Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy w leczeniu reakcji anafilaktycznej można podać lek przeciwhistaminowy doustnie (np. klemastynę) zamiast domięśniowo (fenazolinę)?

10-09-2015
dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz
Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

Według aktualnych wytycznych EAACI leki przeciwhistaminowe stanowią leki trzeciego wyboru w leczeniu anafilaksji i nie zastępują adrenaliny (jeśli istnieją wskazania do jej zastosowania). Leki te nie wpływają na przebieg objawów ze strony układu krążenia ani poważnych objawów ze strony dróg oddechowych. Na podstawie przeglądu bazy Cochrane obejmującego 2070 badań klinicznych nie znaleziono mocnych dowodów uzasadniających stosowanie leków przeciwhistaminowych w anafilaksji. Zaleca się je jedynie w łagodzeniu objawów skórnych w przebiegu uogólnionej reakcji alergicznej. Ze względu na brak leków przeciwhistaminowych II generacji do podawania dożylnego, w przypadku nagłej interwencji wymagającej pozajelitowego podania leków przeciwhistaminowych o szybkim początku działania do wyboru pozostają leki przeciwhistaminowe I generacji do stosowania dożylnego lub domięśniowego (klemastyna [fenazolina, dimetynden oraz difenhydramina  nie są w tej postaci dostępne w Polsce]).

Jeśli szybki początek działania nie jest konieczny, a celem podania leku przeciwhistaminowego jest złagodzenie objawów skórnych i/lub ze strony błony śluzowej nosa, zaleca się leki przeciwhistaminowe II generacji. Optymalnie wybrany lek II generacji powinien się cechować łatwo wchłanialną płynną formą, szybkim początkiem i długim okresem działania.

Należy nadmienić, że wyniki analizy Cochrane wykazały, że brakuje danych potwierdzających skuteczność  leków blokujących receptor H2 oraz GKS w leczeniu reakcji anafilaktycznej. GKS należy traktować jako leki trzeciego wyboru, ale ich podanie nie powinno opóźniać decyzji o zastosowaniu adrenaliny. Brakuje również przekonujących danych potwierdzających skuteczność rutynowej premedykacji GKS i lekiem przeciwhistaminowym u niewyselekcjonowanych chorych przed podaniem jonowych środków kontrastowych, surowicy przeciw jadowi żmii lub preparatu do swoistej immunoterapii alergenowej. (wrzesień 2015 aktualizacja

Piśmiennictwo

  1. Muraro A., Roberts G., Simons F.E.R.: New visions for anaphylaxis: an iPAC summary and future trends. Pediatr. Allergy Immunol., 2008; 19 (supl. 19): 40–50
  2. Simons F.E.R.: Pharmacologic treatment of anaphylaxis: can the evidence base be strengthened? Curr. Opin. Allergy Clin. Immunol., 2010; 10 (4): 384–393
  3. Simons F.E.R.: Anaphylaxis. J. Allergy Clin. Immunol., 2010; 125: S161–181
  4. Choo K.J., Simons F.E., Sheikh A.: Glucocorticoids for the treatment of anaphylaxis. Evid. Based Child. Health, 2013; 8: 1276–1294
  5. Sheikh A.: Glucocorticosteroids for the treatment and prevention of anaphylaxis. Curr. Opin. Allergy Clin. Immunol., 2013; 13 (3): 263–267
  6. Nurmatov U.B., Rhatigan E., Simons F.E. i wsp.: H2-antihistamines for the treatment of anaphylaxis with and without shock: a systematic review. Ann. Allergy Asthma Immunol., 2014; 112: 126–131
  7. Muraro A., Roberts G., Worm M. i wsp.: Anaphylaxis: guidelines from the European Academy of Allergy and Clinical Immunology. Allergy, 2014; 69: 1026–1045

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej