Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Szumy uszne

dr n. med. Mariola Zagor, otorynolaryngolog
Klinika Otorynolaryngologii, Wydział Lekarsko-Dentystycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
lek. med. Paulina Czarnecka
Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ we Wrocławiu
lek. med. Marlena Janoska-Jaździk
Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie
Szumy uszne
Fot. freeimages.com

Co to jest szum uszny i jakie są jego przyczyny?

Szumy uszne są częstym objawem występującym zwłaszcza u osób starszych. W znacznej mierze pogarszają one jakoś życia i budzą niepokój, dlatego należą do nierzadkich przyczyn konsultacji laryngologicznych.

Szum uszny to wrażenie odczuwania dźwięku, gdy nie ma pobudzenia ucha zewnętrznego bodźcem akustycznym. Mogą mu towarzyszyć zaburzenia słuchu, a także nadwrażliwość słuchowa lub lęk przed dźwiękami. Wyróżnia się dwa rodzaje szumów usznych: obiektywne i subiektywne. Obiektywne szumy uszne to takie, które mogą być słyszalne zarówno dla chorego, jak i osób z otoczenia. Powstają one wskutek wytwarzania dźwięków wewnątrz ciała. Natomiast subiektywne szumy uszne słyszy tylko osoba chora. Mogą być efektem zaburzeń pracy ośrodkowego układu nerwowego bądź jakiegoś elementu układu słuchowego. Określenie rodzaju szumu ma bardzo istotne znaczenie podczas diagnozowania jego przyczyny.

Szumy subiektywne występują zdecydowanie częściej niż obiektywne, to one są więc główną przyczyną poszukiwania pomocy przez chorych. Powstają w wyniku zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego, nerwu słuchowego lub ucha wewnętrznego. Przyczyn, które mogą doprowadzić do uszkodzenia tych struktur jest wiele. Należą do nich zaburzenia ucha wewnętrznego, takie jak:

  • głuchota starcza,
  • wpływ hałasu o znacznym natężeniu,
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego,
  • osteoskleroza,
  • nagła głuchota,
  • choroba Meniere’a.

Do chorób neurologicznych najczęściej będących przyczyną szumów usznych zalicza się stwardnienie rozsiane i guzy nerwu przedsionkowo-ślimakowego (nerw VIII). Na występowanie szumów subiektywnych mogą też mieć wpływ infekcje, leki oraz urazy. Szczególnie niebezpieczne są urazy kręgosłupa szyjnego, głowy, wstrząśnienie błędnika, czy urazy nerwu słuchowego podczas zabiegów chirurgicznych. Infekcje, które mogą przyczynić się do pojawienia się szumów u chorego, to np. wysiękowe zapalenie ucha środkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kiła. Niektóre leki oddziałują niekorzystnie na ucho wewnętrzne. Są to m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne, kwas acetylosalicylowy, niektóre leki moczopędne (furosemid), antybiotyki z grupy aminoglikozydów, leki stosowane w chemioterapii. Należy zachować wyjątkową ostrożność podczas ich przyjmowania, zwłaszcza w przypadku leków dostępnych bez recepty, np. niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Przyczyny ogólne również mogą doprowadzić do pojawienia się szumów usznych. Warto wspomnieć następujące:

  • niedokrwistość,
  • nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze,
  • alkohol,
  • zaburzenia psychiczne.

Znacznie rzadszym problemem dla pacjentów są szumy obiektywne. Przyczyny tych szumów to głównie choroby i zaburzenia naczyniowe. Charakter szumu może być pulsujący, często zauważalna jest synchronizacja z rytmem serca. Niektóre przyczyny szumów obiektywnych mogą być niebezpieczne, nigdy więc nie należy lekceważyć wystąpienia tego typu objawów.

