Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Pneumokokowe zapalenie płuc

Co to jest pneumokokowe zapalenie płuc i jakie są jego przyczyny?

Zapalenie płuc jest to choroba gorączkowa przebiegająca z kaszlem oraz różnie nasilonymi zaburzeniami czynności układu oddechowego. Pneumokokowe zapalenie płuc jest zapaleniem wywołanym przez bakterię dwoinkę zapalenia płuc (łac. Streptoococcus pneumoniae), która należy do grupy paciorkowców.

Bakterie te są obecne na błonach śluzowych ok. 10% osób dorosłych. Do zapalenia płuc dochodzi w wyniku zaburzenia równowagi pomiędzy mechanizmami obronnymi dolnych dróg oddechowych a zjadliwością drobnoustroju. Bakterie pojawiają się w płucach w wyniku zachłyśnięcia się wydzieliną z jamy ustnej lub górnych dróg oddechowych lub drogą kropelkową od kaszlącej, chorej osoby.

Zakażeniu sprzyjają czynniki obniżające odporność, takie jak podeszły wiek, palenie tytoniu, przewlekła niewydolność serca, POChP, cukrzyca, leczenie immunosupresyjne, zwłaszcza u osób po przeszczepieniu narządów, choroby nowotworowe, zwłaszcza w okresie chemio- i radioterapii, długotrwałe leczenie hormonami steroidowymi, AIDS. Stany sprzyjające zachłyśnięciu to choroby neurologiczne (w tym padaczka), stan upojenia alkoholowego, zatrucie lekami czy odurzenie substancjami psychotropowymi.

Jak często występuje pneumokokowe zapalenie płuc?

Zachorowalność na pneumokokowe zapalenie płuc wynosi 200 przypadków na 100 000 mieszkańców na rok, co oznacza, że w Polsce każdego roku odnotowujemy ok. 60 tys. nowych zachorowań na tę chorobę. Pneumokoki są najczęstszą przyczyną zapaleń płuc.

Jak się objawia pneumokokowe zapalenie płuc?

Objawami pneumokokowego zapalenia płuc jest wysoka gorączka, zwykle powyżej 38°C, dreszcze, zlewne poty, kaszel najczęściej z odkrztuszaniem rdzawej, a w dalszym przebiegu ropnej plwociny, ból w klatce piersiowej, duszność, przyspieszenie oddechu, czasem sinica. U chorych w wieku powyżej 75. roku życia objawy te nie wyglądają tak typowo. W tej grupie gorączka należy do rzadkości.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów pneumokokowego zapalenia płuc?

Zdrowa dotychczas osoba, po stwierdzeniu u siebie kaszlu i przynajmniej jednego innego objawu ze strony układu oddechowego (takiego jak ból w klatce piersiowej, duszność, plwocina podbarwiona krwią) oraz przynajmniej jednego objawu ogólnego (gorączka powyżej 38°C, dreszcze, zlewne poty) powinna natychmiast zgłosić się do lekarza POZ, który oceni ciężkość choroby i zadecyduje o sposobie leczenia.

Jeżeli objawy te dotyczą małego dziecka lub osoby starszej (powyżej 65. rż.) i towarzyszą temu inne objawy, takie jak zaburzenia orientacji, spadek ciśnienia tętniczego skurczowego poniżej 90 mm Hg oraz zwiększenie liczby oddechów powyżej 30/min, należy bezzwłocznie udać się z chorym do szpitala.

Zapalenie płuc zazwyczaj rozwija się dość gwałtownie, czasem jednak poprzedzają je objawy infekcji. Jeżeli objawy przeziębienia nie poprawiają się w ciągu trzech dni leczenia objawowego popularnymi środkami przeciwko przeziębieniu, lub jeżeli w trakcie przeziębienia pojawiają się nowe poważne objawy, takie jak duszność, sinica, krwioplucie lub bóle w klatce piersiowej trzeba bezzwłocznie zgłosić się do lekarza POZ.

Nigdy nie należy samodzielnie stosować antybiotyków, które pozostały po niedokończonych kuracjach. Stosowanie antybiotyku na własną rękę, a także stosowanie go w nieprawidłowych dawkach lub zbyt krótko, powoduje - obok licznych działań niepożądanych - powstawanie bakterii opornych na leczenie antybiotykami i zlecone przez lekarza leczenie może być dłuższe, bardziej toksyczne lub w ostateczności w ogóle nieskuteczne.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie pneumokokowego zapalenia płuc?

