Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Prednizolon (piwalan prednizolonu) (opis profesjonalny)

Działanie

Syntetyczny glikokortykosteroid pochodna kortyzonu, wykazujący działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i hamujące reakcje alergiczne. Działanie przeciwzapalne 5 mg prednizolonu jest równoważne działaniu 20 mg hydrokortyzonu, 0,75 mg deksametazonu oraz 0,6 mg betametazonu. Działanie mineralokortykoidowe prednizolonu stanowi ok. 60% aktywności hydrokortyzonu. Prednizolon wpływa objawowo na rozwój zapalenia, nie działając na przyczynę. Zmniejsza gromadzenie się leukocytów i ich adhezję do śródbłonka, hamuje proces fagocytozy i rozpad lizosomów, zmniejsza liczbę limfocytów, eozynofili, monocytów, blokuje zależne od IgE wydzielanie histaminy i leukotrienów. Hamuje syntezę i uwalnianie cytokin: interferonu γ, interleukin IL-1, IL-2, IL-3, IL-6, TNF-α, GM-CSF. Hamując aktywność fosfolipazy A2 poprzez lipokortynę, nie dopuszcza do uwalniania kwasu arachidonowego, a w konsekwencji do syntezy mediatorów zapalenia (leukotrienów i prostaglandyn). Hamuje przepuszczalność naczyń kapilarnych, zmniejsza obrzęk. Nasila działanie egzo- i endogennych katecholamin. Poprzez sprzężenie zwrotne ujemne blokuje wydzielanie ACTH (może prowadzić do rozwoju niedoczynności kory nadnerczy). Wpływ na gospodarkę węglowodanową przejawia się w postaci zwiększenia glikemii, zmniejszenia zużycia glukozy i zwiększenia zawartości glikogenu w wątrobie. Wykazuje wpływ na gospodarkę białkową (nasila katabolizm i wtórnie zwiększa ilość kwasu moczowego i azotu w moczu), na gospodarkę tłuszczową (nasila lipolizę, zwiększa uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej, w trakcie długotrwałego stosowania prowadzi do nieprawidłowej redystrybucji tłuszczu i charakterystycznego rozmieszczenia tkanki tłuszczowej), wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową (zwiększa kaliurię, zatrzymuje sód i wodę w ustroju), nasila resorpcję i upośledza tworzenie tkanki kostnej, zmniejsza wchłanianie jonów wapnia z przewodu pokarmowego i nasila kalciurię (może prowadzić do zahamowania wzrostu u dzieci i do rozwoju osteoporozy). Podany p.o. wchłania się dobrze, pokarm zwalnia wchłanianie, ale nie wpływa na całkowitą dostępność biologiczną leku. Dostępność biologiczna po podaniu p.o. wynosi 70–95%. Z białkami osocza wiąże się w 90–95% w stężeniu poniżej 200 ng/ml i ok. 70% w stężeniu powyżej 1 μg/ml. Zmniejszenie stopnia wiązania z białkami w takich stanach, jak: hipoalbuminemia, w przebiegu marskości wątroby, zespole nerczycowym, w podeszłym wieku, nadczynności tarczycy. t1/2 wynosi 1,7–2,7 h (ulega skróceniu w nadczynności tarczycy, wydłużeniu u osób w podeszłym wieku). Lek jest metabolizowany w wątrobie i wydalany z żółcią oraz moczem w 17–35%. Przenika przez barierę łożyska i jest wydzielany do pokarmu kobiecego w ok. 1%. Po podaniu p.o. efekt działania pojawia się po ok. 1–2 h. Trimetylooctan prednizolonu jest pochodną wyłącznie do stosowania miejscowego. Dobrze przenika do skóry właściwej. Prawie się nie wchłania do krążenia ogólnego. Wodorobursztynian prednizolonu – pochodna rozpuszczalna w wodzie do stosowania pozajelitowego.

