Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Kiedy konieczne jest włączenie leczenia w przebiegu pokrzywki barwnikowej?

01-08-2017
lek. Katarzyna Kisiel
Oddział Dermatologii Dziecięcej, Międzyleski Szpital Specjalistyczny

W większości przypadków pokrzywki barwnikowej (UP) leczenie nie jest konieczne, a jego stosowanie (przewlekłe lub doraźne) jest uzależnione od występujących u pacjenta objawów.

Podczas wizyty lekarskiej każdemu pacjentowi z rozpoznaniem UP należy wydać receptę na niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji i poinformować opiekunów pacjenta o sytuacjach, w których powinien być zastosowany (w przypadku zaostrzenia się zmian skórnych, wystąpienia objawów indukowanych histaminą [świąd, zaczerwienienie skóry, świszczący oddech, biegunka]) lub ekspozycji na znane czynniki nasilające objawy. Podobnie jak w pokrzywce przewlekłej, leki przeciwhistaminowe można podawać w dawce nawet 4-krotnie większej od dawki standardowej (niestety tak jak w pokrzywce przewlekłej jest to niezgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego). Dodatkowo można zalecić sedatywny lek przeciwhistaminowy (I generacji) do doraźnego zastosowania w zaburzeniach snu wywołanych objawami choroby.

W przypadku biegunki można zastosować kromoglikan disodowy (stabilizator komórek tucznych), jak również ketotifen (o działaniu przeciwhistaminowym i stabilizującym komórki tuczne). Efekt kosmetyczny uzyskuje się za pomocą naświetlania UV (tzw. terapia PUVA – u dorosłych i dzieci >12. rż.), czasem leczenia laserowego i/lub miejscowych glikokortykosteroidów (mGKS) (najlepiej w okluzji lub doogniskowo).

mGKS zalecane są głównie doraźnie u chorych z nasilonymi zmianami pokrzywkowymi lub dużym obrzękiem zmian skórnych – przyspieszają ustąpienie powyższych objawów i redukują świąd. Nie zaleca się natomiast przewlekłego stosowania mGKS u dzieci z uwagi na ryzyko rozwoju miejscowych działań niepożądanych (takich jak ścieńczenie skóry, zaniki, teleangiektazje, rozstępy), a w przypadku stosowania na duże powierzchnie nawet zahamowania osi podwzgórzowo-nadnerczowej. Ich zastosowanie (najbezpieczniej krótkoterminowe) może być rozważane u chorych z ograniczonymi zmianami typu mastocytoma i/lub niewielką liczbą zmian skórnych w przebiegu UP.

Ryzyko reakcji anafilaktycznej u dzieci z mastocytozą skórną jest dużo mniejsze niż u dorosłych (ok. 5–10% dzieci) i związane z nasileniem zmian skórnych oraz zwiększeniem stężenia tryptazy. Nie ma konkretnych wytycznych dotyczących stosowania adrenaliny u dzieci z mastocytozą skórną. Większość autorów nie zaleca przepisywania leku wszystkim pacjentom pediatrycznym z rozpoznaną mastocytozą skórną, a tylko w tzw. grupach ryzyka, u dzieci z:

  • rozległymi zmianami skórnymi w przebiegu tzw. postaci rozlanej (diffuse cutaneous mastocytosis – DCM) – rzadkiej, występującej głównie u niemowląt, w której skóra jest pogrubiała, obrzęknięta i ciastowato nacieczona, a stały objaw stanowi silny świąd i dermografizm

  • skórnymi reakcjami pęcherzowymi (najczęściej w przebiegu DCM)

  • przebytą reakcją anafilaktyczną

  • i/lub utrzymującym się dużym stężeniem tryptazy (>100 ng/ml).

