×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czym jest zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa i jakie są jego przyczyny?

Lek. Karolina Stępień
Carolina Medical Center, Warszawa
Czym jest zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa i jakie są jego przyczyny?
Fot. pixabay.com

Zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa to choroba obejmująca różne nieprawidłowości toczące się w okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa charakteryzujące się bólem tej okolicy. W dominującej części przypadków jest spowodowany niegroźnym naciągnięciem lub niewielkim naderwaniem więzadeł, ścięgien lub mięśni w bezpośredniej okolicy kręgosłupa, np. po dźwignięciu ciężkiego przedmiotu. Objawy zespołu bólowego odcinka lędźwiowego mogą wywołać również zaostrzenie choroby zwyrodnieniowej, dyskopatia lub inne nieprawidłowości wywołujące ucisk korzeni nerwowych wychodzących na tym poziomie z rdzenia kręgowego. W bardzo rzadkich przypadkach ból tej okolicy może się nie wiązać z kręgosłupem, tylko z chorobą toczącą się w jamie brzusznej lub miednicy, jak np. w endometriozie, kamicy nerkowej.

Ryzyko wystąpienia tego zespołu bólowego rośnie z wiekiem, aczkolwiek pierwszy epizod dolegliwości zwykle występuje już między 30. a 50. rokiem życia. Inne czynniki ryzyka wystąpienia typowego zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa to niski poziom aktywności fizycznej, ciąża, nadwaga lub otyłość, skłonność genetyczna oraz wykonywanie pracy wymagającej częstego schylania się, podnoszenia ciężkich przedmiotów itp. Istotne znaczenie ma ogólny stan psychiczny pacjenta – zespoły bólowe odcinka lędźwiowego częściej występują u osób, u których poziom stresu jest wysoki lub doświadczają zaburzeń psychicznych (np. depresja, zaburzenia lękowe). Z kolei konieczność noszenia ciężkich tornistrów może wywołać tego typu dolegliwości nawet u dzieci i młodzieży!

Jak często zdarza się zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

Zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa jest bardzo częsty. Szacuje się, że niemalże każdy dorosły człowiek w pewnym momencie swojego życia doświadczy tego typu dolegliwości. Tak samo często dolegliwości występują u kobiet i mężczyzn.

Jakie są objawy zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

Jak sama nazwa wskazuje, objawy to ból – różnie nasilony i różnie odczuwany – w dolnej części pleców. Najczęściej pojawia się nagle, np. po gwałtownym ruchu. Często dolegliwości ograniczają swobodne poruszanie się pacjenta – uniemożliwiają siedzenie, zmiany pozycji.

Co zrobić w przypadku wystąpienia takich objawów?

Jeśli ból pleców jest jedynym objawem i nie doszło do urazu tej okolicy, w pierwszej kolejności należy zastosować odpoczynek, poszukać pozycji ciała, w której dolegliwości są najmniejsze. Należy doraźnie przyjąć lek przeciwbólowy dostępny bez recepty (np. paracetamol lub ibuprofen) w dawce zgodnej z informacją podaną na ulotce. Bolesną okolicę można spróbować rozgrzać. Jeśli przy takim postępowaniu dolegliwości ustąpią samoistnie w ciągu kilku godzin do kilku dni, nie będą zaburzać normalnego funkcjonowania oraz nie pojawią się inne objawy, sytuacja ta nie wymaga konsultacji lekarskiej.

Jeśli mimo takiego postępowania ból nie będzie w pełni ustępował w krótkim czasie i będzie utrudniał normalne funkcjonowanie (np. wykonywanie pracy), wymaga to konsultacji lekarskiej. Wówczas należy zgłosić się do lekarza rodzinnego albo poradni ortopedycznej bądź neurologicznej (konsultacja ortopedyczna lub neurologiczna w ramach NFZ wymaga skierowania od lekarza POZ).

