Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jak się objawia i przebiega krztusiec u dorosłych? Jakie jest ryzyko powikłań?

13.06.2018
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Przebieg krztuśca, objawy i ich intensywność zależą od wieku chorego i stanu uodpornienia. U dorosłych, wielokrotnie szczepionych przeciwko krztuścowi w dzieciństwie i narażonych na kontakt z tą częstą, bardzo zaraźliwą chorobą, najczęściej przebiega ona łagodnie i niecharakterystycznie, co mocno utrudnia prawidłowe rozpoznanie. Jedynym objawem zakażenia pałeczką B. pertussis dorosłych może być niecharakterystyczny, przewlekły, suchy kaszel. Klasyczne fazy choroby nie występują lub mijają niezauważone z powodu zgłaszania się chorych w późnej fazie choroby. Objawy pojawiają się po okresie wylęgania wynoszącym 7–10 dni (ale czasem nawet do 3 tyg.). Zwykle można wyróżnić 2 fazy choroby:
1) faza nieżytowa (prodromalna) – cechuje się występowaniem objawów przypominających przeziębienie (łagodny kaszel, nieżyt nosa, stan podgorączkowy, ból lub zapalenia gardła oraz złe samopoczucie), które utrzymują się przez 1–2 tygodni i nie różnią się od częstych wirusowych zapaleń górnych dróg oddechowych. Rozpoznanie krztuśca na tym etapie jest w praktyce możliwe tylko w ogniskach epidemicznych (np. w przypadku zachorowań rodzinnych) lub ogniskach zakażeń oddziałowych. Właściwa antybiotykoterapia (makrolidami) w tym okresie zakażenia może zahamować postęp choroby.
2. faza kaszlu – charakteryzuje się wystąpieniem suchego kaszlu, klasycznie nasilającego się nocą, który stopniowo łagodnieje, jednak utrzymuje się do kilkunastu tygodni. Gorączka nie występuje. Czynniki, które drażnią drogi oddechowe (np. kurz, zimne powietrze, stres, emocje, ziewanie, śmiech, rozciąganie, wysiłek fizyczny oraz zmiany temperatury), mogą wyzwalać kaszel. Natomiast leczenie antybiotykiem w tym okresie nie wpływa już na przebieg kliniczny choroby i nie łagodzi kaszlu. Antybiotyk może natomiast skrócić okres zaraźliwości. Niestety, nie dysponujemy lekami o udowodnionym działaniu łagodzącym kaszel w przebiegu krztuśca, którego przyczyną jest uszkodzenie dróg oddechowych przez B. pertussis.

Kaszel w przebiegu krztuśca u osoby dorosłej: p. www.nejm.org.
Powikłania. Powikłania krztuśca u dorosłych wynikają przede wszystkim z przewlekłego, intensywnego kaszlu. Są to przede wszystkim zaburzenia snu, nietrzymanie moczu i zmniejszenie masy ciała. Z pozostałych powikłań należy wspomnieć o wylewach podspojówkowych, zapaleniu płuc, omdleniach po napadach kaszlu i powikłaniach mechanicznych kaszlu, w tym rozwarstwieniach miażdżycowo zmienionych tętnic kręgowych lub szyjnych. U osób starszych krztusiec sporadycznie może się wikłać nasileniem przepukliny pachwinowej, złamaniami żeber, encefalopatią, drgawkami, krwawieniami do ośrodkowego układu nerwowego i udarem mózgu. Ciężkie powikłania u osób starszych zagrażają zgonem. Trudno precyzyjnie oszacować częstość występowania wymienionych powikłań, można jedynie ogólnie stwierdzić, że krztusiec najciężej przebiega u osób >65. roku życia oraz pacjentów z wieloma współistniejącymi chorobami przewlekłymi, u których nabyta odporność przeciwko krztuścowi zanikła (brak dawek przypominających szczepienia). Przebieg choroby pogarsza współistnienie astmy oskrzelowej oraz palenie tytoniu.

Piśmiennictwo:

1. Wood N., McIntyre P.: Pertussis: review of epidemiology, diagnosis, management and prevention. Paediatr. Respir. Rev., 2008; 9: 201–211
2. Cornia P.B., Hersh A.L., Lipsky B.A., Newman T.B., Gonzales R.: Does this coughing adolescent or adult patient have pertussis? JAMA, 2010; 304: 890–896
3. Murphy T.V., Slade B.A., Broder K.R. i wsp.: Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria among pregnant and postpartum women and their infants: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2008; 57 (RR-4): 1–51
4. Moore A., Ashdown H.F., Shinkins B. i wsp.: Clinical characteristics of pertussis-associated cough in adults and children: A diagnostic systematic review and meta-analysis. Chest, 2017; 152: 353–367

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań