Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy łączenie dwóch, a nawet trzech, leków przeciwhistaminowych w leczeniu pokrzywki jest uzasadnione?

28-11-2016
dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz
Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

Leki przeciwhistaminowe (poprawnie – leki będące odwrotnymi agonistami receptora H1, które stabilizują receptor w formie nieaktywnej) stanowią podstawę leczenia pokrzywki, gdyż w jej przypadku głównym mediatorem zmian skórnych jest histamina. Łączenie dwóch, a nawet trzech leków przeciwhistaminowych nie poprawia skuteczności leczenia, a jedynie zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, w tym przypadku opierającymi się na zaleceniach ekspertów, gdy objawy nie są kontrolowane pod wpływem leku w standardowej dawce, zaleca się raczej zwiększenie (2–4-krotnie) dawki jednego stosowanego leku przeciwhistaminowego II generacji, niż łączenie dwóch, a nawet trzech leków.1 Ostatnio opublikowane wyniki prospektywnego badania, w którym dawki lewocetyryzyny u chorych z przewlekłą spontaniczną pokrzywką zwiększano czterokrotnie, potwierdzają zasadność opinii ekspertów.2 Wytyczne nie różnicują postępowania u dorosłych i dzieci, niemniej jednak u dzieci najczęściej wystarcza zwiększenie dawki dwukrotnie.3 W grupie 98 dzieci (mediana wieku 4 lata 7 mies.) z przewlekłą pokrzywką całkowitą remisję zmian skórnych uzyskano u 96,9% dzieci; u 50% remisja wystąpiła po co najmniej dwukrotnym zwiększeniu dawki leku przecihistaminowego, w odniesieniu do dawki standardowej. W grupie wymagającej zwielokrotnienia dawki leku 80% stanowiły dzieci z pokrzywką przewlekłą w wywiadzie.3

Przegląd systematyczny Cochrane Collaboration, obejmujący badania kliniczne z zastosowaniem leków przeciwhistaminowych II generacji, potwierdził ich skuteczność i uzyskanie całkowitej remisji objawów pokrzywki w przypadku:

  • cetyryzyny stosowanej w dawce 10 mg 1x/dobę w leczeniu krótkotrwałym i dłuższym

  • lewocetyryzyny w dawce 5 mg stosowanej przez dłuższy czas (ale nie krótkotrwale) oraz lewocetyryzny w dawce 20 mg (ale nie 10 mg) stosowanej krótkotrwale

  • desloratadyny, choć w tym przypadku dane dotyczące jej zastosowania przez dłuższy okres w dawce 5 mg 1x/dobę oraz krótkotrwale w dawce 20 mg były ograniczone.4

Żaden pojedynczy lek przeciwhistaminowy II generacji nie wykazywał w tym przypadku przewagi nad pozostałymi lekami z tej grupy.4 Wśród chorych leczonych zwielokrotnioną dawką leku, z badania wycofał się taki sam odsetek chorych, jak w grupie placebo.4 Należy podkreślić, że w razie znacznego nasilenia objawów pokrzywki korzystne może być czasowe (z reguły na 3–7 dni) dołączenie do leku przeciwhistaminowego glikokortykosteroidu podawanego ogólnie.1,5

Piśmiennictwo

  1. Zuberbier T., Aberer W., Asero R. i wsp.: The EAACI/GA(2) LEN/EDF/WAO Guideline for the definition, classification, diagnosis, and management of urticaria: the 2013 revision and update. Allergy, 2014; 69: 868–887
  2. Sharma V.K., Gupta V., Pathak M., Ramam M.: An open-label prospective clinical study to assess the efficacy of increasing levocetirizine dose up-to four times in chronic spontaneous urticaria not controlled with standard dose. J. Dermatol. Treat., 2016; 25: 1–17 [w druku]
  3. Lee X.H., Ong L.X., Cheong J.Y. i wsp.: A stepwise approach in the management of chronic spontaneous urticaria in children. Asia Pac. Allergy, 2016; 6: 16–28
  4. Sharma M., Bennett C., Cohen S.N., Carter B.: H1-antihistamines for chronic spontaneous urticaria. Cochrane Database Syst. Rev., 2014; (11): CD006137
  5. Maurer M., Church M.K., Gonçalo M., Sussman G., Sánchez-Borges M.: Management and treatment of chronic urticaria (CU). J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol., 2015; 29 Suppl 3: 16–32

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej