Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Porażenie fałdów głosowych

dr n. med. Mariola Zagor, otorynolaryngolog
Klinika Otorynolaryngologii, Wydział Lekarsko-Dentystycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
lek. med. Paulina Czarnecka
Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ we Wrocławiu
lek. med. Marlena Janoska-Jaździk
Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie
Porażenie fałdów głosowych
Fot. pixabay.com

Co to jest porażenie fałdów głosowych i jakie są jego przyczyny?

Porażenie fałdów głosowych jest spowodowane uszkodzeniem nerwów krtaniowych. Może być jednostronne lub obustronne (jednostronne występuje częściej). Ze względu na etiologię wyróżniamy ośrodkowe (10% przypadków) i obwodowe porażenie fałdów głosowych (90%). Przyczyny obwodowe można podzielić na te o podłożu urazowym oraz nieurazowym. Najczęstszą przyczyną obwodowego porażenia nerwów krtaniowych o charakterze urazowym jest operacja gruczołu tarczowego, z powodu wola tarczycy lub raka.

Do innych przyczyn należą: urazy komunikacyjne, operacje serca, naczyń szyjnych, płuc, przytarczyc, guzów szyi, tchawicy, urazy intubacyjne.

Przyczyny nieurazowe obejmują choroby układu oddechowego (gruźlica, nowotwory, powiększone węzły chłonne), infekcje wirusowe (półpasiec, grypa), nowotwory przełyku, tchawicy i oskrzeli, tętniak aorty, tętniak tętnicy podobojczykowej, przerost mięśnia sercowego, choroby śródpiersia.

Ośrodkowe porażenie fałdów głosowych może być spowodowane zaburzeniami naczyniowymi, procesami zapalnymi lub toksycznymi w ośrodkowym układzie nerwowym, guzami mózgu, stwardnieniem rozsianym, jamistością rdzenia.

Jak się objawia porażenie fałdów głosowych?

Porażenie fałdów głosowych powoduje upośledzenie oddechowej, obronnej i głosowej funkcji krtani. Funkcja obronna krtani polega na zapobieganiu zachłystywaniu się śliną lub pokarmami. Nasilenie objawów zależy od tego czy porażenie jest jedno- czy obustronne oraz od ustawienia fałdów głosowych w stosunku do linii środkowej krtani.

W przypadku porażenia jednostronnego pacjenci przeważnie nie zgłaszają zaburzeń oddychania. Uczucie duszności może jednak pojawić się podczas intensywnego wysiłku lub ciężkiej infekcji. Porażenie jednostronne prawie zawsze powoduje zachwianie prawidłowej funkcji obronnej krtani. Chorzy skarżą się na zachłystywanie podczas spożywania pokarmów. Głos u pacjentów z jednostronnym porażeniem fałdów głosowych jest monotonny, matowy, zawiera szmery, może gwałtownie zmieniać wysokość i barwę. Nasilenie zaburzeń głosu może występować w różnym stopniu.

W porażeniu obustronnym zazwyczaj występuje znaczne upośledzenie funkcji oddechowej krtani. Nasilenie objawów duszności zależy od wielkości szpary głośni, która jest związana z ustawieniem obu fałdów głosowych. Zaburzenie funkcji obronnej krtani przy porażeniu obustronnym jest dla chorych bardziej kłopotliwe niż przy jednostronnym. Występują: krztuszenie się przy jedzeniu, piciu i połykaniu śliny, brak możliwości odkrztuszania. Zaburzenia głosu mogą przybierać różną formę.

Co robić w razie wystąpienia objawów porażenia fałdów głosowych?

W razie wystąpienia objawów należy zgłosić się do lekarza. Jeśli chory skarży się na duszność o znacznym stopniu nasilenia, należy wezwać pogotowie ratunkowe lub pilnie udać się na SOR. Część osób z silną dusznością, u których szpara głośni jest bardzo wąska (0,5–1 mm), może wymagać natychmiastowej intubacji lub tracheotomii.

