Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Infekcyjne (septyczne) zapalenie stawów

lek. med. Magdalena Wiercińska
Infekcyjne (septyczne) zapalenie stawów

Co to jest infekcyjne zapalenie stawów i jakie są jego przyczyny?

Infekcyjne (septyczne) zapalenie stawów wywoływane jest przez drobnoustroje, które znalazły się w błonie maziowej, czyli wewnętrznej części torebki stawowej. Do jej zakażenia może dojść drogą krwi (kiedy w organizmie w innym miejscu występuje infekcja), bezpośrednio (np. przy operacjach chirurgicznych w obrębie stawu, przy nakłuciach stawu albo podczas urazu) lub poprzez przeniesienie się zakażenia z pobliskich struktur (skóry, tkanki podskórnej, kości i szpiku kostnego).

Drobnoustrojami wywołującymi zapalenie stawu mogą być bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty. Najczęściej są to bakterie i zwykle zapalenie obejmuje tylko jeden staw.

Czynnikami ryzyka zachorowania na infekcyjne zapalenie stawów są:

  • zabiegi chirurgiczne stawów (np. endoprotezoplastyka stawu biodrowego lub kolanowego),
  • nakłucie stawu,
  • choroby reumatyczne,
  • cukrzyca,
  • podeszły wiek,
  • zaburzenia odporności,
  • dożylne przyjmowanie narkotyków,
  • niewydolność nerek lub wątroby,
  • hemofilia.

Jak często występuje infekcyjne zapalenie stawów?

Rocznie na infekcyjne zapalenie stawów choruje około 6 osób na 100 000, najczęściej są to pacjenci przed 15. rokiem życia lub po 55. roku życia. Choroba występuje 10 razy częściej u osób chorych na reumatoidalne zapalenie stawów oraz po zabiegu chirurgicznym wszczepienia protezy stawu.

Jak objawia się infekcyjne zapalenie stawów?

Objawami infekcyjnego zapalenia stawu są: ból, obrzęk, zaczerwienie i nadmierne ocieplenie skóry w okolicy stawu oraz pogorszenie ruchomości stawu. Objawy zazwyczaj pojawiają się nagle i szybko narastają. Rzadziej przebieg choroby jest przewlekły i z mniejszym nasileniem objawów. Infekcyjne zapalenie stawów najczęściej dotyczy pojedynczego stawu, choć w cięższych przypadkach może powodować zapalenie wielu stawów.

W zależności od drobnoustroju, który powoduje infekcyjne zapalenie stawu, mogą pojawić się zmiany skórne w postaci bąbli, rumienia, grudek lub krost. U niemal 90% chorych występuje gorączka, rzadko z dreszczami.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów infekcyjnego zapalenia stawów?

W razie bólu, obrzęku, ocieplenia i pogorszenia ruchomości stawu należy zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Ponieważ zazwyczaj objawy narastają szybko, pacjenci udają się do lekarza niezwłocznie. Szczególnie niepokojącym sygnałem jest występowanie gorączki oraz objawów zapalenia więcej niż jednego stawu.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie infekcyjnego zapalenia stawów?

Lekarz dokładnie pyta o okoliczności pojawienia się objawów zapalenia stawu, zwłaszcza przebyte w ostatnim czasie operacje lub urazy w obrębie stawu, choroby towarzyszące i występowanie czynników ryzyka. Podczas badania ocenia cechy świadczące o zapaleniu stawu: obrzęk, ból, ograniczenie ruchomości, nadmierne ocieplenie skóry okolicy stawu oraz ewentualne objawy towarzyszące.

Lekarz zleci morfologię krwi (w której w przypadku infekcyjnego zapalenia stawów zwykle stwierdza się zwiększoną liczbę białych krwinek, czyli leukocytów) oraz badanie wskaźników zapalenia, czyli CRP i OB, które w infekcyjnym zapaleniu stawu są zwiększone.

Podstawą rozpoznania infekcyjnego zapalenia stawów jest pobranie płynu stawowego do badania, którego wyniki określają, jaki drobnoustrój jest odpowiedzialny za wystąpienie infekcji.

W celu odróżnienia infekcyjnego zapalenia stawów od innych chorób mogących wywoływać podobne objawy lekarz (najczęściej reumatolog) może zlecić inne badania diagnostyczne, takie jak badanie rentgenowskie, badanie ultrasonograficzne, rezonans magnetyczny, tomografię komputerową albo scyntygrafię, oraz specjalistyczne badania laboratoryjne.

Jakie są metody leczenia infekcyjnego zapalenia stawów?

W przypadku infekcyjnego zapalenia stawów praktycznie zawsze konieczna jest diagnostyka i leczenie w warunkach szpitalnych. Podstawowym leczeniem septycznego zapalenia stawu jest wyeliminowanie powodującego je drobnoustroju, dlatego w przypadku zakażeń bakteryjnych stosuje się antybiotykoterapię, a w zakażeniach grzybiczych leki przeciwgrzybicze. Natomiast przy leczeniu wirusowych zapaleń stawów wykorzystuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne. W celu złagodzenia dolegliwości bólowych podaje się leki przeciwbólowe.

Ponadto stosuje się nakłucia stawów w celu usunięcia zapalnego płynu stawowego i oczyszczenia stawu. Korzystne jest unieruchomienie stawu przez pierwsze kilka dni, a następnie stopniowe wdrażanie ćwiczeń.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie infekcyjnego zapalenia stawów?

Całkowite wyleczenie infekcyjnego zapalenia stawów jest możliwe, ale choroba może skutkować trwałym uszkodzeniem stawu lub stawów. Dlatego ważne jest, by rozpocząć leczenie jak najszybciej po wystąpieniu pierwszych objawów. Rozpoczęcie leczenia w ciągu 7 dni od wystąpienia pierwszych objawów pozwala na odzyskanie pełnej sprawności stawu u 2/3 chorych, natomiast później odsetek ten maleje. Należy pamiętać, że infekcyjne zapalenie stawów o ciężkim przebiegu może stanowić zagrożenia dla życia pacjenta, zwłaszcza w razie występowania u pacjenta chorób współistniejących, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca czy niedobory odporności.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na infekcyjne zapalenie stawów?

Ponieważ w większości przypadków infekcyjne zapalenie stawów jest spowodowane wniknięciem drobnoustrojów z zewnątrz, należy unikać sytuacji, w których może do tego dojść. W okresie pooperacyjnym oraz po urazach stawów należy dbać o właściwą higienę. Należy także leczyć wszystkie potencjalne infekcje mogące być źródłem szerzenia się zakażenia w organizmie.

20.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?