Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakie są metody leczenia (swoistego i objawowego) ostrej pokrzywki?

01-02-2014
dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz
Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

W postępowaniu doraźnym i zapobieganiu nawrotom zasadnicze znaczenie ma usunięcie bodźca wywołującego (leczenie zakażenia, dieta eliminacyjna, przerwanie podawania leku, eliminacja czynnika działającego kontaktowo) oraz unikanie czynników nieswoiście nasilających degranulację komórek tucznych (NLPZ, alkohol, stres, pokarmy z grupy tzw. pseudoalergenów).

Leczenie objawowe pokrzywki (p. pyt. i pyt.) polega na stosowaniu niesedatywnych leków przeciwhistaminowych II generacji. Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, dawkę leku przeciwhistaminowego II generacji należy zwiększyć nawet 4-krotnie (u dzieci 2-krotnie), jeśli nie obserwuje się poprawy po 2 tygodniach leczenia w standardowej dawce. W przypadku utrzymywania się zmian po kolejnych 1–4 tygodniach, należy dodać lek przeciwleukotrienowy lub zmienić lek przeciwhistaminowy na inny niesedatywny. W razie zaostrzenia się objawów zaleca się 3–7-dniowe leczenie systemowym GKS. Wytyczne EAACI/WAO nie uwzględniają stosowania leków przeciwhistaminowych I generacji i H2-blokerów. Należy zaznaczyć, że zalecenia dotyczące zwiększenia dawek leków przeciwhistaminowych lub dodania leku przeciwleukotrienowego wynikają z aktualnych międzynarodowych wytycznych. Ponieważ nie przeprowadzono takich badań u dzieci, zalecenia te są ekstrapolowane z zaleceń dotyczących leczenia pokrzywki u dorosłych, jednak zasady rejestracji leków w Polsce nie uwzględniają jeszcze tej aktualizacji. Chociaż wytyczne zalecają leczenie pokrzywki za pomocą niesedatywnych leków przeciwhistaminowych II generacji, u niektórych chorych z dużym komponentem emocjonalnym pomocne może być jednak leczenie sedatywne lub zastosowanie leków przeciwhistaminowych I generacji. Leki przeciwhistaminowe I generacji są także częściej stosowane u dzieci do 2. roku życia.

Swoiste leczenie pokrzywki dotyczy raczej pokrzywek przewlekłych, a nie ostrych (p. pyt.). Wyjątkiem jest ostra pokrzywka będąca objawem systemowej reakcji alergicznej po użądleniu owada (osy, pszczoły lub szerszenia). Jeśli ciężkość objawów spełnia kryteria kwalifikacji do immunoterapii swoistej na jad danego owada, a reakcja ma udowodnione podłoże zależne od IgE, wówczas immunoterapia będzie stanowić przykład leczenia przyczynowego. Natomiast w przypadku pokrzywek przewlekłych celem leczenia przyczynowego jest opanowanie choroby stanowiącej podłoże zmian skórnych. Dotyczy to leczenia przeciwinfekcyjnego przewlekłych ognisk zapalnych (próchnica zębów, zakażenia Helicobacter pylori, infestacje pasożytnicze, w tym toksokaroza), celowanego leczenia chorób układowych tkanki łącznej i zespołów limfoproliferacyjnych. Lek przeciwhistaminowy może być przykładem swoistego leczenia niektórych pokrzywek fizykalnych, w których mechanizmie istotną rolę odgrywa histamina (pokrzywka z zimna, cholinergiczna, opóźniona z ucisku, wywołana wysiłkiem fizycznym).

Wykraczając poza podstawy leczenia pokrzywki, szczególne postaci leczenia swoistego w zespołach pokrzywkowych dotyczą:

  • pokrzywkowego zapalenia naczyń (urticarial vasculitis) – systemowe GKS

  • ostrych objawów wrodzonego obrzęku naczynioruchowego z niedoborem ilościowym i/lub funkcjonalnym inhibitora C1 (typ I i II HAE, lokalizacja genu 11q12.1) lub zwiększeniem aktywności czynnika XII (typ III HAE, lokalizacja genu 5q35.3)

1. osoczowy koncentrat inhibitora C1 (preparat Berinert [Berhinger, Niemcy]) jest leczeniem z wyboru u dzieci z ostrymi objawami

2. rekombinowany inhibitor C1 (Rhucin, Ruconest – zarejestrowany w UE dla dorosłych od 2010 r.)

3. antagonista receptora B2 dla bradykininy (Firazyr – zarejestrowany w UE od 2008 r.)

4. inhibitor kalikreiny (Kalbitor – zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych od 2012 r.) lub osoczowy inhibitor kalikreiny (Ecallantide – w badaniach klinicznych u osób >16. rż.)

5. jeśli preparaty te są niedostępne, lekiem z wyboru pozostaje świeżo mrożone osocze

  • kriopirynopatii, tj. okresowych zespołów zależnych od kriopiryny (cryopyrin-associated periodic syndromes – CAPS), w których zastosowanie mają

1. kolchicyna

2. ludzkie przeciwciała monoklonalne klasy IgG1 skierowane przeciwko interleukinie-1 beta (IL-1 beta) (Kanakinumab, Kineret). (luty 2014 aktualizacja)  

Piśmiennictwo

  1. Zuberbier T., Asero R., Bindslev-Jensen C. i wsp.: EAACI/GA(2)LEN/EDF/WAO guideline: management of urticaria. Allergy, 2009; 64: 1427–1443
  2. Oranje A.P.: Management of urticaria and angioedema in children: new trends. G. Ital. Dermatol. Venereol., 2010; 145: 771–774
  3. Caorsi R., Lepore L., Zulian F. i wsp.: The schedule of administration of canakinumab in cryopyrin associated periodic syndrome is driven by the phenotype severity rather than the age. Arthritis Res. Ther., 2013; 15 (1): R33
  4. Schneider L., Hurewitz D., Wasserman R. i wsp.: C1-INH concentrate for treatment of acute hereditary angioedema: a pediatric cohort from the I.M.P.A.C.T. studies. Pediatr. Allergy Immunol., 2013; 24 (1): 54–60
  5. Ghazi A., Grant J.A.: Hereditary angioedema: epidemiology, management, and role of icatibant. Biologics, 2013; 7: 103–113
  6. Ter H.N., Lachmann H., Özen S. i wsp.: ,Paediatric Rheumatology International Trials Organisation (PRINTO) and the Eurofever/Eurotraps Projects. Treatment of autoinflammatory diseases: results from the Eurofever Registry and a literature review. Ann. Rheum. Dis., 2013; 72: 678–685
  7. MacGinnitie A.J., Davis-Lorton M., Stolz L.E. i wsp.: Use of ecallantide in pediatric hereditary angioedema. Pediatrics, 2013; 132: e490–e497
  8. Altman K.A., Naimi D.R.: Hereditary angioedema: a brief review of new developments. Curr. ed.. Res. Opin., 2014 (Epub ahead of print)

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej