Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Barwienie powierzchni oka fluoresceiną, różem bengalskim lub zielenią lizaminową

dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie
Barwienie powierzchni oka fluoresceiną, różem bengalskim lub zielenią lizaminową

Opis badania

Zastosowanie barwników u pacjentów z zespołem suchego oka lub jego podejrzeniem umożliwia obserwację w lampie szczelinowej uszkodzeń powierzchni oka. Inaczej zmiany te byłyby niewidoczne. Aby zagwarantować miarodajność badań, w trakcie jednej wizyty lekarskiej możliwe jest zastosowanie tylko jednego rodzaju barwienia. W gabinetach okulistycznych najczęściej dostępne jest badanie z użyciem fluoresceiny. W przypadku konieczności wyboru tylko jednego testu, na przykład gdy nie można ponownie zbadać chorego z zespołem suchego oka, bardziej przydatne jest barwienie różem bengalskim, a jeszcze lepsze – z uwagi na mniejszą toksyczność dla powierzchni oka – barwienie zielenią lizaminową.

W trakcie badania ocenia się stopień wybarwienia rogówki oraz skroniowego i nosowego obszaru spojówki gałkowej.

Barwienie powierzchni oka fluoresceiną

Fluoresceina wybarwia jedynie ubytki w powierzchownej warstwie nabłonka rogówki, nie wybarwia natomiast samych komórek. Badanie najlepiej przeprowadzać w świetle kobaltowoniebieskim, w którym fluoresceina świeci na zielono. Do powierzchni oka przykłada się pasek bibuły z fluoresceiną, która rozpuszcza się we łzach pacjenta. Po kilkakrotnym mrugnięciu powieką barwnik zostaje rozprowadzony po powierzchni oka. Lekarz ocenia liczbę i rozległość ubytków nabłonka rogówki.


Ryc. 1. Barwienie powierzchni oka fluoresceiną

Barwienie powierzchni oka różem bengalskim lub zielenią lizaminową

Obydwa barwniki wykazują powinowactwo do łuszczących się, martwych komórek nabłonka rogówki i spojówki oraz do przytwierdzonych do powierzchni rogówki cząstek śluzu (tzw. filamentów) w patologicznych stanach związanych z zespołem suchego oka. Do worka spojówkowego podaje się krople z barwnikiem lub przybliża paski bibułki z jednym z barwników. Po kilkakrotnym mrugnięciu powieką barwnik zostaje rozprowadzony po powierzchni oka. Korzystając z białego światła, lekarz ocenia w lampie szczelinowej liczbę i rozległość wybarwionych obszarów. Zaletą zieleni lizaminowej jest to, że w znacznie mniejszym stopniu powoduje podrażnienie oka, co wiąże się z mniejszym dyskomfortem po badaniu.

Jak się przygotować do badania?

Na badanie należy zgłosić się bez makijażu. Osoba nosząca soczewki kontaktowe powinna je zdjąć przed badaniem. Poza tym nie wymagają one specjalnego przygotowania ze strony pacjenta.

Wskazania do badania

Możliwe powikłania po badaniu

Po zakończeniu barwienia powierzchni oka fluoresceiną, różem bengalskim lub zielenią lizaminową możliwe jest zaczerwienienie oczu i przemijające uczucie ciała obcego w oku. Należy także pamiętać, że im bardziej zaawansowany jest zespół suchego oka u badanego, tym bardziej nasilone są objawy choroby, które w swej istocie są takie same, jak te opisane po badaniach. Samo użycie diagnostycznych substancji barwiących nie powoduje nasilenia objawów choroby. Spośród używanych barwników największy dyskomfort i podrażnienie po badaniu powoduje róż bengalski.

Jakie stany występujące po badaniu powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Utrzymujące się długotrwale zaczerwienienie oczu połączone z pojawieniem się ropnej wydzieliny.

02.12.2013
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?