Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Deksametazon (opis profesjonalny)

Działanie

Syntetyczny glikokortykosteroid, fluorowana pochodna prednizonu o długotrwałym i silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym, immunosupresyjnym. Przeciwzapalnie działa 6,5 razy silniej niż prednizon i 30 razy silniej niż hydrokortyzon, nie działając na przyczynę. Zmniejsza gromadzenie się leukocytów i ich adhezję do śródbłonka, hamuje proces fagocytozy i rozpad lizosomów, zmniejsza liczbę limfocytów, eozynofili, monocytów, blokuje zależne od IgE wydzielanie histaminy i leukotrienów. Hamuje syntezę i uwalnianie cytokin: interferonu γ, interleukin IL-1, IL-2, IL-3, IL-6, TNF-α, GM-CSF. Hamując aktywność fosfolipazy A2 poprzez lipokortynę, nie dopuszcza do uwalniania kwasu arachidonowego, a w konsekwencji do syntezy mediatorów zapalenia (leukotrienów i prostaglandyn). Hamuje przepuszczalność naczyń kapilarnych, zmniejsza obrzęk. Praktycznie nie wykazuje działania mineralokortykosteroidowego, dlatego może być stosowany, gdy w przewlekłym leczeniu prednizonem występuje nadciśnienie tętnicze lub obrzęki. Wpływa na gospodarkę węglowodanową, białkową (zwiększa katabolizm, stężenie glukozy, mocznika i kwasu moczowego we krwi), nasila lipolizę i wpływa na redystrybucję tłuszczu w ustroju. Stosowany długotrwale prowadzi do centralnego rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Zmniejsza wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego oraz zwiększa wydalanie z moczem jonów wapnia. Nasila resorpcję i upośledza tworzenie kości. Wykorzystywany w diagnostyce endokrynologicznej z uwagi na specyficzną zdolność hamowania czynności kory nadnerczy. Po podaniu p.o. jego dostępność biologiczna wynosi 78%. Po podaniu i.v. osiąga stężenie maks. w surowicy po 10–30 min, a po podaniu i.m. po 60 min. Wiąże się z białkami osocza w 68%. t1/2 wynosi ok. 190 min. Stosowany miejscowo prawie nie wchłania się do krwi.

Wskazania

Wstrząs, obrzęk mózgu, niektóre przypadki ostrej niedoczynności kory nadnerczy. Przewlekła kortykoterapia pozasubstytucyjna: wrodzony przerost nadnerczy (głównie u osób po zakończeniu wzrastania), zapalenie tarczycy, ostre RZS, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i inne kolagenozy, nerczyca lipidowa, zaostrzenia w astmie o ciężkim przebiegu, ostry obrzęk naczynioruchowy, białaczka limfatyczna i szpikowa, agranulocytoza, zespoły toksyczne w chorobach zakaźnych. Okulistyka: ostre i przewlekłe alergiczne i zapalne choroby gałki ocznej – zapalenie przedniego odcinka (spojówek, twardówki, rogówki bez uszkodzenia nabłonka, tęczówki i ciała rzęskowego), zapalenie tylnego odcinka (naczyniówki, siatkówki, nerwu wzrokowego), zapalenie współczulne błony naczyniowej oraz po zabiegach operacyjnych i urazach (nie wcześniej niż 7 dni po urazie lub operacji). W przypadku oparzeń termicznych lub chemicznych oczu – w późniejszym terminie. W postaci implantu do ciała szklistego stosowany również w obrzęku plamki spowodowanym niedrożnością gałązki żyły środkowej siatkówki lub niedrożnością żyły środkowej siatkówki. Dermatologia: pęcherzyca, rumień wysiękowy wielopostaciowy, erytrodermia, niektóre postacie łuszczycy, choroby alergiczne skóry, pokrzywka, ostry wyprysk, dermatozy kontaktowe, liszaj pokrzywkowy, odczyny po ukąszeniach owadów. Diagnostyczne: test hamowania deksametazonem (różnicowanie postaci nadczynności kory nadnerczy), diagnostyka hipogonadyzmu u mężczyzn, różnicowanie pochodzenia wirylizacji u kobiet.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zespół Cushinga, osteoporoza, opryszczka lub inne wirusowe choroby spojówek i rogówki, gruźlica, ostre stany wysiękowe, choroby wirusowe, grzybicze, psychozy. Ostrożnie w nadciśnieniu tętniczym, niewydolności nerek i u chorych na cukrzycę. Nie stosować 8 tyg. przed szczepieniami ochronnymi i 2 tyg. po nich. Nie stosować na skórę twarzy. W przypadku kropli do oczu: bakteryjne lub grzybicze choroby gałki ocznej, choroby rogówki, w przebiegu których występują ubytki nabłonka, jaskra, zaćma. W przypadku implantu do ciała szklistego: czynne lub podejrzewane zakażenie oka lub jego okolicy, zaawansowana jaskra, której nie można w wystarczającym stopniu kontrolować wyłącznie lekami.

