektóre wyroby z podrobów, np. pasztetowa, salceson
ryby, drób bez skóryflaki
potrawy gotowane, duszone bez obsmażania, pieczonepotrawy smażone, obsmażane
masło, margaryna, olejemieszanki tłuszczowe, tłuszcze cukiernicze
warzywa na surowo drobno pokrojone: pomidory i ogórki kwaszone (bez skórki), cykoria, kapusta pekińska, koperek, rzeżucha, młoda natka, starta marchew, sałata krucha i lodowa kapusta biała, czerwona, kwaszona
warzywa gotowane: buraczki, cukinia, dynia, kabaczki, marchew, fasolka szparagowa, groszek zielony, pietruszka, seler, róże kalafiora i brokułówogórek świeży, cebula, papryka, por, szczypior, rzodkiewka i rzodkiew, suche nasiona roślin strączkowych: groch, fasola, soja, soczewica, bób, kukurydza
ćwikła i chrzan na kwasku cytrynowym szpinak, szczaw, warzywa marynowane, grzyby
jabłko – starte na mus lub pieczone albo gotowane 
banan, kiwi, brzoskwinia i nektaryny bez skórki, melon, arbuz, mandarynki tylko z cienką skórką
z pozostałych owoców – sok (maks. 1 szklanka/ dzień) w proporcji 1:2 z wodą, ew. przeciery (miąższ)
winogrona, porzeczki, agrest, maliny, truskawki, jagody, śliwki, gruszki, suszone owoce, grejpfruty, pomarańcze, orzechy, owoce w occie
przyprawy ziołowe: majeranek, bazylia, oregano, itp.ostre przyprawy, ketchup, musztarda, ocet
opracowała dr n. med. Lucyna Pachocka

28.01.2013
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?