Wskazania

Leczenie objawowe: hiperkalcemia w przebiegu chorób nowotworowych; choroby tkanki łącznej (wspomagająco i zwykle krótkotrwale) – łuszczycowe zapalenie stawów, RZS, toczeń układowy, początkowy okres choroby reumatycznej, ostre nieswoiste zapalenie kaletki maziowej, ostre dnawe zapalenie stawów; choroby skóry – pęcherzyce, ciężki rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, ciężka łuszczyca; choroby alergiczne – postaci ciężkie w przebiegu: astmy, kontaktowego zapalenia skóry, atopowego zapalenia skóry, choroby posurowiczej, reakcje nadwrażliwości na leki; ostre i przewlekłe alergiczne i zapalne procesy ciężkiego stopnia dotyczące gałki ocznej; przewlekłe choroby przewodu pokarmowego – wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego i Crohna; choroby układu oddechowego – sarkoidoza, zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli, zachłystowe zapalenie płuc, piorunująca lub rozsiana gruźlica z równoczesną chemioterapią; choroby hematologiczne – niedokrwistość hemolityczna nabyta, niedokrwistość aplastyczna wrodzona, wtórna małopłytkowość; choroby nowotworowe – jako postępowanie paliatywne: białaczki i chłoniaki u dorosłych, ostra białaczka u dzieci; zespół nerczycowy bez mocznicy samoistny lub w przebiegu tocznia rumieniowatego trzewnego (LED) w celu wywołania diurezy i/lub zmniejszenia białkomoczu; gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym z równoczesną chemioterapią; włośnica zlokalizowana w OUN lub w m. sercowym; w tężcu jako leczenie wspomagające. Wodorobursztynian prednizolonu: stosowany we wstrząsie anafilaktycznym, pourazowym (w urazach wielonarządowych), pochodzenia sercowego, w ciężkich przypadkach chorób zakaźnych, obrzęku mózgu, obrzęku płuc (spowodowanym toksycznym uszkodzeniem płuc), w oparzeniach, ostrych zatruciach u dzieci, w stanie astmatycznym, zapaleniu krtani ze znacznym obrzękiem oraz w ostrej niewydolności kory nadnerczy. W okulistyce: przewlekłe nietypowe alergiczne zapalenia spojówek i brzegów powiek, zapalenie rogówki (bez uszkodzeń nabłonka), zapalenie nadtwardówki i twardówki, zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej, stany zapalne po urazach lub zabiegach chirurgicznych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na lek. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, niewydolność nerek, osteoporoza, zakażenia bakteryjne, wirusowe, zakażenia grzybicze układowe i oczu, pełzakowica, gruźlica (z wyjątkiem wcześniej wymienionych wskazań), jaskra, zaburzenia psychiczne. Nie stosować 8 tyg. przed szczepieniami ochronnymi, 2 tyg. po szczepieniach. Do względnych przeciwwskazań należą: choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, ostra i przewlekła niewydolność serca, cukrzyca, choroba zakrzepowo-zatorowa, podeszły wiek, gruźlica w wywiadzie. W postaci kropli do oczu dodatkowo: ubytki nabłonka rogówki, rany rogówki.

Interakcje

Przyspieszenie metabolizmu prednizolonu w trakcie równoczesnego stosowania: fenobarbitalu, fenytoiny, ryfampicyny, efedryny. Efekt działania prednizolonu zwiększają: estrogeny i doustne środki antykoncepcyjne. Stosowany razem z diuretykami (głównie pętlowymi) zwiększa utratę potasu, razem z glikozydami naparstnicy – zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. Prednizolon hamuje (rzadko nasila) działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (wskazana modyfikacja dawkowania). Nasila działania niepożądane NLPZ (głównie na przewód pokarmowy).

Działania niepożądane

Ryzyko ujawnienia się działań niepożądanych zwiększa się wraz z wydłużeniem czasu leczenia. Najczęstsze to: zatrzymanie wody i sodu w organizmie, hipokaliemia, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca u podatnych chorych, ryzyko wystąpienia zakrzepów (szczególnie u chorych unieruchomionych), nadciśnienie tętnicze, osłabienie mięśniowe, miopatia posteroidowa, zmniejszenie masy mięśniowej, osteoporoza, patologiczne złamania kości długich, choroba wrzodowa (perforacje, krwotok), zapalenie trzustki, zaniki skóry, zwiększona podatność na uszkodzenia, wybroczyny i wylewy podskórne, wzmożona potliwość, trądzik, rozstępy, utrudnione gojenie ran, hamowanie reakcji na testy alergiczne; zawroty i bóle głowy, zaburzenia psychiczne, drgawki, objawy rzekomego guza mózgu (zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego i obrzęk tarczy n. wzrokowego), zaburzenia miesiączkowania, jatrogenny zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórne zahamowanie reaktywności osi przysadkowo-nadnerczowej (ujawnienie się objawów w sytuacjach stresowych – uraz, zabieg, zakażenie), zmniejszenie tolerancji węglowodanów do wystąpienia cukrzycy włącznie, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę, zaćma, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, jaskra wtórna. Powoduje ujemny bilans azotowy i zwiększoną podatność na zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze. Może wywoływać reakcje alergiczne. Po zastosowaniu kropli do oczu: podrażnienie spojówek, pieczenie, swędzenie, rzadziej nieswoiste zapalenie spojówek.