Jak lekarz stawia diagnozę porażenia fałdów głosowych?

Rozpoznanie porażenia fałdów głosowych ustala się na podstawie wywiadu i badania laryngologicznego. Bardzo istotne jest badanie laryngoskopowe, badanie stroboskopowe krtani oraz laryngoskopia pośrednia.

W celu określenia przyczyny porażenia fałdów głosowych pomocne są badania dodatkowe. Obejmują one: tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny krtani, badanie elektromiograficzne mięśni krtani, a także badania radiologiczne głowy, szyi i klatki piersiowej (rentgen przeglądowy, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

Ważna jest także ocena poszczególnych funkcji krtani, które ulegają upośledzeniu. Przeprowadza się badanie czynności oddechowej oraz obronnej krtani, a także ocenę głosu chorego.

W niektórych przypadkach konieczna jest konsultacja innych specjalistów, a zwłaszcza neurologa, gdy podejrzewa się ośrodkową przyczynę porażenia fałdów głosowych.

Jakie są sposoby leczenia porażenia fałdów głosowych?

Leczenie porażenia fałdów głosowych obejmuje farmakoterapię, fizykoterapię oraz metody chirurgiczne. Rehabilitację oddechową, głosu i połykania stosuje się na każdym etapie leczenia wraz z innymi metodami. Najlepszy efekt kliniczny daje pod warunkiem wczesnego jej wdrożenia.

Leczenie farmakologiczne powinno być najbardziej intensywne podczas pierwszych 3 miesięcy od wystąpienia porażenia. W zależności od przyczyny stosuje się leki przeciwzapalne (niesteroidowe leki przeciwzapalne), przeciwobrzękowe (glikokortykosteroidy ogólnie i miejscowo), preparaty stymulujące przekaźnictwo nerwowe. Ważne jest wyrównanie zaburzeń elektrolitowych (zwłaszcza kontrola prawidłowego stężenia wapnia we krwi po operacjach tarczycy).

Fizykoterapia ma na celu przyspieszenie regeneracji uszkodzonego nerwu. Stosuje się jonoforezy, galwanizację, elektrostymulację jedno- lub obustronną, diatermię oraz pole magnetyczne.

Porażenie obustronne zwykle wymaga wdrożenia postępowania chirurgicznego. Tracheotomia może być konieczna u pacjentów z objawami niewydolności oddechowej. Wczesna interwencja zabiegowa obejmuje również endoskopowe odwiedzenie fałdu głosowego i jego umocowanie za pomocą nici na szyję. W przypadku utrzymywania się obustronnego porażenia wykonuję się operację poszerzającą szparę głośni, którą można przeprowadzić z dojścia wewnątrz- lub zewnątrzkrtaniowego. Operację poszerzenia szpary głośni można wykonać u chorych po 6–12 miesiącach od wystąpienia porażenia oraz po przeprowadzeniu rehabilitacji głosu.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie porażenia fałdów głosowych?

Po zastosowaniu odpowiedniej terapii u 50–60% chorych z porażeniem fałdów głosowych następuje pełny powrót funkcji nerwu krtaniowego. Leczenie operacyjne pozwala większości chorych uzyskać dobrą funkcję głosową i oddechową krtani. U pozostałych chorych rehabilitacja może przynieść zadowalającą poprawę.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia porażenia fałdów głosowych?

Jeśli konieczne było przeprowadzenie operacji poszerzenia szpary głośni, pacjent powinien regularnie zgłaszać się na badania kontrolne. Obejmują one badanie laryngologiczne i foniatryczne, badanie stroboskopowe, endoskopowe krtani oraz badanie spirometryczne. Zaleca się następujące terminy wizyt: przez pierwsze pół roku po operacji – kontrola co miesiąc, kolejne pół roku – co 3 miesiące, do 3 lat po leczeniu – co 6 miesięcy, następnie raz w roku.

24.01.2018

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.