Najczęstsze przyczyny szumów obiektywnych o charakterze pulsującym to

  • zwężenie lub niedrożność tętnic kręgowych lub szyjnych (przeważnie wskutek miażdżycy),
  • przetoki tętniczo-żylne (połączenie naczynia tętniczego z żylnym, mogą być zarówno wrodzone, jak i nabyte, np. w wyniku urazu czy infekcji),
  • guzy ucha środkowego (np. oponiaki ucha środkowego),
  • poszerzenie lub nieprawidłowe wysokie odejście opuszki żyły szyjnej.

Wystąpienie szumów obiektywnych może być również spowodowane chorobami mięśniowymi (m.in.: miokloniami podniebienia, miokloniami mięśni wewnątrzusznych), a także chorobami stawów (m.in.: stawu skroniowo-żuchwowego).

Co robić w razie wystąpienia szumu usznego?

Nie wolno bagatelizować szumów usznych, a w razie ich wystąpienia należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który zwykle kieruje pacjenta na konsultację laryngologiczną. Warto zapamiętać czy objawy pojawiły się nagle, w jakich okolicznościach, jak długo trwają, czy towarzyszą im inne dolegliwości (np. ból, niedosłuch, zaburzenia równowagi). Odpowiedzi na te pytania mogą mieć znaczenie podczas poszukiwania przyczyny szumów.

Jak lekarz stawia diagnozę szumu usznego?

Przyczyn szumów usznych jest bardzo wiele, dlatego ustalenie właściwego rozpoznania jest często niezwykle trudne i wymaga wnikliwej diagnostyki. Lekarz zbiera wywiad i przeprowadza badanie otolaryngologiczne. Istotne znaczenie ma to, czy szum występuje stale czy okresowo, czy pojawił się nagle, czy jest obustronny, jaki ma charakter, wysokość i głośność. Kolejnym etapem jest wykonanie badania audiologicznego. U części chorych z szumami usznymi może występować niedosłuch. Diagnozę może przybliżyć badanie częstotliwości i natężenia szumu usznego metodami audiometrycznymi. Dla niektórych chorób charakterystyczne jest wystąpienie szumu o określonej częstotliwości, np. w chorobie Meniere’a szum ma średnio częstotliwość 320 Hz. Czasami do ustalenia prawidłowego rozpoznania konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań, np. angiografii, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu.

Jakie są sposoby leczenia szumu usznego?

Leczenie szumów usznych jest uzależnione od ich przyczyny. Obiektywne szumy uszne, których przyczyną są najczęściej nieprawidłowe połączenia naczyniowe, leczone są zazwyczaj operacyjnie. Pozwala to na całkowite zniesienie lub zmniejszenie dolegliwości. Wyzwaniem jest terapia szumów subiektywnych, nie zawsze bowiem przynosi ona oczekiwane rezultaty. W zależności od przyczyny w terapii szumów subiektywnych mogą być wykorzystane techniki operacyjne. Po operacji z powodu otosklerozy znaczny stopień chorych zgłasza całkowite ustąpienie dokuczliwych objawów. W przypadku przewlekłego zapalenia ucha środkowego założenie drenika lub zabieg operacyjny również w znacznej mierze przynosi poprawę. Metody lecznicze mogą też obejmować farmakoterapię. Leki stosowane w szumach usznych to m.in. leki rozszerzające naczynia, poprawiające ukrwienie mózgu (pentoksyfilina, piracetam), a także leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina, wykorzystuje się w tym przypadku ich właściwości stabilizowania błony komórkowej).

Metody leczenia chorych z szumami usznymi obejmują także psychoterapię. Wykorzystywana jest głównie metoda habituacji (TRT), ma ona na celu obniżenie percepcji szumu, czyli po prostu nauczenie się go tolerować na tyle, żeby nie obniżał jakości życia. Metoda habituacji u niektórych chorych przynosi dobre efekty.

Sposoby leczenia szumów usznych są różnorodne, dlatego wybór określonej metody zależy ściśle od przyczyny dolegliwości i preferencji pacjenta.

Data utworzenia: 13.08.2014
Data aktualizacji: 05.12.2017
Szumy uszneOceń:
(4.00/5 z 13 ocen)
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?