Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rak brodawki Vatera

, dr med. Piotr Daniel
Oddział Kliniczny Gastroenterologii Ogólnej i Onkologicznej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny UM w Łodzi

Rak brodawki Vatera

Co to jest i jakie są przyczyny?

Raki brodawki Vatera są różnorodną grupą raków, które rozrastają się w miejscu połączenia dróg żółciowych z dwunastnicą i obejmują okolicę okołobrodawkową.

Jak często występuje?

Rak brodawki Vatera jest względnie rzadkim nowotworem. Występuje z częstością 0,57 na 100000 osób na rok, stanowiąc około 2% wszystkich raków przewodu pokarmowego i 20% raków zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych.

Choroba ta dotyczy zwłaszcza osób powyżej 60. roku życia, częściej mężczyzn niż kobiet. Czynnikiem zwiększającym 100—200-krotnie ryzyko wystąpienia tej choroby jest uwarunkowany genetycznie zespół polipowatości rodzinnej (FAP). Guz może rozrastać się do wewnątrz światła przewodu pokarmowego lub wzdłuż przewodów żółciowych. W 40% przypadków obserwowane są przerzuty do trzustkowo-dwunastniczych węzłów chłonnych.

Jak się objawia rak brodawki Vatera?

Objawy raka brodawki Vatera są niecharakterystyczne, pojawiają się jednak dość wcześnie i w porównaniu z innymi nowotworami dróg żółciowych pozwalają na rozpoznanie choroby w dość wczesnym stadium zaawansowania. Wzrost guza powoduje zwykle zwężenie końcowego odcinka dróg żółciowych. Pacjent podaje okresowe bądź stałe zażółcenie powłok skórnych o różnym natężeniu z towarzyszącym świądem skóry, utratą masy ciała i niechęcią do przyjmowania pokarmów. W badaniu fizykalnym zwraca uwagę powiększona wątroba i powiększony, napięty pęcherzyk żółciowy.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

W razie wystąpienia opisanych powyżej objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza rodzinnego, który skieruje do odpowiedniego specjalisty.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Tak jak w przypadku innych chorób związanych ze zwężeniem dróg żółciowych, rak brodawki Vatera charakteryzuje się wzrostem osoczowego stężenia bilirubiny, aktywnością fosfatazy alkalicznej, gamma glutamylotranspeptydazy, a niekiedy także aminotransferaz. Rozpoznanie guza brodawki Vatera ustala się najczęściej na podstawie badań endoskopowych i badań obrazowych. Wykonanie duodenoskopii (endoskop wprowadzony jest przez przełyk i żołądek do dwunastnicy) aparatem z optyką boczną, umożliwia nie tylko pobranie wycinków ze zmiany, ale także wymazu szczoteczkowego z dróg żółciowych za pomocą szczotki wprowadzonej poprzez kanał roboczy aparatu. Wśród innych badań ważną rolę odgrywa badanie ultrasonograficzne (USG) i tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej. W USG stwierdza się poszerzenie dróg żółciowych na całym ich przebiegu. Podobne zmiany wykrywa tomografia komputerowa, która dodatkowo różnicuje pochodzenie zmiany i ocenia stopień zaawansowania nowotworu. Rezonans magnetyczny (MRCP) z 85—100% dokładnością określa miejsce występowania i stopień zwężenia dróg żółciowych. Wsteczna cholangiopankreatografia (ERCP) jest metodą diagnostyczną i terapeutyczną. Umożliwia ona pobranie biopsji ze zmienionej chorobowo brodawki, a po zakontrastowaniu dróg żółciowych, dokładną ocenę miejsca i stopnia zwężenia dróg żółciowych. Jednak pewną diagnozę ustala się zwykle dopiero na podstawie zbadania całego preparatu histopatologicznego po zabiegu operacyjnym.

Jakie są sposoby leczenia?

Tylko leczenie operacyjne daje szansę całkowitego wyleczenia. We wczesnej fazie choroby możliwe jest wykonanie resekcji brodawki Vatera – ampulektomii. Wiąże się ona jednak z wysokim ryzykiem miejscowej wznowy procesu nowotworowego. Dlatego zwykle wykonuje się rozległy zabieg operacyjny z usunięciem całej dwunastnicy i trzustki. Wskazaniem do wykonania ampulektomii jest tylko pewne rozpoznanie łagodnej zmiany w obrębie brodawki Vatera. W przypadku zaawansowania choroby i nieresekcyjności zmiany, możliwe jest jedynie leczenie paliatywne: endoskopowa papilotomia (nacięcie brodawki Vatera) z drenażem dróg żółciowych.

Czy możliwe jest całowite

Na ogół całkowite wyleczenie jest niemożliwe. Leczenie ma na celu łagodzenie objawów, szczególnie wywołanych przez zaburzenia odpływu żółci.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Po wypisaniu ze szpitala pacjent pozostaje pod opieką poradni chorób wątroby (hepatologicznej) oraz lekarza rodzinnego. Należy przestrzegać zaleceń dietetycznych oraz przyjmować leki o działaniu wspomagającym.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Nie ma metod zapobiegania rakowi brodawki Vatera.

20.03.2014
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?