Formoterol

Formoterol – długo działający lek rozszerzający drogi oddechowe należący do grupy sympatykomimetyków. Aby wywołać efekt biologiczny, podobnie jak inne sympatykomimetyki, nie przenika do wnętrza komórki docelowej, lecz wiąże się ze specyficznymi receptorami występującymi w jej błonie komórkowej. Związanie leku z receptorem powoduje pobudzenie receptora i kaskadę procesów prowadzących do odpowiedzi komórki. Formoterol jest beta–mimetykiem, co oznacza, że jego działanie polega na wybiórczym pobudzaniu receptorów adrenergicznych typu beta. Formoterol stosowany jest jako lek wziewny w leczeniu astmy oskrzelowej oraz innych chorób przebiegających ze skurczem oskrzeli np. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Pobudzenie receptorów beta2 znajdujących się w komórkach mięśni gładkich oskrzeli prowadzi do rozszerzenia oskrzeli a pobudzenie receptorów beta2 w komórkach tucznych (mastocytach) układu oddechowego przeciwdziała rozwojowi reakcji alergicznej i stanu zapalnego. Działanie formoterolu na mięśnie gładkie oskrzeli powoduje więc ich rozkurcz i zapewnia poprawę wentylacji płuc a działanie na mastocyty hamuje uwalnianie z mastocytów czynników prozapalnych i mediatorów reakcji alergicznej (cytokin, prostaglandyn, leukotrienów i histaminy). Formoterol ogranicza zatem skutki miejscowego działania tych substancji takie jak: skurcz oskrzeli, wzmożone wydzielanie śluzu, przekrwienie błon śluzowych, obrzęki i nacieki komórek zapalnych. Działanie formoterolu rozpoczyna się po 1–3 min od momentu podania wziewnego i jest długotrwałe (>= 12 h). Rada Ekspertów Światowej Strategii Rozpoznawania, Leczenia i Prewencji Astmy GINA (Global Initiative for Asthma) zaleca aby w leczeniu astmy długo działające beta2–mimetyki (formoterol, salmeterol) stosować regularnie. Jednakże formoterol, ze względu na swój szybki początek działania, może być stosowany także doraźnie w celu zwalczenia objawów duszności. Stosowanie doraźne jest jednak dopuszczone (zalecane) tylko u tych pacjentów, którzy stosują regularnie leki przeciwzapalne (wziewne kortykosteroidy). Zgodnie z zaleceniami GINA, formoterol powinien być stosowany jedynie w leczeniu skojarzonym, z lekami przeciwzapalnymi (glikokortykosteroidami), i tylko wtedy gdy nie udaje się uzyskać właściwej kontroli astmy w oparciu o leki przeciwzapalne. Dołączenie formoterolu do stosowanych codziennie glikokortykosteroidów ma pomóc w złagodzeniu objawów astmy i zmniejszeniu częstości zaostrzeń astmy. Analogiczne stanowisko prezentuje amerykańska rządowa Agencja ds. Żywności i Leków FDA (Food and Drug Administration), która w informacji z dnia 18 lutego 2010 roku dotyczącej bezpieczeństwa stosowania leków, określa najnowsze zalecenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania długo działających beta–mimetyków w leczeniu astmy. FDA podkreśla i przypomina, że w leczeniu astmy ze względów bezpieczeństwa długo działające beta–mimetyki, w tym formoterol, nie mogą być stosowane jako jedyne leki, lecz wyłącznie jako leki dodatkowe do leków podstawowych (glikokortykosteroidów). Podanie wziewne formoterolu (z inhalatora lub nebulizatora) w porównaniu z podaniem doustnym nie tylko gwarantuje szybszy efekt działania leku ale także związane jest z mniejszym ryzykiem wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych choć nie można ich całkowicie wykluczyć. Po podaniu wziewnym większa część dawki zostaje w jamie ustnej i gardle, jest połykana i wchłania się do krążenia z przewodu pokarmowego. Pobudzenie receptorów beta2 w mięśniach szkieletowych może powodować lekkie drżenia mięśniowe a pobudzenie receptorów beta w sercu powoduje przyspieszenie czynności serca lub uczucie kołatania serca. Objawy te należą do najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem beta2–mimetyków. W przypadku formoterolu stosowanego zgodnie z zaleconym dawkowaniem działanie na układ krążenia jest nieznaczne i występuje sporadycznie. Podobnie jak wszystkie leki pobudzające receptory beta2, formoterol może powodować zmniejszenie stężenia jonów potasu w surowicy krwi (hipokaliemię). Napływ jonów potasu ze środowiska zewnętrznego do wnętrza komórki jest bowiem jednym z etapów działania tych leków. Objawy hipokaliemii mogą obejmować zaburzenia czynności serca, zaparcia, kurcze i bóle mięśni niekiedy ich porażenie.

Przeczytaj też artykuły

Preparaty na rynku polskim zawierające formoterol

Atimos (aerozol wziewny, roztwór) Foradil (proszek do inhalacji w kapsułkach twardych) Foramed (proszek do inhalacji w kapsułkach) Forastmin (proszek do inhalacji w kapsułkach twardych) Formoterol Easyhaler (proszek do inhalacji) Oxis Turbuhaler (proszek do inhalacji) Oxodil PPH (proszek do inhalacji w kapsułkach twardych) Zafiron (proszek do inhalacji w kapsułkach)

Zobacz substancje złożone zawierające formoterol

Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.