Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Badanie ostrości wzroku u dzieci

dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie
Badanie ostrości wzroku u dzieci
Fot. National Institutes of Health

Opis badania

Testy uprzywilejowanego spojrzenia (preferential looking test; tablice Tellera) wykorzystują naturalny odruch: kiedy w polu widzenia pojawi się jakikolwiek bodziec wzrokowy, bezwiednie kierujemy na niego nasz wzrok. Testy składają się z serii prostokątnych tablic, na których widnieją czarno-białe paski na szarym tle. W centrum każdej z tablic mieści się otwór, a paski mogą znajdować się albo po jego prawej, albo po lewej stronie. Grubość pasków (tzw. frekwencja przestrzenna) jest odpowiednio dobrana, aby można było ocenić ostrość wzroku (zmierzyć wartość kątową) ze ściśle określonej odległości, z jakiej wykonuje się badania. Dziecko sadza się na kolanach opiekuna i zasłania się niebadane oko. Przed nimi znajduje się tekturowa konstrukcja przypominająca teatrzyk dla dzieci, która służy skupieniu uwagi małego pacjenta, tak aby nie rozglądał się on na boki. Badający siada na wprost przed dzieckiem i w okienku „teatrzyku” trzyma przed sobą tablice, sam nie wiedząc, czy pokazywane na tablicy paski znajdują się po jego prawej, czy po lewej stronie. Przez centralny otwór w tablicy obserwuje kierunek spojrzenia dziecka w pierwszej chwili po pokazaniu kolejnej planszy. W ten sposób ocenia, czy dziecko odruchowo spojrzało w kierunku pasków. W pewnym momencie dziecko przestaje reagować na pokazywane tablice. Za jego ostrość wzroku uznaje się najmniejszą grubość pokazywanych pasków (największą frekwencję przestrzenną), na którą reaguje dziecko. Wartość tę można przeliczyć na odpowiedniki na tablicach Snellena.

Badanie ostrości wzroku u dzieci
Ryc. Badanie ostrości wzroku u dzieci (źródło: National Eye Intitute, National Institutes of Health)

U niemowląt i małych dzieci można wyciągnąć wnioski dotyczące widzenia, obserwując ich zachowanie. O niskiej ostrości wzroku w jednym oku świadczy np. sprzeciw dziecka przed zasłanianiem dobrze widzącego oka. Kiedy dziecko ukończy 3. miesiąc życia, można już oceniać jego zdolność fiksacji wzroku na bodźcu, zwracania oczu w kierunku nowych bodźców i wodzenia za nimi. U większych dzieci ocenia się, czy chwytają one drobne przedmioty. Stosując przedmioty o różnej wielkości, można mniej więcej oszacować ostrość wzroku.

U starszych dzieci stosuje się testy oparte na rozpoznawaniu przedmiotów na obrazkach (np. odpowiednio zmodyfikowane testy na tablicach Snellena, karty Cardiff, testy obrazkowe Kay, test Sheridana Gardinera, symbole Lea, karty Hiding Heidi); zob. Rehabilitacja wzroku słabowidzących. Dziecko rozpoznaje i nazywa pokazywane przedmioty lub patrzy na tablicę i wskazuje taki sam obiekt na karcie trzymanej w ręce. W rzadkich przypadkach do oceny ostrości wzroku można wykorzystać także badania elektrofizjologiczne (wzrokowe potencjały wywołane; zob. Badanie wzrokowych potencjałów wywołanych).

Jak się przygotować do badania?

Dzieci warto i można przygotować do badania już w domu, aby zmniejszyć ich lęk w czasie rzeczywistego badania w placówce ochrony zdrowia. Można np. udawać wizytę u lekarza i zasłaniać oczy ulubionym zabawkom, a potem samemu dziecku w trakcie tej zabawy. Pomocne jest także uczenie dzieci rozpoznawania przedmiotów. Ułatwia to lekarzowi współpracę z dzieckiem. Jak w każdym teście psychofizycznym jego wynik zależy od stanu psychicznego pacjenta, dlatego wskazane jest, aby dziecko było wypoczęte i o ile to możliwe – odpowiednio skupione w trakcie badania. Warto zabrać ze sobą wszystkie wyniki wcześniejszych badań, poprzednie recepty okularowe, karty informacyjne z pobytów w szpitalu itp.

Wskazania do badania ostrości wzroku

Ocena ostrości wzroku jest podstawowym badaniem, jednak u dzieci z uwagi na jego ograniczoną dokładność niekiedy rezygnuje się z niego.

Możliwe powikłania po badaniu ostrości wzroku

Badanie nie wiąże się z żadnymi działaniami niepożądanymi.

Jakie stany występujące po badaniu ostrości wzroku powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Samo badanie ostrości wzroku nie niesie dla pacjenta żadnego zagrożenia.

08.10.2015

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.