Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

W której grupie wiekowej jest najwięcej zachorowań na grypę i jej powikłań?

14.02.2020

Pytanie nadesłane do Redakcji

W której grupie wiekowej jest najwięcej zachorowań na grypę i jej powikłań? Jakie są najczęstsze powikłania?

Odpowiedział

dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że najwięcej zachorowań na grypę występuje u małych dzieci, u których chorobę tę trudno rozpoznać bez badań wirusologicznych, ponieważ w tej grupie wiekowej często ma ona nietypowy przebieg (np. gorączka bez objawów ze strony układu oddechowego). Natomiast najwięcej zachorowań z przebiegiem typowym dla grypy („choroba grypopodobna”) dotyczy dzieci w wieku szkolnym.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co roku na świecie na grypę choruje średnio aż 20–30% dzieci i 5–10% dorosłych. Grupę ryzyka ciężkiego przebiegu grypy stanowią dzieci w wieku do 4 lat oraz przewlekle chore, szczególnie z chorobami neurologicznymi, które upośledzają wentylację i utrudniają odksztuszanie, oraz przewlekłymi chorobami płuc (np. dysplazją oskrzelowo-płucną).

Z kolei największe ryzyko powikłań dotyczy osób przewlekle chorych, a zwłaszcza osób starszych z wieloma współistniejącymi chorobami. Rodzaj powikłań pogrypowych także zależy od wieku i współistniejących zaburzeń.

U dzieci najczęstszym powikłaniem grypy jest ostre zapalenie ucha środkowego i zapalenie płuc, a u dzieci w pierwszych 2 latach życia – drgawki gorączkowe. W grupie osób przewlekle chorych najczęstszym powikłaniem jest zaostrzenie współistniejącej choroby przewlekłej, na przykład astmy oskrzelowej, cukrzycy, u starszych przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i choroby niedokrwiennej serca.

Umieralność z powodu grypy jest największa wśród niemowląt, chorych na przewlekłe choroby układu nerwowego oraz z zaburzeniami rozwoju.

Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i jej najważniejsze powikłania wymieniono w tabeli.

Tabela. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu grypy oraz jej powikłania
Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu i rozwoju powikłań grypy (w tym hospitalizacji i zgonu) Powikłania grypy
wiek <5 lat (zwłaszcza pierwsze 2 lata życia)

znacznego stopnia otyłość (BMI ≥40)

niektóre przewlekłe choroby (niezależnie od wieku):
– choroby płuc (np. astma oskrzelowa, dysplazja oskrzelowo-płucna, mukowiscydoza, nadciśnienie płucne)
- choroby serca (np. wady wrodzone, niewydolność serca, ale nie izolowane nadciśnienie tętnicze)
– choroby neurologiczne upośledzające czynność układu oddechowego lub usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych (np. mózgowe porażenie dziecięce, rozszczep kręgosłupa, zaburzenia czynności poznawczych, pourazowe uszkodzenia rdzenia kręgowego, choroby przebiegające z drgawkami, choroby nerwowo-mięśniowe)
– choroby nerek, wątroby, metaboliczne (w tym cukrzyca), krwi (w tym hemoglobinopatie)
– niedobory odporności (pierwotne [np. SCID], wtórne [zakażenie HIV, leczenie immunosupresyjne]).
zapalenie ucha środkowego

zapalenie płuc
– pierwotne wirusowe – cechuje się ciężkim przebiegiem, bez przejściowej poprawy jak w przypadku nadkażenia bakteryjnego
– wtórne bakteryjne zapalenie płuc – zwykle wywołane przez S. pneumoniae, S. aureus lub bezotoczkowe H. influenzae – rozwija się w okresie ustępowania objawów grypy lub w czasie rekonwalescencji – następuje nawrót gorączki i pojawiają się objawy zapalenia płuc (przyspieszony oddech, duszność, nasilenie kaszlu)

angina paciorkowcowa

zaostrzenie współistniejącej choroby przewlekłej (np. astmy oskrzelowej)

objawy neurologiczne: drgawki gorączkowe (mogą z definicji wystąpić u dzieci w wieku od 6 mies. do 5 lat), encefalopatia, sporadycznie zapalenie mózgu, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, zespół Guillaina i Barrégo

zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia

łagodne zapalenie mięśni (głównie grypa spowodowana wirusem typu B)

bardzo rzadko zespół Reye’a (zwykle związany z przyjmowaniem preparatów kwasu acetylosalicylowego)
BMI – wskaźnik masy ciała, HIV – ludzki wirus niedoboru odporności, SCID – ciężki złożony niedobór odporności

Piśmiennictwo:

1. Antczak A.: Grypa. Praktyczne kompendium. Warszawa, Medical Tribune Polska, 2015
2. Antczak A., Jahnz-Różyk K., Krzywański J. i wsp.: Rekomendacje ekspertów Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy dotyczące profilaktyki grypy w sezonie epidemicznym 2017/2018. Warszawa, Flu Forum, 2017
3. ECDC. Seasonal Influenza. Factsheet for health professionals, 2017. https://ecdc.europa.eu/en/seasonal-influenza
4. www.who.int/influenza/en/ (cyt. 18.01.2019)
5. AAP Committee on Infectious Diseases: Recommendations for prevention and control of influenza in children, 2018–2019. Pediatrics, 2018; 142 (4): e20182367
6. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices-United States, 2018–19 influenza season. MMWR Recomm. Rep., 2018; 67 (3): 1–20
7. Blank P., Falup-Pecurariu O., Kassianos G. i wsp.: Szczepienia przeciw grypie: podstawowe fakty dla lekarzy pierwszego kontaktu w Europie (RAISE). Warszawa, Fundacja Nadzieja dla Zdrowia, 2016
8. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2017–18 influenza season. MMWR Recomm. Rep., 2017; 66: 1–20

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej