Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Toksyna botulinowa A (opis profesjonalny)

Działanie

Toksyna botulinowa typu A (BTX-A) jest egzotoksyną wytwarzaną przez laseczki Clostridium botulinum. Zbudowana jest z 2 łańcuchów – lekkiego (50 kD) i ciężkiego (100 kD) połączonych mostkiem disiarczkowym. Toksyna botulinowa typu A jest silną trucizną biologiczną. Łączy się trwale z płytką nerwowo-mięśniową, poraża przewodnictwo nerwowo-mięśniowe poprzez fragmentację białka SNAP-25 (synaptosomal protein) niezbędnego w procesie uwalniania acetylocholiny z zakończeń presynaptycznych. Po wstrzyknięciu do mięśnia początkowo następuje szybkie wiązanie ze specyficznymi powierzchniowymi receptorami komórkowymi o wysokim powinowactwie do toksyny, następnie toksyna jest przenoszona poprzez błonę komórkową na drodze endocytozy z udziałem receptorów pośredniczących, ostatecznie toksyna jest uwalniana do cytosolu. Procesowi temu towarzyszy postępujące hamowanie uwalniania acetylocholiny. Początek działania widoczny jest po 2–3 dniach, maks. działanie występuje po ok. 2–6 tyg. i utrzymuje się przez 2–4 mies. Leczniczo stosuje się bardzo małe dawki, a działanie toksyny botulinowej ogranicza się do okolicy podania.

Wskazania

Dynamiczna stopa końska spowodowana spastycznością u dzieci w wieku 2 lat i starszych z mózgowym porażeniem dziecięcym. Połowiczy kurcz twarzy. Kurcz powiek. Kurczowy kręcz szyi. Spastyczność kończyny górnej po udarze mózgu. Pierwotna, nadmierna potliwość pach, niereagująca na leczenie miejscowe. Leczenie zmarszczek gładzizny czoła spowodowanych nadmiernym kurczeniem się mięśni. Profilaktyka bólów głowy u dorosłych z przewlekłą migreną (bóle głowy występujące co najmniej 15 dni w miesiącu).

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, zakażenie w miejscu wstrzyknięcia. Leku nie należy stosować w leczeniu spastyczności u pacjentów z utrwalonym przykurczem. Stosować bardzo ostrożnie w przypadku subklinicznych lub pełnoobjawowych zaburzeń przewodzenia nerwowo-mięśniowego, ze względu na możliwość nadmiernego osłabienia mięśni. Szczegółowe informacje dotyczące przeciwwskazań – patrz: zarejestrowane materiały producenta. Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej należy zapewnić dostęp do odpowiedniego sprzętu i środków medycznych. Istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach zgonu na skutek zaburzeń połykania, zapalenia płuc lub innych powikłań po podaniu leku; w przypadku wystąpienia niepokojących objawów (trudności w mowie, połykaniu lub oddychaniu) konieczne jest zapewnienie właściwej opieki medycznej. Zbyt częste podawanie toksyny botulinowej lub stosowanie zbyt dużych dawek może prowadzić do wytworzenia przeciwciał neutralizujących i w konsekwencji oporności na leczenie. Zwiększanie aktywności pacjenta po leczeniu powinno następować stopniowo. Należy zachować ostrożność w przypadku stanu zapalnego w miejscu podawania leku oraz znacznego osłabienia lub zaniku mięśni wybranych do wstrzyknięć. Stosować ostrożnie u osób z obwodowymi neuropatiami ruchowymi. Ze względu na zawartość ludzkiej albuminy istnieje ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych. W przypadku podawania do mięśnia okrężnego oka możliwe jest zmniejszenie częstotliwości mrugania; należy zwracać uwagę na ewentualne zmiany w rogówce, a w razie ich wystąpienia zastosować odpowiednie leczenie. Ze względu na antycholinergiczne działanie leku należy zachować ostrożność u chorych z ryzykiem jaskry z zamykającym się kątem przesączania. W celu wykrycia ewentualnej pierwotnej choroby (np. nadczynności tarczycy, guza chromochłonnego) zaleca się przeprowadzenie badań nad przyczyną występowania nadmiernej potliwości pach.

Interakcje

Brak doniesień o istotnych klinicznie interakcjach. Teoretycznie, działanie toksyny botulinowej mogą nasilać antybiotyki aminoglikozydowe oraz inne leki wpływające na przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe; takie leki należy stosować ostrożnie u osób leczonych toksyną botulinową typu A.

Działania niepożądane

Podobnie jak w przypadkach innych wstrzyknięć mogą wystąpić reakcje miejscowe. W przypadku dynamicznej stopy końskiej najczęściej występują: ból nóg, zapalenie gardła, przypadkowe urazy, zapalenie oskrzeli, gorączka, zakażenia wirusowe, zapalenie ucha. Kurczowy kręcz szyi: najczęściej – zaburzenia połykania, niekiedy prowadzące do zachłyśnięć, rzadziej – osłabienie mięśni szyi, suchość w ustach oraz ogólne osłabienie, senność, objawy grypopodobne, zawroty głowy. Kurcz powiek i połowiczy kurcz twarzy: najczęściej obserwowano opadnięcie powieki, rzadziej – podwójne widzenie, porażenie środkowych mięśni twarzy, mogą wystąpić również: światłowstręt, łzawienie, podrażnienie spojówek, zapalenia rogówki i suchość oczu, zasinienia i puchnięcie powiek. Spastyczność kończyny górnej po wylewie: najczęściej osłabienie siły mięśniowej, oraz ból ramienia i reakcje miejscowe, rzadziej – zakażenie, objawy grypopodobne, suchość w jamie ustnej, ból, zaparcia, biegunka, zapalenie gardła, senność, parestezje, obrzęki, ból głowy. Nadmierna potliwość: często wyrównawcze pocenie się, rzadziej osłabienie siły mięśni i ból ramion, świąd. Zmarszczki gładzizny czoła: najczęściej opadnięcie powieki. Po głębokich lub niewłaściwie ukierunkowanych wstrzyknięciach toksyny botulinowej może wystąpić chwilowy paraliż innych, przyległych grup mięśni. Szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych – patrz: zarejestrowane materiały producenta. Nadmierne dawki mogą powodować odległe i poważne porażenia nerwowo-mięśniowe. Nie istnieje swoista surowica. W przypadku przedawkowania objawy nie są widoczne zaraz po przyjęciu, zaleca się obserwację przez kilka dni, leczenie szpitalne i ew. mechaniczną wentylację płuc.

Ciąża i laktacja

Brak wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania toksyny botulinowej u kobiet w ciąży. Nie powinno się stosować w okresie ciąży bez wyraźnej konieczności. Nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie

Patrz opisy preparatów.

Uwagi

Patrz opisy preparatów. Niezwłocznie po podaniu pacjentowi, lek pozostały w strzykawce lub fiolce należy zdezaktywować rozcieńczonym roztworem podchlorynu lub w autoklawie, po dodaniu niewielkiej ilości wody.

Preparaty na rynku polskim zawierające toksyna botulinowa A

Azzalure (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Bocouture (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Botox (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Dysport (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Vistabel (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Xeomin (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)

Zobacz też

Fundacja "Tak, mam łuszczycę"
Pomorskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę "Fala Nadziei"
Świętokrzyskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę
Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę PSORIASIS
Dolnośląskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Łuszczycę i LZS
Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę w Lublinie

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.