Jeżeli u dziecka wystąpiła nasilona reakcja po pokąsaniu przez owady, również należy zalecić zakupienie autowstrzykiwacza z adrenaliną i pouczyć pacjenta i jego opiekunów, w jakich sytuacjach (np. po kolejnych ukąszeniach) oraz w jaki sposób podać lek. Takie dziecko należy bezwzględnie skierować do alergologa, gdyż może wymagać swoistej immunoterapii. Niezwykle ważne, aby pacjenci i ich rodzice byli szczegółowo poinformowani na temat czynników i sytuacji wyzwalających objawy. Należy ich także zachęcić do prowadzenia tzw. dzienniczków obserwacji w celu zidentyfikowania szkodliwych czynników.

Piśmiennictwo

  1. Alvarez-Twose I., Vanó-Galván S., Sánchez-Munoz L. i wsp.: Increased serum baseline tryptase levels and extensive skin involvement are predictors for the severity of mast cell activation episodes in children with mastocytosis. Allergy, 2012; 67: 813-821
  2. Azana J.M., Torrelo A., Matito A.: Update on Mastocytosis (Part 1): Pathophysiology, Clinical Features, and Diagnosis Actas Dermosifiliogr. 2016; 107 (1): 5-14
  3. Barnes M., Van L., DeLong L., Lawley L.P.: Severity of cutaneous findings predict the presence of systemic symptoms in pediatric maculopapular cutaneous mastocytosis. Pediatr. Dermatol., 2014; 31: 271-275
  4. Broesby-Olsen S., Dybedal I., Gulen T. i wsp.: Multidisciplinary Management of Mastocytosis: Nordic Expert Group Consensus. Acta Derm. Venereol., 2016; 96: 602–612
  5. Castells M., Metcalfe D.D., Escribano L.: Diagnosis and treatment of cutaneous mastocytosis in children: Practical recommendations. Rev. Chil. Pediatr., 2016; 87 (3): 204-207
  6. Gülen T., Nihal Ö., Hilmi A. i wsp.: Childhood mastocytosis: results of a single center. Turk Pediatri Ars, 2015; 50: 108-113
  7. Hartmann K., Escribano L., Grattan C. i wsp.: Cutaneous manifestations in patients with mastocytosis: consensus report of the European Competence Network on Mastocytosis; the American Academy of Allergy, Asthma & Immunology; and the European Academy of Allergology and Clinical Immunology. J. Allergy Clin. Immunol., 2016; 137: 35–45
  8. Lange M., Niedoszytko M., Renke J. i wsp.: Clinical aspects of paediatric mastocytosis: a review of 101 cases. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol., 2013; 27: 97-102
  9. Lange M., Nedoszytko B., Górska A. i wsp.: Mastocytosis in children and adults: clinical disease heterogeneity. Arch. Med. Sci., 2012; 8: 533-541
  10. Meni C., Bruneau J., Georgin-Lavialle S. i wsp.: Paediatric mastocytosis: a systematic review of 1747 cases. Br. J. Dermatol., 2015; 172: 642-651
  11. Torrelo A., Alvarez-Twose I., Escribano L.: Childhood mastocytosis. Curr. Opin. Pediatr., 2012; 24: 480-486
  12. Valent P., Escribano L., Broesby-Olsen S. i wsp.: Proposed dagnostic algorithm for patients with suspected mastocytosis: a proposal of the European Competence Network on Mastocytosis. Allergy, 2014; 69: 1267–1274
  13. Wiechers T., Rabenhorst A., Schick T. i wsp.: Large maculopapular cutaneous lesions are associated with favorable outcome in childhood-onset mastocytosis. J. Allergy Clin. Immunol., 2015; 136 (6): 1581-90.e1-3. doi: 10.1016/j.jaci.2015.05.034. Epub 2015 Jul 4 
  14. British Association of dermatologists patient information leaflet produced Sept 2008 updayed Jan 2012, July 2015
  15. International Consensus Statements, Position Papers and WHO Criteria-Medical References Mastocytosis and Mast Cell Activation Syndromes January 2017 The Mastocytosis Society

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej