Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Badania serologiczne w celiakii

lek. Magdalena Przybylska-Feluś
Badania serologiczne w celiakii
Fot. iStockphoto

Na czym polegają badania serologiczne w celiakii?

Badania serologiczne to oznaczenie obecności i stężenia przeciwciał. Przeciwciała najczęściej oznacza się w surowicy krwi. W diagnostyce serologicznej celiakii posługujemy się przeciwciałami przeciwko:

  • endomysium mięśni gładkich (EmA),
  • transglutaminazie tkankowej (tTG),
  • deamidowanej gliadynie (DGP).

W przeszłości w diagnostyce serologicznej celiakii badano obecność przeciwciał antygliadynowych (AGA) i antyretikulinowych (ARA) – aktualnie ich oznaczanie nie jest zalecane ze względu na niewielką wartość diagnostyczną.

Jakie są wskazania do badania?

Badania serologiczne celiakii wykonuje się w trzech sytuacjach:

  • jako badanie diagnostyczne u osób z podejrzeniem celiakii,
  • badanie przesiewowe osób o zwiększonym ryzyku zachorowania na celiakię (np. u krewnych I stopnia, chorych z niedoborem immunoglobuliny A, cukrzycą typu 1 itd.),
  • w ramach oceny przestrzegania diety bezglutenowej.

Przeciwciała w kierunku celiakii standardowo oznacza się w klasie IgA. Ze względu na częstsze współwystępowanie z celiakią niedoboru immunoglobuliny A konieczne jest oznaczenie całkowitego stężenia IgA u chorego. Przy małym stężeniu IgA przeciwciała w kierunku celiakii oznaczane są w innych klasach.

U osób z dużym klinicznym prawdopodobieństwem celiakii badania serologiczne wykonuje się równolegle z badaniem mikroskopowym wycinka błony śluzowej dwunastnicy pobranego podczas gastroskopii. Dodatni wynik obydwu badań potwierdza rozpoznanie celiakii, natomiast w przypadku uzyskania ujemnych wyników w obydwu badaniach celiakia jest mało prawdopodobna.

U pacjentów z małym prawdopodobieństwem celiakii ocenianym na podstawie danych klinicznych diagnostyka najpierw obejmuje badania serologiczne celiakii. Dodatni wynik badań serologicznych wskazuje na zasadność wykonania gastroskopii z pobraniem wycinków do oceny histopatologicznej. Ujemny wynik badań serologicznych w tej grupie oznacza małe prawdopodobieństwo celiakii.

W przypadkach niejasnych bądź wątpliwych wykonuje się badania genetyczne.

Jak przebiega badanie?

Metody oceny przeciwciał przeciwko endomysium i przeciwko transglutaminazie różnią się. Obecność przeciwciał przeciwko endomysium ustala się na podstawie testu immunofluorescencji pośredniej. Natomiast obecność przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej ocenia się za pomocą metody ELISA.

Jak przygotować się do badania?

Badania serologiczne w kierunku celiakii wykonuje się w surowicy krwi. Do oznaczenia obecności oraz stężenia przeciwciał konieczne jest pobranie krwi.

Ważne, by badania serologiczne w kierunku celiakii wykonywać w okresie spożywania glutenu w diecie. U osób z nierozpoznaną lub niepotwierdzoną celiakią, które na własną rękę przeszły na dietę bezglutenową, wyniki mogą być fałszywie ujemne.

Jakie są przeciwwskazania do badania?

Nie ma ogólnomedycznych przeciwwskazań do wykonywania badań serologicznych w kierunku celiakii.

Jakie powikłania mogą wystąpić po wykonaniu badania? Jak postępować po badaniu?

Badanie serologiczne w kierunku celiakii nie wiąże się z żadnymi powikłaniami poza tymi, które mogą wystąpić w związku z wykonaniem nakłucia żyły do pobrania próbki krwi.

21.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?