×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rola psychologa w leczeniu otyłości

dr hab. n.o zdr. Monika Bąk-Sosnowska
Zakład Psychologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Gabinet PRIMODIUM w Katowicach

Diagnoza

Zasadniczą przyczyną przyrostu masy ciała jest dodatni bilans energetyczny, czyli nadmiar energii przyjmowanej z pożywieniem w stosunku do energii wydatkowanej. Jednak już powody spożywania nadmiernych ilości jedzenia, często bez obiektywnego uzasadnienia, są różnorakie i często mają charakter środowiskowy lub psychologiczny.


Fot. istockphoto.com

Do podstawowych czynników psychologicznych przyczyniających się do rozwoju otyłości należą:

destruktywne przekonania (na temat siebie, własnego ciała, odżywiania się)
nieadekwatne wyobrażenia (własnego ciała, jedzenia, procesu redukcji masy ciała, własnych możliwości i ograniczeń, celu)
niekorzystne nawyki (dotyczące odżywiania się, aktywności fizycznej, traktowania siebie, dbania o swoje ciało, reagowania na stres, zajmowania określonej pozycji w relacjach interpersonalnych i sytuacjach społecznych)
nieumiejętne radzenie sobie z emocjami (zwłaszcza negatywnymi)
zaburzenia odżywiania się (np. napadowe objadanie się, bulimia psychiczna, zespół jedzenia nocnego, uzależnienie od jedzenia)

Na czym polega pomoc psychologa?

Rolą psychologa jest oszacowanie, które czynniki w przypadku danej osoby mają największy wpływ na nadmierny przyrost masy ciała oraz dokonanie psychologicznej diagnozy jej funkcjonowania, ze szczególnym uwzględnieniem diagnozy różnicowej zaburzeń odżywiania się.

Psychoedukacja

Wiedza jest pomocnym czynnikiem w radzeniu sobie z różnymi problemami. Znajomość kaloryczności poszczególnych produktów spożywczych czy liczby kalorii spalanych w trakcie określonej aktywności fizycznej (tabela do wydatków energetycznych przy danej aktywności fizycznej) ułatwia proces redukcji masy ciała.

Znaczenie ma również wiedza psychologiczna. Obejmuje ona przede wszystkim obszar:

• samoświadomości (m.in. wartości, potrzeby, cele, obraz własnego ciała, sposób reagowania w sytuacjach trudnych, styl nawiązywania i utrzymywania relacji interpersonalnych)
• psychologicznych mechanizmów biorących udział w powstawaniu i utrzymywaniu się otyłości (m.in. przekonania, wyobrażenia, nastawienie, nawyki)
• psychologicznych wyznaczników efektywnej redukcji nadmiernej masy ciała (m.in. odpowiednie sformułowanie celu, motywacja, wybór właściwej metody, radzenie sobie z niepowodzeniami, konstruktywne nagradzanie siebie, utrzymanie osiągniętych efektów).

Na czym polega pomoc psychologa?

Psycholog dostarcza w tym przypadku wiedzy psychologicznej na temat związku pomiędzy funkcjonowaniem psychicznym i emocjonalnym badanej osoby a jej postawą wobec jedzenia. Wiedza ta może stanowić podstawę planowania i wprowadzania w życie konkretnych zmian w obszarze odżywiania się.

Pomoc psychologiczna

Większość osób cierpiących na otyłość wie, że aby zredukować masę ciała należy mniej jeść i więcej się ruszać. Zastosowanie się do tych zaleceń może jednak okazać się trudne, nawet jeśli uważa się je za słuszne i korzystne.

Sposób jedzenia odzwierciedla w pewnym sensie stosunek człowieka do samego siebie, dlatego aby trwale zmienić styl odżywiania się, konieczna może się okazać praca nad sobą. Może ona dotyczyć takich aspektów, jak:

• troska o siebie
• samokontrola
• efektywne komunikowanie się
• konstruktywne wyrażanie emocji
• motywowanie samego siebie
• asertywność
• pozytywna autoprezentacja
• konstruktywne rozwiązywanie konfliktów
• sprawne podejmowanie decyzji
• radzenie sobie ze stresem.

Na czym polega pomoc psychologa?

Psycholog może pomóc w rozpoznaniu trudności skutkujących nieefektywną samoregulacją oraz dostarczyć konkretnej wiedzy, a także umiejętności usprawniających codzienne funkcjonowanie psycho-społeczne danej osoby. Poprawa w zakresie samopoczucia psychicznego i samoregulacji, zwłaszcza emocjonalnej, sprzyja podejmowaniu i utrzymywaniu korzystnych zmian w zakresie stylu życia.

Psychoterapia

Otyłość jest chorobą, która dotyczy nie tylko ciała, ale często ma również związek z cierpieniem psychicznym i emocjonalnym. W niektórych przypadkach może mieć swoje źródło w głębokich, nieuświadomionych konfliktach wewnętrznych (np. między potrzebą bezpieczeństwa a niezależności) czy w trudnych doświadczeniach (np. przemoc, nadużycie seksualne). Sama staje się również przyczyną problemów psychologicznych, które wymagają terapii (np. lęk, wstyd, depresja, uległość, aleksytymia [czyli niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania], zaburzenia obrazu własnego ciała, obniżone poczucie wartości, wycofywanie się z relacji społecznych).

W zależności od wykształcenia i preferencji terapeuty oraz specyfiki problemu psychoterapia może być realizowana w nurcie:
• poznawczo-behawioralnym (nacisk na zmianę przekonań oraz zachowań danej osoby)
• psychodynamicznym (koncentracja na doświadczeniach wczesnodziecięcych oraz konfliktach wewnętrznych)
• systemowym (praca z systemem rodzinnym),
• krótkoterminowym (poszukiwanie rozwiązań, wykorzystywanie dostępnych zasobów).

Na czym polega pomoc psychologa?

Psychoterapia prowadzona przez psychologa ma na celu trwałą zmianę funkcjonowania danej osoby w określonych obszarach. Wymaga aktywności i zaangażowania. Może być prowadzona w formie indywidualnej lub grupowej. Grupa terapeutyczna składa się zazwyczaj z osób doświadczających podobnego rodzaju trudności. Badania wskazują, że grupowa forma terapii jest efektywniejsza w leczeniu otyłości, niż terapia indywidualna. Nurtem o udowodnionej skuteczności, szczególnie polecanym dla pacjentów cierpiących na otyłość jest terapia poznawczo-behawioralna.

20.10.2020
Zobacz także

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.