Ciąża i laktacja

Kategoria C. Nie stosować w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie

Dawkowanie indywidualne. Zwykle rozpoczyna się od dużych dawek, a następnie stopniowo się je zmniejsza. Podawanie prednizolonu powinno odbywać się zgodnie z rytmem dobowym wydzielania hormonów przez korę nadnerczy. W sytuacji stresowej (zakażenie, zabieg) może być konieczne zwiększenie dawki. Dawki podtrzymujące podaje się w godzinach rannych codziennie lub (gdy jest to możliwe) co drugi dzień. W trakcie długo trwającego leczenia ze względu na supresję wydzielania endogennych kortykosteroidów, lek należy odstawiać stopniowo. Schemat zmniejszania dawek zależy od wskazania, stanu pacjenta, tolerancji i okresu leczenia. W leczeniu dużymi dawkami zmniejsza się dawki zwykle o 1 mg/kg mc., w krótkim okresie leczenia o 2,5–5 mg co 2–7 dni. Jeśli lek był podawany w dawce 30 mg/d krócej niż 7 dni, można go odstawić bez ryzyka zahamowania osi przysadkowo-nadnerczowej. Ogólne schematy leczenia: dorośli i dzieci po 14. rż.: p.o. początkowo 5–60 mg/d, w niektórych przypadkach początkowa dawka dobowa może być większa. Dzieci do 14. rż.: p.o. początkowo 1–2,5 mg/kg mc./d, w niektórych przypadkach do 5 mg/kg mc./d. Leczenie podtrzymujące powinno być prowadzone możliwie krótko. W leczeniu przewlekłym dawkę obliczoną na 48 h można podawać o godzinie 8.00 rano co 2. dzień. Obserwować chorego przez rok po zaprzestaniu długotrwałej terapii glikokortykosteroidami. Wodorobursztynian prednizolonu jest przeznaczony do podawania i.v. (powoli), we wlewie kroplowym oraz i.m. W stanach zagrożenia życia podaje się 1–3 g, a następnie dawkę zmniejsza się w zależności od stanu klinicznego, podając 250–500 mg co 4–12 h. Dawka dla dzieci wynosi ok. 3 mg/kg mc. W ostrej niewydolności nadnerczy podaje się początkowo 50–100 mg. Trimetylooctan prednizolonu jest przeznaczony do stosowania miejscowego – zmienione miejsca na skórze smarować 2–3 ×/d. W okulistyce 1–2 krople 2–4 ×/d do worka spojówkowego. Nie stosować dłużej niż 2 tyg.

Uwagi

Może maskować objawy zakażenia, nasilać niestabilność emocjonalną (zaburzenia psychiczne). Działanie leku jest nasilone u chorych ze współistnieniem niedoczynności tarczycy, marskości wątroby. Lek stosować ze szczególną ostrożnością we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, jeżeli istnieje zagrożenie perforacją lub zakażeniem bakteriami, w uchyłkowatości jelit, w świeżych zespoleniach jelitowych, w nieczynnej lub czynnej chorobie wrzodowej, w niewydolności nerek, w nadciśnieniu tętniczym, w cukrzycy, osteoporozie, a także w myasthenia gravis, jaskrze, w chorobach psychicznych oraz u dzieci. Leku nie powinno się stosować w ciąży. Jeśli lek był stosowany podczas ciąży, należy monitorować objawy niewydolności nadnerczy u noworodka. W trakcie stosowania kropli ocznych nie należy nosić soczewek kontaktowych lub zakładać je co najmniej 15 min po podaniu leku.

Preparaty na rynku polskim zawierające prednizolon (piwalan prednizolonu)

Mecortolon (krem)

Zobacz też

Fundacja "Tak, mam łuszczycę"
Pomorskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę "Fala Nadziei"
Świętokrzyskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę
Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę PSORIASIS
Dolnośląskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Łuszczycę i LZS
Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę w Lublinie

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.