Interakcje

Deksametazon osłabia działanie leków przeciwzakrzepowych i hipoglikemizujących. Nasila działanie toksyczne glikozydów naparstnicy, w skojarzeniu z lekami moczopędnymi zwiększa utratę potasu z moczem. Równoczesne stosowanie NLPZ powoduje zwiększenie ryzyka wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego. Barbiturany, glutetimid, leki przeciwpadaczkowe i przeciwhistaminowe, ryfampicyna oraz efedryna osłabiają działanie deksametazonu, a estrogeny je nasilają.

Działania niepożądane

Leczenie krótkotrwałe: zwiększenie ryzyka krwawień z przewodu pokarmowego, obniżenie tolerancji glukozy, większa podatność na zakażenia. Leczenie długotrwałe (>2 tyg.): twarz „księżyca w pełni”, sylwetka cushingoidalna, osłabienie siły mięśniowej, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, zaburzenia miesiączkowania, hirsutyzm, impotencja, rozstępy skórne, trądzik posteroidowy, wylewy krwawe, opóźnienie gojenia ran, jaskra, zaćma, depresja lub euforia, owrzodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, aseptyczne zapalenie kości, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zahamowanie czynności hormonalnej i zanik kory nadnerczy, zakrzepica, zaburzenia immunologiczne, zapalenie naczyń. Szczegółowe informacje – patrz: zarejestrowane materiały producenta.

Ciąża i laktacja

Kategoria C. Ostrożnie w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie

P.o. Dawkowanie indywidualne, w zależności od przebiegu choroby i stanu chorego. Dorośli: 0,5–16 mg/d w 2–3 daw. podz. z zachowaniem naturalnego rytmu dobowego wydzielania glikokortykosteroidów. Dzieci do 1. rż.: 0,25–1 mg/d, 1.–12. rż.: do 2 mg/d. Po uzyskaniu zadowalającej odpowiedzi klinicznej dawkę stopniowo zmniejszać do najmniejszej dawki skutecznej. W leczeniu wstrząsu przez 2–3 dni, w leczeniu obrzęku mózgu 5–7 dni. W ostrych chorobach alergicznych po pierwszej dobie terapii pozajelitowej zastępuje się ją terapią doustną. Leczenie paliatywne nowotworów: 8–16 mg/d p.o., stopniowo zmniejszać do 4–12 mg/d. Zapobieganie wymiotom i ich leczenie w przypadku stosowania cytostatyków: dzień przed chemioterapią podać 8 mg p.o., w czasie podawania cytostatyków 8–12 mg i.v., a następnie przez 2 dni 16–24 mg w 3 daw. podz. p.o., i.v. lub głęboko i.m. w postaci soli sodowej fosforanu deksametazonu 0,5–9 mg/d. W ciężkich stanach do 20 mg/d. We wrodzonym przeroście kory nadnerczy 0,5–1,5 mg/d (łącznie z mineralokortykosteroidami). Dostawowo lub okołostawowo: w reumatologii 0,2–6 mg w odstępach 3–5 dni do 2–3 tyg. Dzieci od 2. mż. 0,1 mg/kg mc./d i.m. lub i.v., 1 ×/d lub w 2–4 daw. podz. przez 2–4 dni. Miejscowo: leczenie okulistyczne w ostrych stanach zapalnych do worka spojówkowego 1–2 krople 4–5 ×/d przez 2 dni, a następnie 3–4 ×/d przez 4–6 dni; w leczeniu przewlekłym 2 ×/d przez 3–6 tyg. Czas leczenia nie może przekraczać 6 tyg. Po operacjach lub urazach oka: w dniu operacji lub następnego dnia po operacji przeciwjaskrowej filtrującej; od 8. dnia po operacji usunięcia zaćmy, operacji zeza, odwarstwionej siatkówki, po urazie. W zależności od nasilenia objawów zapalnych 1–2 krople 2–4 ×/d przez 2–4 tyg. Do ciała szklistego: 1 implant do zmienionego chorobowo oka, nie zaleca się jednoczesnego podawania do obu oczu; podanie kolejnych dawek rozważać indywidualnie. Dermatologia: w postaci aerozolu 2–4 ×/d na zmiany chorobowe na skórze.

Uwagi

W czasie leczenia okulistycznego kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz rogówkę. Dawkę deksametazonu należy stopniowo zmniejszać w miarę ustępowania objawów do najmniejszej dawki skutecznej. Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny zdejmować je w trakcie zakraplania leku i zakładać ponownie co najmniej 15 min później.

Preparaty na rynku polskim zawierające deksametazon

Dexamethason 0,1% WZF (krople do oczu, zawiesina)
Dexamethasone Krka (tabletki)
Dexapolcort (aerozol)
Ozurdex (implant do ciala szklistego)
Pabi-Dexamethason (tabletki)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.