Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Język - budowa, funkcja, fizjologia


Zakład Dydaktyki Medycznej - Wydział Lekarski, Kraków
Język - budowa, funkcja, fizjologia
fot. Photl.com

Dużą część jamy ustnej zajmuje język.

Składa się z nasady, którą jest przyczepiony do dna jamy ustnej (czyli do jej dolnej części) oraz trzonu, który jest tą ruchomą częścią języka. Najwęższa część języka wysunięta najbardziej do przodu to koniec języka (łacińska nazwa: apex linguae).

Ruchy języka umożliwiają mięśnie, z których jest zbudowany, a pokrywa go błona śluzowa. Dolna powierzchnia języka jest pokryta gładką błoną śluzową. Na grzbietowej części trzonu znajdują się brodawki, które pełnią dwie podstawowe funkcje – mechaniczną i zmysłową (czyli czucie smaku). Największe brodawki – brodawki okolone – mają w zasadzie jedną funkcję, czyli odczuwania smaku. Są to pierwsze z brodawek posiadających kubki smakowe. Co ciekawe, otacza je rowek błony śluzowej, w dnie którego uchodzą małe surowicze gruczoły ślinowe Ebnera (więcej na ten temat w artykule pt. Ślina). Produkowana przez te gruczoły ślina wypłukuje resztki substancji smakowych, pozostawiając miejsce dla nowych smaków. Brodawki okolone nie wykonują pracy mechanicznej. Na całej powierzchni języka jest ich tylko od 7 do 12 i wszystkie są ułożone mniej więcej na granicy trzonu i nasady języka. Ich średnica wynosi około 2–3 mm.

W boczno-tylnej części języka znajdują się brodawki liściaste. W nich również mają ujście gruczoły surowicze Ebnera. Te brodawki zarówno odbierają bodźce smakowe, jak i pełnią funkcję mechaniczną.

Brodawki grzybowate są nieco większe i mniej liczne od wspomnianych niżej brodawek nitkowatych i rozmieszczone pomiędzy nimi na powierzchni języka. Także one, dzięki obecności w nich kubków smakowych, odpowiadają za odbiór wrażeń smakowych.

Ostatnią grupą brodawek są brodawki nitkowate – jako jedyne pozbawione kubków smakowych. Występują na górnej powierzchni języka, na jego końcu i brzegach.

Co ciekawe, za ruchy języka odpowiadają nie tylko mięśnie budujące język, lecz również mięśnie zewnętrzne języka, z jednej strony przyczepione do różnych struktur (czaszka, żuchwa, kość gnykowa), a z drugiej do języka.

Kubki smakowe to struktury odpowiedzialne za odczuwanie smaku. Występują we wspomnianych brodawkach okolonych, liściastych i grzybowatych. Pojedyncze kubki smakowe występują również w nabłonku pokrywającym podniebienie i przednią część gardła. Za pomocą kubków smakowych można rozpoznać 5 smaków: słodki, słony, kwaśny, gorzki oraz umami – smak glutaminianu. Co ciekawe, mechanizm odczuwania każdego smaku jest różny, np. smak słony odczuwa się dzięki otwarciu kanałów sodowych (kanał to rodzaj drzwi do komórki, a określenie sodowy oznacza, że tylko sód może przez niego przejść), a kwaśny poprzez zamknięcie przez jony H+ kanału potasowego. W przypadku pozostałych smaków kubki działają poprzez specjalne białka i wtórne przekaźniki.

Data utworzenia: 21.09.2015
Język - budowa, funkcja, fizjologiaOceń:
(4.00/5 z 4 ocen)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?