Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Powiększenie wątroby

lek. Kornel Gajewski
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii
SP CSK im. prof. K. Gibińskiego SUM w Katowicach
Powiększenie wątroby
Położenie wątroby

Co to jest powiększenie wątroby i jaki jest mechanizm jego powstawania?

Powiększenie wątroby, czyli hepatomegalia, to niespecyficzny objaw, za którym mogą stać rozmaite przyczyny. Za powiększeniem wątroby przemawia obecność stłumienia wątrobowego podczas opukiwania klatki piersiowej i brzucha w linii środkowoobojczykowej ponad 12 cm u kobiet i ponad 15 cm u mężczyzn. Czasem hepatomegalia określana jest również jako wątroba wyczuwalna w badaniu palpacyjnym (dotykiem) ponad 2 cm poniżej prawego łuku żebrowego. Do powiększenia wątroby może dojść na skutek zwiększenia objętości łożyska naczyniowego i dróg żółciowych, powiększenia komórek wątrobowych, tkanki śródmiąższowej wątroby, rozrostu nowotworowego pierwotnego lub przerzutowego, ropni lub torbieli wątroby.

Powiększenie wątroby może się wiązać z upośledzeniem jej prawidłowego działania, co czasem stanowi poważne zagrożenie zdrowotne. Najważniejsze funkcje wątroby to synteza licznych białek (czynników krzepnięcia, albuminy, enzymów), wytwarzanie i wydzielanie żółci, neutralizacja toksyn, udział w metabolizmie kwasów nukleinowych, magazynowanie węglowodanów i witamin czy udział w termoregulacji.

Powiększenie wątroby
Ryc. 1. Wątroba leży w prawym podżebrzu pod przeponą, częściowo przechodząc do górnego nadbrzusza i lewego podżebrza.

Jakie są najczęstsze przyczyny powiększenia wątroby?

Wątroba wyczuwalna poniżej łuków żebrowych nie zawsze musi być objawem choroby. Może to być związane z niższym fizjologicznym położeniem lub z jej przemieszczeniem na przykład na skutek wysięku w opłucnej. Zwiększenie obwodu brzucha wywołane wzdęciami lub otyłością również może być mylnie interpretowane jako skutek powiększenia wątroby.

Prawidłowa wielkość wątrobyPowiększenie wątroby
Ryc. 2. Prawidłowa wielkość wątroby i wątroba powiększona




Za powiększeniem wątroby stać mogą następujące przyczyny:

Co robić w przypadku wystąpienia powiększenia wątroby?

Powiększenie wątroby rzadko można stwierdzić samodzielnie – zwykle jest ono rozpoznawane wstępnie przez lekarza w trakcie badania przy rutynowej wizycie w gabinecie lub przy wykonywaniu USG jamy brzusznej z innych przyczyn. Powiększenie wątroby może zwrócić na siebie uwagę w przypadku wystąpienia towarzyszących objawów, np. uczucia pełności w brzuchu, bólu (związanego z rozciąganiem torebki wątroby bądź uciskiem sąsiednich narządów), żółtaczki, świądu, nudności i wymiotów, obrzęków obwodowych, zmian zabarwienia stolca.

Powiększenie wątroby, zwłaszcza w przypadku współistnienia objawów wymienionych powyżej, powinno skłonić do przeprowadzenia dokładniejszej diagnostyki w celu wykluczenia poważnych chorób. W pierwszej kolejności należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, który w razie potrzeby skieruje do lekarza specjalisty – hepatologa lub gastroenterologa.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z powiększoną wątrobą?

W pierwszej kolejności lekarz zapyta o historię przebytych i towarzyszących chorób. Należy przygotować sobie listę przyjmowanych leków i suplementów diety. W trakcie wizyty powiększona wątroba może skłonić lekarza do zadania następujących pytań:

  • Czy występują jakieś inne objawy? Ból brzucha, uczucie pełności? Zażółcenie powłok skórnych, błon śluzowych, oczu?
  • Czy w ostatnim czasie wystąpiły wymioty, gorączka?
  • Czy stolce są jasne, odbarwione lub czarne, smoliste?
  • Czy spożywa się alkohol i w jakiej ilości?

W następnej kolejności lekarz może starać się potwierdzić powiększenie wątroby w badaniach obrazowych:

  • USG jamy brzusznej – najłatwiej dostępne badanie umożliwiające ocenę wielkości i stanu wątroby; w przypadku osób otyłych, z ranami lub bolesnymi zmianami skórnymi albo kobiet w ciąży badanie USG wątroby może być utrudnione lub wręcz niemożliwe,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny.

Badania laboratoryjne krwi mogą dostarczyć informacji na temat wydolności wątroby oraz ogólnej kondycji organizmu.

Pomocne badania diagnostyczne to:

  • morfologia krwi obwodowej,
  • stężenia OB i CRP – markery stanu zapalnego,
  • aktywność aminotransferaz – ALT, AST,
  • wskaźniki cholestazy – ALP, GGTP, bilirubina,
  • stężenia lipidów,
  • immunologiczne testy w kierunku zakażeń wirusowych (WZW B i C, mononukleoza zakaźna, CMV).

Dodatkowe, bardziej celowane, badania diagnostyczne mogą obejmować:

  • występowanie przeciwciał typowych dla chorób autoimmunologicznych,
  • ocenę drożności dróg żółciowych – endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ERCP), cholangio-MR,
  • ocenę wydolności serca – badanie echokardiograficzne,
  • biopsję wątroby.


Powiększenie wątroby: znajdź gastrologa w twojej okolicy


29.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?