Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Kiedy wykonać szczepienie przeciwko krztuścowi u kobiety planującej ciążę?

12.06.2019
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Młoda kobieta planująca ciążę nie była w dzieciństwie szczepiona przeciwko krztuścowi (przeciwwskazania neurologiczne). Czy należy jej podać szczepionkę dTpa już teraz czy dopiero w czasie ciąży? Obecnie nie stwierdza się przeciwwskazań do szczepienia.

Według aktualnego PSO szczepienie przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi jest zalecane: „kobietom planującym ciążę lub w ciąży (po 28. tygodniu ciąży)”. Skoro nie stwierdza się już przeciwwskazań neurologicznych do szczepienia, pacjentkę można zaszczepić zarówno obecnie, jeszcze przed zajściem w ciążę, jak i później, gdy będzie już w ciąży. Zaletą szczepienia przeciwko krztuścowi w trakcie ciąży jest to, że nie tylko czynnie uodparnia matkę, ale także chroni noworodka (tzw. uodpornienie biernie – przekazanie przeciwciał przez łożysko). Ponieważ przeciwciała przeciwko krztuścowi utrzymują się w surowicy stosunkowo krótko, a transport przezłożyskowy zachodzi głównie pod koniec ciąży, szczepienie przeciwko krztuścowi warto wykonać w III trymestrze, między 27. a 36. tygodniem ciąży (zalecenia Advisory Committee on Immunization Practices [ACIP]). Pewną niewiadomą jest czas zajścia w ciążę. Jeśli zajście w ciążę się opóźni i młoda kobieta będzie wymagała dawki przypominającej szczepionki przeciwko tężcowi i błonicy, które jest zalecane wszystkim dorosłym co 10 lat, to należy wtedy jej podać szczepionkę z komponentą krztuścową (dTpa). Ze względu na korzyści dla dziecka w razie zajścia w ciążę będzie można podać kolejną dawkę szczepionki pod koniec ciąży, nawet jeśli od wcześniejszego szczepienia nie upłynie jeszcze rok. Podkreślę, że szczepionki typu dTpa o zmniejszonej zawartości komponenty krztuścowej i błoniczej charakteryzują się dobrym profilem bezpieczeństwa. Jeżeli chodzi o ryzyko niepożądanych odczynów poszczepiennych, to jest ono podobne w przypadku szczepionki dTpa i szczepionek błoniczo-tężcowych (Td). Najczęściej obserwuje się odczyny miejscowe, takie jak bolesność w miejscu wkłucia, zaczerwienienie i obrzęk, a rzadziej objawy ogólne, drażliwość, senność, ból głowy i umiarkowaną gorączkę. Ewentualne odczyny poszczepienne mają charakter przejściowy, nie zagrażają ciąży i ustępują, nie pozostawiając trwałych następstw.

Podsumowując, jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w najbliższym czasie, lepszą opcją będzie jej zaszczepienie w III trymetrze, po ukończeniu 28. tygodnia ciąży, zgodnie z aktualnym PSO. Jeśli natomiast zajście w ciążę odwlecze się w czasie i wskazane będzie podanie dawki przypominającej przeciwko tężcowi i błonicy, to pacjentkę można zaszczepić także przed zajściem w ciążę.

Piśmiennictwo:

1. Edwards K.M., Decker M.D.: Pertussis vaccines. (W:) Plotkin A.S., Orenstein A.W., Offit A.P. (red.): Vaccines. Wyd. 7, Elsevier, 2018: 711–761
2. Charakterystyki produktów leczniczych: Adacel, Boostrix, Boostrix Polio, Tdap Szczepionka SSI
3. Halperin S., Sweet L., Baxendale D.: How soon after a prior tetanus-diphtheria vaccination can one give adult formulation tetanus-diphtheria-acellular pertussis vaccine? Pediatr. Infect. Dis. J., 2006; 25: 195–200
4. Baxter R., Hansen J., Timbol J. i wsp.: Post-licensure safety surveillance study of routine use of tetanus toxoid, reduced diphtheria toxoid and 5-component acellular pertussis vaccine. Hum. Vaccin. Immunother., 2016; 12: 2742–2748
5. Yih W.K., Nordin J.D., Kulldorff M. i wsp.: An assessment of the safety of adolescent and adult tetanus-diphtheria-acellular pertussis (Tdap) vaccine, using active surveillance for adverse events in the Vaccine Safety Datalink. Vaccine, 2009; 27: 4257–4262
6. Ślusarczyk J., Dudziak M., Flisiak R. i wsp.: Wskazania i zasady stosowania skojarzonych szczepionek przeciwko krztuścowi (dTpa) u dzieci starszych, młodzieży i dorosłych. Zalecenia Polskich ekspertów. Med. Prakt. Pediatr. WS 1/2010
7. Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 października 2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2019. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 104 (25 października 2018 r.)
8. Liang J.L., Tiwari T., Moro P. i wsp.: Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria with vaccines in the United States: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2018; 67: 1–44

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań