Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Zmiany w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy

, lek. med. Magdalena Chmielińska
Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej
Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher w Warszawie
Zmiany w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy
Fot. iStock

Co to są zmiany w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Tyreotoksykoza oznacza zespół objawów chorobowych, które występują u osób z nadmiernym stężeniem hormonów tarczycy. Do objawów tych zalicza się m.in. pobudliwość psychiczną, spadek masy ciała, szybką czynność serca, biegunki.

W przebiegu tyreotoksykozy występują także zmiany w układzie ruchu. Obejmują one przede wszystkim zaburzenia w funkcjonowaniu mięśni, czyli miopatie. Hormony tarczycy mogą również mieć negatywny wpływ na stawy i kości, choć większe znaczenie przypisuje się krążącym autoprzeciwciałom, często występującym w chorobach tarczycy, np. chorobie Gravesa i Basedowa.

Tyreotoksykoza nasila również naturalny proces resorpcji kości, co prowadzi najpierw do osteopenii, a następnie do osteoporozy. Kości stają się coraz cieńsze i ich naturalna odporność na obciążęnia zmniejsza się, co skutkuje zwiększoną podatnością na złamania.

Jak często występują zmiany w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Częstość występowania osteoporozy i osteopenii u pacjentów z tyreotoksykozą zależy od płci, wieku, czasu trwania choroby oraz szybkości rozpoczęcia leczenia. Obniżona gęstość mineralna kości, której następstwem jest osteoporoza, dotyczy większości chorych.

Grupą szczególnie narażoną na zachorowanie są kobiety po menopauzie, u których nadczynność tarczycy wiąże się z 3-4-krotnie większym ryzykiem złamań.

Cechy miopatii mogą występować nawet u 80% osób z tyreotoksykozą. Mają one cięższy przebieg u mężczyzn i osób w starszym wieku.

Zapalenie stawów występuje rzadko, a akropachia tarczycowa (patrz niżej) jedynie u 0,01% pacjentów w wyniku długiego czasu trwania choroby - typowo w chorobie Gravesa i Basedowa.

Jak objawiają się zmiany w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Osteoporoza i osteopenia wiążą się ze zmniejszoną wytrzymałością mechaniczną kości. Jeśli gęstość mineralna kości jest znacznie obniżona, wówczas łatwo dochodzi do złamań, nawet w wyniku bardzo niewielkich urazów, np. upadku z wysokości własnego ciała.

W miopatii związanej z tyreotoksykozą dochodzi do osłabienia siły mięśni obręczy barkowej i biodrowej Powoduje to trudności w chodzeniu po schodach, w unoszeniu ramion lub wyprostowanych kończyn dolnych do góry. W przypadku zajęcia mięśni ocznych występuje opadanie powiek i podwójne widzenie. Rzadziej, głównie u starszych mężczyzn, mogą zostać zajęte mięśnie twarzy, gardła lub krtani, co objawia się osłabieniem mimiki, zaburzeniami połykania lub zmianą barwy głosu.

Niekiedy, u chorych na chorobę Gravesa i Basedowa, pojawia się niebolesny obrzęk palców rąk lub stóp z towarzyszącym tzw. podokostnowym zgrubieniem kości, określany mianem akropachii tarczycowej.

Zapalenie stawów w tyreotoksykozie dotyczy dużych stawów - głównie ramion - objawia się bólem, obrzękiem i ograniczeniem ruchomości zajętego stawu.

Co robić w przypadku pojawienia się zmian w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

W przypadku zajęcia stawów, mięśni lub wystąpienia zmian mogących nasuwać podejrzenie akropachii tarczycowej należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu włączenia odpowiedniego leczenia.