Pilna konsultacja ortopedyczna lub neurologiczna dolegliwości bólowych w odcinku lędźwiowym kręgosłupa na ostrym dyżurze w szpitalu powinna odbywać się jedynie w poniższych przypadkach:

  1. nasilenie bólu jest bardzo duże,
  2. pacjent przebył uraz kręgosłupa,
  3. ból znacznie utrudnia funkcjonowanie.

W większości przypadków typowego zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa możliwa jest konsultacja planowa.

Alarmującą sytuacją, w której należy niezwłocznie udać się na SOR, jest przypadek, gdy oprócz bólu w dolnej części pleców, występują inne niepokojące objawy, takie jak nietrzymanie moczu, nietrzymanie stolca, zaburzenia czucia kończyn dolnych lub okolicy krocza, osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych, opadanie stopy.

Jak lekarz ustala rozpoznanie zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

Lekarz konsultujący pacjenta – w ramach poradni lub ostrego dyżuru – zbiera dokładny wywiad na temat początku dolegliwości, czasu ich trwania, charakteru bólu oraz dotychczasowego postępowania (przede wszystkim leków przyjmowanych przed wizytą), a następnie bada pacjenta. W części przypadków dodatkowo wykonuje się badanie RTG i/lub rezonansu magnetycznego. Jeśli pierwszym lekarzem konsultującym pacjenta jest lekarz rodzinny, w niektórych przypadkach może uznać za konieczne skierowanie pacjenta do poradni ortopedycznej lub neurologicznej, a w razie stwierdzenia niepokojących objawów dodatkowych, pilnie na SOR.

Jakie są metody leczenia zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

W zdecydowanej większości przypadków pierwszego, ostrego epizodu zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa dolegliwości ustępują w ciągu kilku dni do tygodni. Doraźnie stosuje się odpoczynek, unikanie ruchów nasilających ból, rozgrzewające okłady, leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozluźniające mięśnie oraz fizjoterapię. O tym, co należy stosować i w jakim zakresie, decyduje lekarz.

Jeśli jest to kolejny epizod dolegliwości lub w czasie badania lekarskiego wysunięto podejrzenie istnienia istotnych zmian zwyrodnieniowych, dyskopatii itd. wykonuje się dodatkowe badania obrazowe (RTG i/lub MRI) i na tej podstawie ordynuje się leczenie w zależności od stwierdzonych zmian. Oprócz wyżej wymienionych metod (bardzo często stosuje się z powodzeniem fizjoterapię) w niektórych, rzadkich, przypadkach może być konieczne leczenie operacyjne.

Jakie jest rokowanie po epizodzie zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

W przypadku dolegliwości o typowym przebiegu, tj. silny, nagle występujący ból bez innych niepokojących objawów, po okresie rekonwalescencji (kilka dni-tygodni) rokowanie jest bardzo dobre – pacjent wraca do pełnej sprawności i najczęściej dolegliwości już się nie powtarzają.

Rokowanie jest gorsze i trudne do przewidzenia w razie objawów trwających długo, powtarzających się lub z towarzyszącymi innymi objawami oprócz samego bólu (zaburzenia czucia, osłabienie mięśni, itd.) oraz gdy badania dodatkowe uwidaczniają istotne zmiany w kręgosłupie lędźwiowym.

Co zrobić, żeby uniknąć zespołu bólowego odcinka lędźwiowego kręgosłupa?

Najważniejsze jest wyeliminowanie czynników ryzyka. Należy dbać o utrzymanie właściwej masy ciała poprzez dietę oraz regularną aktywność fizyczną. Należy dbać o ergonomię pracy – wykonywanie różnych czynności (np. dźwiganie) w sposób jak najmniej obciążający dla kręgosłupa. Istotna jest również dbałość o kondycję psychiczną – unikanie stresów, rozładowywanie niekorzystnych emocji, stosowanie technik radzenia sobie ze stresem.

03.03.2020
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.