Najpierw lekarz zbiera dokładny wywiad, a następnie bada pacjenta. Rozpoznanie ustala się na podstawie typowych objawów zgłaszanych przez chorego, wysłuchaniu nad płucami objawów osłuchowych zlokalizowanych w ściśle określonym miejscu oraz na podstawie obrazu płuc w RTG klatki piersiowej. W badaniach dodatkowych najczęściej zlecanych przez lekarza zazwyczaj stwierdza się podwyższone parametry zapalenia, takie jak OB, CRP czy leukocytoza, czyli zwiększona liczba białych krwinek.

Inne badania dodatkowe, które zleca lekarz to mocznik i kreatynina, jonogram, aktywność enzymów wątrobowych oraz gazometria. Pozostałe badania są uzależnione od występujących objawów.

O sposobie i miejscu dalszej diagnostyki i leczenia decyduje lekarz. Osoby z grup ryzyka i z ciężkimi objawami są zawsze leczone w szpitalu.

Jakie są metody leczenia pneumokokowego zapalenia płuc?

Lekami, które zleca lekarz w przypadku pneumokokowego zapalenia płuc są antybiotyki - przede wszystkim penicylina lub amoksycylina.

W przypadkach łagodnych zapaleń płuc leczonych w warunkach domowych antybiotyk podaje się przez 7 dni lub okres dłuższy o 3 dni niż czas trwania gorączki. Chory leczony ambulatoryjnie powinien pamiętać, aby pozostawać w łóżku na czas choroby, zaprzestać palenia tytoniu, przyjmować duże ilości płynów oraz zgłosić się na pierwszą kontrolę lekarską po upływie 48 godzin od początku leczenia.

Ciężkie zapalenia płuc leczy się w szpitalu początkowo antybiotykami dożylnymi. Łącznie kuracja trwa min. 10 dni. W takich przypadkach wykonuje się badania bakteriologiczne i w razie potrzeby włącza leczenie zgodne z antybiogramem.

Należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarskich dotyczących dawki, częstotliwości oraz czasu trwania przyjmowania antybiotyku i pod żadnym pozorem nie odstawiać samodzielnie leków nawet po polepszeniu się samopoczucia i zmniejszeniu objawów.

Pneumokokowe zapalenie płuc może pociągać za sobą powikłania, takie jak płyn zapalny w jamie opłucnej, ropniak opłucnej czy ropień płuca oraz w rzadkich przypadkach bakteryjne zapalenie wsierdzia czy w końcu najcięższe - sepsę. Dlatego, jeśli podczas trwania kuracji lub po jej zakończeniu nastąpi nawrót objawów, pojawienie się kaszlu, duszności lub gorączki, należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie pneumokokowego zapalenia płuc?

Większość chorych udaje się całkowicie wyleczyć. Prawidłowo leczony chory z niepowikłanym zapaleniem płuc zazwyczaj odczuwa poprawę w ciągu 48-72 godzin, a po 7-10 dniach objawy kliniczne całkowicie ustępują.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia pneumokokowego zapalenia płuc?

Ponieważ objawy radiologiczne w RTG klatki piersiowej utrzymują się znacznie dłużej (do 6 tyg.) niż objawy kliniczne, należy zalecić choremu kontrolę radiologiczną w przychodni (POZ lub Poradni pulmonologicznej) w ciągu 6 tygodni po zakończonym leczeniu.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na pneumokokowe zapalenie płuc?

Profilaktyka zachorowania na pneumokokowe zapalenie płuc to zdrowy higieniczny tryb życia z urozmaiconą, bogatą w warzywa i owoce dietą, unikanie przemarznięcia lub przegrzania, nosząc odpowiednie do pogody ubrania, w okresie jesienno-zimowym, a zwłaszcza w okresie epidemii grypy, unikanie dużych skupisk ludzkich (kina, teatry, galerie handlowe) oraz unikanie kontaktu z osobami chorymi na infekcje dróg oddechowych lub używanie w trakcie takiego kontaktu maseczek ochronnych.

Istnieje także szczepionka przeciwko pneumokokom, czyli przyczynie pneumokokowego zapalenia płuc (przynajmniej 1 raz na 5 lat), co zaleca się przede wszystkim osobom w wieku ≥65 lat, pensjonariuszom domów spokojnej starości oraz innych placówek przewlekłej opieki medycznej lub opiekuńczej (bez względu na wiek), chorym na przewlekłe choroby układu sercowo-naczyniowego (chorobę wieńcową, niewydolność serca) lub oddechowego (w tym astmę, POChP), chorym przewlekle na choroby metaboliczne (w tym cukrzycę), choroby nerek, hemoglobinopatię, choroby wątroby, osobom z niedoborem odporności (w tym spowodowanym leczeniem immunosupresyjnym lub zakażeniem HIV).

18.10.2016

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.

Polecają nas