Osoby chorujące na nadczynność tarczycy, zwłaszcza świeżo wykrytą lub o długim czasie trwania i chwiejnym przebiegu, powinny się zgłosić do lekarza w celu wykonania densytometrii, co pozwoli na wczesne wykrycie osteoporozy i osteopenii oraz wdrożenie leczenia, zanim dojdzie do złamania kości. W przypadku podejrzenia złamania kości (utrzymujący się ból i obrzęk w miejscu urazu) należy się zgłosić na ostry dyżur urazowy.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie zmian układu ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Lekarz najpierw zbiera wywiad dotyczący przebiegu dolegliwości, jej charakteru, czas trwania, chorób towarzyszących i zażywanych leków. Następnie bada pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem oceny zgłaszanych objawów. Najważniejszymi badaniami dodatkowymi w diagnostyce chorób tarczycy są badania hormonalne: oznaczenie we krwi stężenia tyreotropiny (TSH), trijodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4). Zmniejszone stężenie TSH, duże stężenie T3 i T4 świadczą o tyreotoksykozie.

Ponadto lekarz może zlecić inne badania dodatkowe, np. stężenie kinazy fosfokreatynowej, potasu, wskaźników stanu zapalnego, CRP, OB, a także elektromiografię.

Postawienie odpowiedniej diagnozy nie jest proste, jeśli zmiany w układzie ruchu są jedynym objawem nadmiernego stężenia hormonów tarczycy w organizmie. Należy pamiętać, że zapalenie stawów czy miopatia występują również w innych chorobach i to znacznie częściej. Z tego powodu lekarz może zlecić szereg badań w celu wykluczenia innych chorób.

Jakie są metody leczenia zmian w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Należy przede wszystkim dążyć do uzyskania prawidłowego stężenia hormonów tarczycy, ponieważ wszystkie opisane zmiany w układzie ruchu są powikłaniami utrzymującego się nadmiernego stężenia tych hormonów w organizmie. Terapię ustala lekarz endokrynolog, którego zaleceń należy ściśle przestrzegać.

Jeśli do tyreotoksykozy doszło w wyniku przedawkowania doustnych preparatów hormonów tarczycy podawanych w leczeniu niedoczynności tarczycy, należy odpowiednio zmodyfikować dawkę leku według zaleceń lekarza endokrynologa.

Zarówno w przypadku osteoporozy, jak i osteopenii należy pamiętać o odpowiedniej suplementacji wapnia i witaminy D, odpowiedniej diecie i ćwiczeniach.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie zmian w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Większość zmian, które powstają w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy cofa się całkowicie po uzyskaniu prawidłowego stężenia hormonów tarczycy. Wyjątek stanowi akropachia tarczycowa, która jest nieodwracalna.

Co trzeba robić po zakończonym leczeniu zmian w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Osoby chorujące na choroby tarczycy powinny być pod stałą opieką lekarza, najlepiej endokrynologa. Wskazane jest okresowe badanie stężenia TSH w surowicy.

U chorych ze zmniejszoną gęstością kości w przebiegu tyreotoksykozy powinno się wykonywać kontrolne badania densytometryczne w celu oceny skuteczności leczenia.

Wiadomo, że osoby, które przebyły nadczynność tarczycy mają zwiększone ryzyko złamania szyjki kości udowej w starszym wieku, a osoby młode, które nie osiągnęły jeszcze szczytowej masy kostnej, częściej chorują na osteoporozę w przyszłości. Zwiększone ryzyko złamań utrzymuje się przez około 5 lat od momentu postawienia diagnozy i włączenia odpowiedniego leczenia.

Co robić, aby uniknąć zmian w układzie ruchu w przebiegu tyreotoksykozy?

Jeśli stwierdzono chorobę tarczycy, profilaktyką zmian w narządzie ruchu jest systematyczna opieka lekarska, okresowe badania hormonalne i regularne przyjmowanie zalecanych leków.

W przypadku występowania choroby Gravesa i Basedowa u członka rodziny, warto wykonać badania w kierunku nadczynności tarczycy, gdyż choroba ta może występować rodzinnie.

20.03.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?